KWALIFIKACJA SPO3 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 37.
U podopiecznej chorej na stwardnienie rozsiane po ostatnim rzucie choroby występuje wzmożone napięcie i sztywność mięśni nóg oraz niewyraźne widzenie. Odpowiednią formą spędzania czasu wolnego podopiecznej może być
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Słuchanie muzyki jest właściwe, bo przy niewyraźnym widzeniu nie wymaga wysiłku wzrokowego ani precyzyjnej pracy rękami. To także aktywność relaksacyjna, możliwa w pozycji siedzącej, co pasuje przy wzmożonym napięciu i sztywności mięśni nóg. Pozostałe propozycje zwykle wymagają dobrego widzenia.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór aktywności wolnoczasowej w DPS powinien uwzględniać aktualne ograniczenia funkcjonalne podopiecznej. W opisie występują dwa kluczowe problemy: wzmożone napięcie i sztywność mięśni nóg (spastyczność, utrudnienie komfortowego poruszania się) oraz niewyraźne widzenie (spadek ostrości, męczliwość wzrokowa, ryzyko zniechęcenia).

Odpowiedź "słuchanie muzyki" jest właściwa, ponieważ:

  • nie wymaga dobrej ostrości wzroku ani długotrwałego skupienia wzrokowego, więc nie nasila trudności wynikających z niewyraźnego widzenia,
  • może być realizowana w bezpiecznej, stabilnej pozycji (np. siedzącej lub półleżącej), co jest korzystne przy sztywności i wzmożonym napięciu mięśni nóg,
  • działa relaksacyjnie, co bywa pomocne przy napięciu mięśniowym i obniżonym komforcie.

Pozostałe propozycje są mniej adekwatne w tej sytuacji:

  • "szydełkowanie" oraz "haftowanie" to czynności precyzyjne, wymagające dobrego widzenia detali i koordynacji wzrokowo-ruchowej. Przy niewyraźnym widzeniu mogą prowadzić do frustracji, szybkiego zmęczenia lub błędów.
  • "czytanie ciekawych książek" również intensywnie obciąża wzrok; przy zaburzeniach widzenia może być trudne lub niemożliwe, nawet jeśli sama pozycja siedząca jest osiągalna.

Praktyczna wskazówka egzaminacyjna: w takich zadaniach szukaj aktywności, która omija aktualnie osłabione funkcje (tu: wzrok) i jednocześnie jest bezpieczna przy ograniczeniach ruchowych (tu: nogi). To zwykle prowadzi do wyboru zajęć słuchowych, rozmowy, relaksu lub prostych aktywności niewymagających precyzji wzrokowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rzut SM to okres pojawienia się nowych objawów lub wyraźnego nasilenia dotychczasowych. Może czasowo pogorszyć sprawność, widzenie i wytrzymałość, dlatego plan dnia i aktywności trzeba wtedy upraszczać, skracać oraz dobierać tak, by nie przeciążały osłabionych funkcji.
Najbezpieczniejsze są aktywności niewymagające precyzyjnej pracy wzrokiem: słuchanie muzyki, audiobook, rozmowa, proste ćwiczenia oddechowe, relaks. Unika się zadań z drobnymi detalami (igła, nitka, małe wzory) i długiego czytania, bo męczą wzrok.
Prace ręczne (np. szydełkowanie, haft) wymagają ostrości widzenia, rozróżniania detali i koordynacji wzrokowo-ruchowej. Przy niewyraźnym widzeniu rośnie ryzyko błędów, zniechęcenia i zmęczenia. W opiece ważniejsze jest dopasowanie do aktualnych możliwości niż "atrakcyjność" zajęcia.
Spastyczność utrudnia chodzenie i zmiany pozycji, dlatego warto wybierać aktywności możliwe w stabilnej pozycji siedzącej, z możliwością przerw i wygodnego ułożenia nóg. Opiekun powinien zadbać o komfort, bezpieczeństwo i ograniczenie bodźców, które mogą nasilać napięcie.
Przede wszystkim aktualny stan (zmęczenie, ból, widzenie, równowaga), preferencje podopiecznej, bezpieczeństwo otoczenia (oświetlenie, miejsce siedzenia) oraz czy aktywność nie wymaga funkcji, które są akurat osłabione. Warto też uzgodnić plan z personelem terapeutycznym, jeśli jest dostępny.
Częsty błąd to wybór "popularnej" aktywności (np. czytania) bez analizy ograniczeń (tu: niewyraźne widzenie). Inny błąd to uznanie, że każda aktywność siedząca jest dobra, mimo że może wymagać precyzji wzrokowej. Warto zawsze powiązać objaw z konsekwencją funkcjonalną.
Tak. Muzyka bywa elementem relaksacji, poprawy nastroju i redukcji napięcia psychicznego. W praktyce DPS może też ułatwiać kontakt, budować rutynę dnia i zachęcać do prostych aktywności (np. rytm, śpiew). Kluczowe jest dopasowanie głośności i repertuaru do preferencji podopiecznej.
Audiobook jest dobrym zamiennikiem, gdy czytanie jest utrudnione przez niewyraźne widzenie, szybkie męczenie oczu lub problemy z koncentracją. Pozwala utrzymać zainteresowania (literatura) bez obciążania wzroku. Warto zadbać o słuchawki/odpowiednią głośność i przerwy.
Pomaga dobre, nieoślepiające oświetlenie, kontrastowe oznaczenia, uporządkowana przestrzeń bez przeszkód oraz stałe miejsce przedmiotów. W aktywnościach wolnoczasowych wybiera się materiały o dużym kontraście i większym formacie. Zawsze warto zapytać, co realnie ułatwia widzenie danej osobie.
Ćwicz schemat: objaw → ograniczenie funkcji → bezpieczna alternatywa. Ucz się, które zajęcia obciążają wzrok, słuch, motorykę małą i dużą oraz równowagę. Rozwiązując test, podkreśl w treści kluczowe ograniczenia (np. "niewyraźne widzenie") i dobieraj aktywność, która ich nie wymaga.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Słuchanie muzyki jest właściwe, bo przy niewyraźnym widzeniu nie wymaga wysiłku wzrokowego ani precyzyjnej pracy rękami."

Źródła:

  • NHS (UK) – "Multiple sclerosis (MS) - Symptoms", https://www.nhs.uk/conditions/multiple-sclerosis/symptoms/ (dostęp: 28.02.2026)
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Multiple Sclerosis", sekcja objawów, https://medlineplus.gov/multiplesclerosis.html (dostęp: 28.02.2026)
  • National Multiple Sclerosis Society – "MS Symptoms", https://www.nationalmssociety.org/symptoms-diagnosis/ms-symptoms (dostęp: 28.02.2026)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o objawach i funkcjonowaniu w stwardnieniu rozsianym (organizacje pacjenckie, poradniki kliniczne)
  • Podręczniki/opisy standardów opieki długoterminowej: aktywizacja i terapia zajęciowa w DPS
  • Wytyczne i poradniki z zakresu rehabilitacji/terapii zajęciowej w chorobach neurologicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego