KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 4.
Ulotka ma format netto A4. Jaki jest format brutto ulotki, jeżeli zastosowano spady 5 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Format netto A4 ma 210×297 mm. Spad 5 mm dodaje się do każdej krawędzi, czyli do każdego wymiaru trzeba dodać 2×5 mm (po 5 mm z dwóch stron). Otrzymujemy 210+10=220 mm oraz 297+10=307 mm, więc format brutto to 220×307 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W poligrafii i DTP rozróżnia się format netto (format po przycięciu, czyli docelowy "użytek") oraz format brutto (format do druku, obejmujący spady). Spad to dodatkowy obszar grafiki poza linią cięcia, dzięki któremu po przycięciu nie powstaną białe "szpary" na krawędziach wynikające z tolerancji cięcia.

Dla formatu A4 netto przyjmuje się wymiary 210×297 mm. Jeśli zastosowano spady 5 mm, to oznacza 5 mm z każdej strony: z lewej i prawej oraz z góry i z dołu. Dlatego do szerokości dodaje się 2×5 mm, a do wysokości również 2×5 mm.

  • Szerokość brutto: 210 mm + 5 mm + 5 mm = 210 + 10 = 220 mm
  • Wysokość brutto: 297 mm + 5 mm + 5 mm = 297 + 10 = 307 mm

Poprawny format brutto to więc 220×307 mm.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 220×297 mm – uwzględnia spady tylko w jednym wymiarze (szerokości), a pomija je w wysokości.
  • 210×297 mm – to sam format netto A4, czyli brak spadów.
  • 210×307 mm – uwzględnia spady tylko w drugim wymiarze (wysokości), a pomija je w szerokości.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz "spad X mm", niemal zawsze myśl "+2X do każdego wymiaru", bo spad jest po dwóch stronach arkusza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Format netto to docelowy rozmiar pracy po przycięciu (użytek). To wymiary, które ma mieć gotowa ulotka w ręku odbiorcy, bez dodatkowych marginesów technologicznych. Format netto nie obejmuje spadów ani znaczników cięcia.
Format brutto to rozmiar pliku/arkusza do druku, czyli format netto powiększony o spady (i czasem inne obszary technologiczne). Dzięki temu drukarnia może bezpiecznie ciąć, a grafika "dochodzi" do krawędzi po przycięciu, bez ryzyka białych pasków.
Spad dodaje się z każdej strony, bo cięcie ma tolerancję: gilotyna może przesunąć się o ułamki milimetra. Jeśli grafika kończy się dokładnie na linii cięcia, przesunięcie ujawni niezadrukowany papier. Spad to "zapas" tła/obrazu poza linią cięcia.
Startujesz od A4 netto 210×297 mm. Spad 5 mm jest po dwóch stronach każdego wymiaru, więc dodajesz 2×5 mm do szerokości i 2×5 mm do wysokości. Otrzymujesz 220×307 mm jako format brutto do druku.
W praktyce DTP zapis "spad 5 mm" oznacza 5 mm na każdą krawędź (lewa, prawa, góra, dół). Dlatego do wymiaru dodajesz łącznie 10 mm. Jeśli ktoś rozumie spad jako "łącznie 5 mm", łatwo zaniży format brutto i popełni błąd.
Najczęściej: dodanie spadu tylko raz (zamiast po obu stronach), policzenie spadu tylko dla jednego wymiaru, pomylenie formatu netto z brutto oraz nieuwaga przy przepisywaniu liczb (np. 297 vs 307). Pomaga zasada: do każdego wymiaru dodaj 2×spad.
Spad jest potrzebny, gdy elementy tła, zdjęcia lub kolorowe pola mają dochodzić do samej krawędzi po cięciu (druk "na spad"). Jeśli projekt ma białą ramkę i nic nie dochodzi do brzegu, spad bywa mniej krytyczny, ale drukarnie i tak często go wymagają.
W większości programów DTP spady ustawia się w ustawieniach dokumentu oraz przy eksporcie PDF do druku. Należy wpisać wartość spadu (np. 5 mm) dla wszystkich stron. Potem trzeba dopilnować, by tło/grafika wychodziły poza linię cięcia na cały obszar spadu.
Znaczniki cięcia pokazują drukarni, gdzie przebiega linia przycięcia do formatu netto. Nie zastępują spadu: znacznik mówi "gdzie ciąć", a spad zapewnia, że po przecięciu na krawędzi będzie druk. W praktyce oba elementy często występują razem w PDF.
Najpewniej: podejrzeć rozmiar strony (page size) oraz sprawdzić w podglądzie separacji/print production, czy grafika wychodzi poza linię cięcia. W preflight warto skontrolować: wymiary strony, obecność spadu, znaczniki cięcia i czy istotne elementy nie są zbyt blisko krawędzi netto.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że format netto A4 ma 210×297 mm. Spad 5 mm dodaje się do każdej krawędzi, czyli do każdego wymiaru trzeba dodać 2×5 mm (po 5 mm z dwóch stron).

Źródła:

  • Wikipedia: ISO 216 (formaty serii A, w tym A4 = 210×297 mm) — https://pl.wikipedia.org/wiki/ISO_216 (dostęp: 2026-02-28)
  • Adobe InDesign Help: Bleed and slug (wyjaśnienie pojęcia bleed/spad i jego roli w druku) — https://helpx.adobe.com/indesign/using/bleed-slug.html (dostęp: 2026-02-28)
  • Affinity Publisher Help: Bleed (ustawianie spadów i znaczenie dla cięcia) — https://affinity.help/publisher2/en-US.lproj/index.html?page=pages/Media/bleed.html (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Dokumentacja programu DTP (np. InDesign/Affinity Publisher): sekcja o bleed/spadach
  • Materiały drukarni dotyczące przygotowania plików do druku (specyfikacje PDF, spady, bezpieczne marginesy)
  • Opis standardu formatów papieru ISO 216 (A0–A10) jako baza do formatów netto

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego