KWALIFIKACJA ELM5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 1.
Układ do pomiaru rezystancji metoda techniczną z poprawnie mierzonym prądem jest przedstawiony na rysunku
Ilustracja przedstawia cztery schematy układów elektrycznych oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Poprawnie mierzony prąd" oznacza, że amperomierz wskazuje wyłącznie prąd płynący przez badaną rezystancję, a nie sumę prądów z dodatkowych gałęzi (np. przez woltomierz). W takim układzie błąd metody dotyczy głównie pomiaru napięcia (może obejmować spadek na amperomierzu).

Pełne wyjaśnienie:

W metodzie technicznej pomiaru rezystancji wykorzystuje się zależność R = U / I. Kluczowe jest to, co dokładnie mierzy amperomierz i woltomierz oraz jak ich rezystancje wewnętrzne wpływają na wynik.

Układ z poprawnie mierzonym prądem to taki, w którym amperomierz jest włączony tak, aby przez jego ustrój płynął tylko prąd badanego elementu (rezystancji). Dzięki temu wskazanie prądu odpowiada prądowi w rezystorze, a nie prądowi "zafałszowanemu" przez dodatkowy pobór prądu przez woltomierz.

W praktyce oznacza to, że woltomierz nie może tworzyć gałęzi, której prąd "dolicza się" do wskazania amperomierza. Jeśli woltomierz byłby podłączony równolegle do badanego elementu, a amperomierz znajdowałby się przed rozgałęzieniem, to amperomierz mierzyłby sumę prądu rezystora i prądu woltomierza, co daje błąd prądu (a pytanie wymaga prądu mierzonego poprawnie).

Gdy prąd jest mierzony poprawnie, typowy kompromis jest taki, że napięcie mierzone woltomierzem może obejmować nie tylko spadek na badanej rezystancji, ale także dodatkowy spadek na amperomierzu (wynikający z jego rezystancji wewnętrznej). To prowadzi do błędu napięcia, ale spełnia warunek pytania: prąd jest poprawny.

Dlatego poprawna odpowiedź wskazuje schemat, w którym amperomierz jest w szeregu z badaną rezystancją (w gałęzi badanego elementu), a woltomierz jest podłączony tak, by nie powodować dodatkowego prądu mierzonego przez amperomierz. Pozostałe warianty są błędne, bo albo amperomierz obejmuje także prąd woltomierza, albo konfiguracja nie odpowiada klasycznemu układowi pomiarowemu A–V dla rezystancji.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy amperomierz stoi "przed" czy "za" rozgałęzieniem z woltomierzem. Jeśli jest przed rozgałęzieniem, zwykle mierzy prąd większy (suma), więc prąd nie jest mierzony poprawnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To pomiar rezystancji pośrednio z zależności R = U / I, gdzie napięcie mierzy się woltomierzem, a prąd amperomierzem w odpowiednio dobranym układzie połączeń. Wynik zależy od wpływu mierników (ich rezystancji wewnętrznych), więc dobór schematu ma znaczenie.
Sprawdź, czy amperomierz mierzy wyłącznie prąd płynący przez badaną rezystancję. Jeśli amperomierz jest umieszczony przed rozgałęzieniem z woltomierzem, to zwykle zmierzy sumę prądów (rezystor + woltomierz), więc prąd nie będzie "poprawny".
Woltomierz ma skończoną rezystancję wejściową, więc pobiera pewien prąd. Jeżeli amperomierz jest w miejscu, gdzie "widzi" również prąd woltomierza, to wskazanie prądu będzie większe niż prąd samej rezystancji, a obliczone R wyjdzie błędne.
Najczęściej błąd dotyczy napięcia: woltomierz może mierzyć spadek napięcia nie tylko na badanej rezystancji, ale też dodatkowy spadek na amperomierzu (jego rezystancji wewnętrznej). Wtedy U jest zawyżone względem napięcia na samym elemencie.
Gdy zależy Ci, aby prąd w obliczeniu R odpowiadał rzeczywistemu prądowi badanego elementu, np. przy analizie obciążenia lub doborze elementu w układzie. Taki układ bywa korzystny, gdy prąd woltomierza mógłby istotnie zakłócić wskazanie.
Najczęstsze są dwie: (1) nieuwzględnienie, że woltomierz pobiera prąd i "dopisuje się" do wskazania amperomierza; (2) mylenie, czy błąd ma dotyczyć napięcia czy prądu. Pomaga zasada: amperomierz nie powinien mierzyć prądu gałęzi woltomierza.
Tak, bo metoda A–V uczy analizy wpływu przyrządu na obwód i bywa użyteczna, gdy mierzysz element w warunkach pracy (zasilany obwód) albo gdy chcesz kontrolować osobno U i I. Omomierz zwykle wymaga odłączenia elementu od układu.
Amperomierz ma małą, ale niezerową rezystancję. Jeśli woltomierz obejmuje swoim pomiarem także amperomierz, to mierzone U zawiera dodatkowy spadek na amperomierzu. W efekcie obliczona rezystancja może wyjść zawyżona w porównaniu do rzeczywistej rezystancji badanego elementu.
Im mniejsza rezystancja wejściowa woltomierza, tym większy prąd pobiera on z obwodu. Jeśli ten prąd jest doliczany do wskazania amperomierza, błąd rośnie. Dlatego w pomiarach dąży się do woltomierzy o dużej rezystancji wejściowej.
Prześledź tor prądu: czy jest jedna gałąź przez badaną rezystancję i czy amperomierz jest w tej gałęzi. Następnie sprawdź, czy woltomierz jest podłączony równolegle do odpowiedniego fragmentu, ale tak, by jego prąd nie przechodził przez amperomierz.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: ""Poprawnie mierzony prąd" oznacza, że amperomierz wskazuje wyłącznie prąd płynący przez badaną rezystancję, a nie sumę prądów z dodatkowych gałęzi (np. przez woltomierz)."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Amperomierz - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Woltomierz - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z miernictwa elektrycznego (dział: pomiar rezystancji metodą techniczną A–V)
  • Instrukcje obsługi multimetrów: rezystancje wejściowe, zakresy, zasady podłączania
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych/technicznych dotyczące błędów pomiarowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego