KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2009

PYTANIE NR 30.
Umowa, w której przyjmujący zlecenie zobowiązuje się za wynagrodzeniem, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, do kupna lub sprzedaży rzeczy ruchomych na rachunek dającego zlecenie, lecz w imieniu własnym, jest umową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Umowa komisu polega na tym, że komisant (przyjmujący zlecenie) w ramach działalności przedsiębiorstwa kupuje lub sprzedaje rzeczy ruchome w imieniu własnym, ale na rachunek komitenta i za wynagrodzeniem (prowizją). Taki opis odpowiada właśnie komisowi, a nie przewozowi, agencji ani ubezpieczeniu.

Pełne wyjaśnienie:

Opis w pytaniu odpowiada umowie komisu. Jej istotą jest to, że przyjmujący zlecenie (komisant) zobowiązuje się za wynagrodzeniem, w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa, do kupna lub sprzedaży rzeczy ruchomych na rachunek dającego zlecenie (komitenta), lecz w imieniu własnym.

Kluczowe są dwa elementy, które trzeba rozróżnić:

  • w imieniu własnym – komisant zawiera umowę z osobą trzecią jako strona tej umowy i to on nabywa prawa oraz obowiązki wobec tej osoby,
  • na rachunek komitenta – ekonomiczny skutek transakcji (zysk/strata, ostateczne rozliczenie) obciąża komitenta; komisant rozlicza się z nim, potrącając prowizję.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Umowa przewozu dotyczy przemieszczenia osób lub rzeczy i wynagrodzenia za transport; nie polega na kupnie/sprzedaży rzeczy ruchomych w imieniu własnym.
  • Umowa agencyjna to również pośrednictwo, ale typowo agent działa w imieniu (na rzecz) dającego zlecenie i nie jest stroną umowy sprzedaży z osobą trzecią w taki sposób jak komisant; to właśnie kryterium "imienia" najczęściej odróżnia agencję od komisu.
  • Umowa ubezpieczenia dotyczy objęcia ochroną ubezpieczeniową w zamian za składkę; nie występuje tu mechanizm kupna/sprzedaży rzeczy ruchomych na cudzy rachunek.

W praktyce komis spotyka się np. w komisach samochodowych, odzieżowych czy w obrocie dziełami sztuki: pośrednik sprzedaje towar klientowi końcowemu we własnym imieniu, a następnie rozlicza się z właścicielem rzeczy, potrącając prowizję.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Umowa komisu to umowa, w której komisant za wynagrodzeniem kupuje lub sprzedaje rzeczy ruchome w imieniu własnym, ale na rachunek komitenta. Oznacza to, że komisant jest stroną umowy z osobą trzecią, a z komitentem rozlicza się ekonomicznie (zwykle potrącając prowizję).
Komisant to przyjmujący zlecenie, który dokonuje sprzedaży lub kupna w ramach swojego przedsiębiorstwa i w swoim imieniu. Komitent to dający zlecenie, na którego rachunek transakcja jest wykonywana. Komitent ponosi skutek ekonomiczny, a komisant rozlicza się z nim po transakcji.
To cecha odróżniająca komis od innych umów pośrednictwa. "W imieniu własnym" oznacza, że komisant staje się stroną umowy z osobą trzecią i odpowiada wobec niej. "Na rachunek" oznacza, że ostateczny efekt finansowy dotyczy komitenta, a komisant przekazuje należność po potrąceniu prowizji.
W komisiez pośrednik (komisant) działa w imieniu własnym, a w agencji agent co do zasady działa w imieniu dającego zlecenie. W efekcie w komisiez stroną umowy z klientem zewnętrznym jest komisant, a w agencji – mocodawca. Na egzaminie kluczowe jest właśnie rozpoznanie "imienia" działania.
W klasycznej definicji umowy komisu mowa jest o kupnie lub sprzedaży rzeczy ruchomych. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych, gdy pojawia się sprzedaż/kupno rzeczy ruchomej oraz działanie we własnym imieniu na cudzy rachunek, najczęściej chodzi o komis, a nie o inne umowy.
Tak, w opisie umowy komisu istotne jest działanie za wynagrodzeniem (zwykle jako prowizja). W pytaniach testowych odpłatność bywa wskazówką, ale nie wystarcza sama w sobie: trzeba jeszcze sprawdzić, czy pośrednik działa we własnym imieniu i na rachunek zlecającego.
Typowe przykłady to komis samochodowy lub odzieżowy: przedsiębiorca sprzedaje towar klientowi końcowemu we własnym imieniu, a następnie przekazuje właścicielowi rzeczy kwotę po potrąceniu prowizji. Podobnie bywa w obrocie dziełami sztuki lub sprzętem używanym, gdy pośrednik formalnie "sprzedaje" jako strona umowy.
Sprawdź, czego dotyczy świadczenie główne. Przewóz to usługa transportu (przemieszczenie). Komis to kupno albo sprzedaż rzeczy ruchomej. Jeżeli w treści pojawia się "kupno lub sprzedaż" oraz "w imieniu własnym, na rachunek" – to wskazuje na komis, nie na przewóz.
Tak, ponieważ komisant działa w imieniu własnym, to on jest stroną umowy zawieranej z osobą trzecią (np. kupującym). Z perspektywy osoby trzeciej "kontrahentem" jest komisant. Dopiero potem komisant rozlicza się z komitentem zgodnie z warunkami komisu (np. przekazanie kwoty, potrącenie prowizji).
Najbardziej charakterystyczne są: "w imieniu własnym", "na rachunek" oraz "kupno lub sprzedaż rzeczy ruchomych" i "za wynagrodzeniem". Jeśli występują razem, zwykle pozwalają pewnie rozpoznać komis. Uważaj na mylenie z agencją, gdzie kluczowe jest działanie w imieniu mocodawcy.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że taki opis odpowiada właśnie komisowi, a nie przewozowi, agencji ani ubezpieczeniu.

Źródła:

  • Wikipedia (opis ogólny, pomocniczo): "Umowa komisu" – hasło encyklopedyczne: https://pl.wikipedia.org/wiki/Umowa_komisu (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Tekst Kodeksu cywilnego (dział o umowie komisu)
  • Komentarze i repetytoria z prawa cywilnego (umowy nazwane i pośrednictwo)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych: rozpoznawanie umów na podstawie definicji/cech

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego