KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 12.
Uciążliwy hałas komunikacyjny w gęsto zabudowanych centrach dużych miast zwiększy się, gdy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Hałas drogowy zwykle rośnie wraz z prędkością pojazdów, bo zwiększa się udział hałasu toczenia opon i oddziaływań aerodynamicznych, a przy przyspieszaniu pojawiają się dodatkowe składowe. Rozwiązania takie jak ronda, sterowanie ruchem czy częściowe przekrycia z reguły służą ograniczaniu uciążliwości w centrum.

Pełne wyjaśnienie:

W gęsto zabudowanych centrach miast uciążliwość hałasu komunikacyjnego zależy nie tylko od natężenia ruchu, ale też od struktury prędkości (średniej i chwilowej), rodzaju manewrów (ruszanie, hamowanie), geometrii ulic oraz obecności odbić od elewacji.

Odpowiedź "zwiększy się dopuszczalną prędkość pojazdów" (sens: podniesienie limitu prędkości) jest trafna, ponieważ przy wyższych prędkościach zwykle rośnie poziom dźwięku emitowanego przez pojazdy. W warunkach miejskich istotny staje się zwłaszcza hałas toczenia i hałas aerodynamiczny, a także głośniejsze przyspieszanie po zmianach świateł czy na odcinkach o lepszej płynności.

Pozostałe działania są typowymi narzędziami ograniczania uciążliwości:

  • "zamieni się typowe skrzyżowania na ronda" – ronda często zmniejszają liczbę gwałtownych zatrzymań i ruszeń, co może redukować krótkotrwałe, wysokie piki hałasu (choć efekt zależy od natężenia i geometrii).
  • "wprowadzi się aktywne sterowanie ruchem" – sterowanie sygnalizacją i koordynacja (np. "zielona fala") zwykle ogranicza stop-and-go, co sprzyja niższym emisjom hałasu oraz mniejszej zmienności poziomu dźwięku.
  • "poprowadzi się drogi w częściowym przekryciu" – przekrycia, tunele lub obudowy działają jak bariery akustyczne, ograniczając rozchodzenie się dźwięku do otoczenia i zmniejszając imisję w zabudowie.

Na egzaminie warto zapamiętać: jeśli w odpowiedzi pojawia się wzrost prędkości, to najczęściej oznacza wzrost hałasu, natomiast rozwiązania organizacyjne i osłonowe zwykle są projektowane, by hałas zmniejszać.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Hałas komunikacyjny to dźwięki pochodzące z transportu (najczęściej drogowego), odbierane jako uciążliwe w środowisku. W centrum miasta wzmacniają go odbicia od budynków, duże natężenie ruchu oraz częste ruszanie i hamowanie.
Wraz ze wzrostem prędkości rośnie hałas toczenia opon po nawierzchni oraz hałas aerodynamiczny. Dodatkowo wyższe prędkości sprzyjają głośniejszym manewrom (przyspieszanie, hamowanie), co podnosi uciążliwość w zwartej zabudowie.
Ronda często ograniczają liczbę pełnych zatrzymań i gwałtownych ruszeń w porównaniu do skrzyżowań z sygnalizacją. To może zmniejszać krótkotrwałe "piki" hałasu, choć efekt zależy od natężenia ruchu, udziału ciężarówek i geometrii ronda.
Tak, jeśli ogranicza zjawisko stop-and-go. Koordynacja sygnalizacji, priorytety dla komunikacji zbiorowej i dynamiczne sterowanie mogą poprawiać płynność, co zwykle zmniejsza liczbę gwałtownych przyspieszeń i hamowań, a tym samym emisję hałasu.
Przekrycie (obudowa, tunel, zadaszenie) ogranicza rozchodzenie się fal dźwiękowych do otoczenia. W praktyce zmniejsza imisję hałasu w sąsiedniej zabudowie, bo dźwięk jest tłumiony i "zamykany" w konstrukcji zamiast rozchodzić się swobodnie.
Oba czynniki są ważne. Natężenie ruchu zwiększa "tło" akustyczne, a prędkość silnie wpływa na emisję pojedynczych pojazdów (toczenie i aerodynamika). W zadaniach egzaminacyjnych często szuka się czynnika, który jednoznacznie podnosi hałas: wzrost prędkości.
Typowy błąd to założenie, że każde "usprawnienie ruchu" automatycznie zmniejsza hałas. Uczniowie mylą płynność z ciszą i pomijają fakt, że usprawnienie może podnieść prędkości, a wyższe prędkości często oznaczają wyższe poziomy hałasu.
Najczęściej szybkie efekty daje uspokojenie ruchu: obniżenie limitów prędkości, egzekwowanie prędkości, zmiany organizacji ruchu ograniczające przyspieszanie/hamowanie oraz stosowanie rozwiązań osłonowych (ekrany, przekrycia) tam, gdzie jest to uzasadnione.
Najczęściej podczas dużego natężenia ruchu i w sytuacjach częstego ruszania oraz hamowania (korki, cykle świateł, wąskie ulice). W zwartej zabudowie hałas może się nasilać przez odbicia od elewacji, tworząc "kaniony uliczne".
Szukaj opcji mówiących o wzroście prędkości lub wzroście udziału głośnych pojazdów. Rozwiązania infrastrukturalne typu przekrycia oraz rozwiązania organizacyjne typu sterowanie ruchem zwykle są kojarzone z redukcją uciążliwości, a nie z jej zwiększaniem.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że hałas drogowy zwykle rośnie wraz z prędkością pojazdów, bo zwiększa się udział hałasu toczenia opon i oddziaływań aerodynamicznych, a przy przyspieszaniu pojawiają się dodatkowe składowe.

Źródła:

  • World Health Organization, "Environmental Noise Guidelines for the European Region", 2018, rozdziały dot. hałasu drogowego i zaleceń ekspozycji
  • European Union, Directive 2002/49/EC relating to the assessment and management of environmental noise (END), tekst aktu w EUR-Lex: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32002L0049 - dostęp 2026-02-28
  • European Environment Agency (EEA), temat: transport i hałas środowiskowy (przegląd problemu i źródeł), strona tematyczna: https://www.eea.europa.eu/themes/human/noise - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki z akustyki środowiskowej i ochrony przed hałasem
  • Materiały WHO dotyczące wpływu hałasu na zdrowie i ekspozycję
  • Dokumenty UE o zarządzaniu hałasem środowiskowym i mapowaniu hałasu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego