KWALIFIKACJA MED10 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 17.
Urazowe uszkodzenie nerwu strzałkowego objawia się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uszkodzenie urazowe nerwu strzałkowego jest uszkodzeniem obwodowym, więc daje obraz niedowładu/porażenia wiotkiego (cechy neuronu ruchowego obwodowego). Spastyczność jest typowa dla uszkodzeń ośrodkowych dróg ruchowych, a nie dla izolowanego urazu nerwu obwodowego.

Pełne wyjaśnienie:

Urazowe uszkodzenie nerwu strzałkowego (nerwu obwodowego) prowadzi do objawów typowych dla uszkodzenia neuronu ruchowego obwodowego. Oznacza to przede wszystkim porażenie lub niedowład wiotki: obniżone napięcie mięśniowe, osłabienie odruchów w zakresie unerwienia oraz zanik mięśni przy dłuższym czasie trwania uszkodzenia. Klinicznie często współwystępuje charakterystyczna dysfunkcja stopy (np. trudność w unoszeniu przodostopia), ale sednem pytania jest typ napięcia mięśniowego.

Dlaczego nie spastyczność? Spastyczność jest objawem uszkodzenia ośrodkowego neuronu ruchowego (OUN), czyli dróg korowo-rdzeniowych. W takich przypadkach napięcie mięśniowe rośnie, a odruchy są zwykle wzmożone. Izolowany uraz nerwu obwodowego nie daje typowego obrazu spastycznego, ponieważ uszkodzenie znajduje się "poza" OUN i przerywa dopływ impulsów do mięśnia.

Ocena odpowiedzi:

  • Porażeniem lub niedowładem wiotkim – poprawne, bo odpowiada uszkodzeniu nerwu obwodowego.
  • Porażeniem lub niedowładem spastycznym – nieprawidłowe; spastyczność sugeruje problem ośrodkowy (np. udar, uraz rdzenia), a nie uraz izolowanego nerwu.
  • Początkowo wiotkością, a następnie spastycznością – nieprawidłowe; przejście w spastyczność nie jest typowym mechanizmem dla uszkodzenia nerwu obwodowego.
  • Początkowo spastycznością, a następnie wiotkością – nieprawidłowe; odwraca typowy związek przyczynowo-skutkowy i miesza cechy uszkodzeń ośrodkowych i obwodowych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pada "nerw" (obwodowy), domyślnie myśl o obrazie wiotkim; jeśli "drogi piramidowe/rdzeń/mózg" – rozważ spastyczność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Porażenie wiotkie to osłabienie lub zniesienie siły mięśni z obniżonym napięciem i zwykle osłabieniem odruchów. Najczęściej wynika z uszkodzenia nerwu obwodowego lub korzenia nerwowego. Dla masażysty to sygnał, by unikać przeciążeń i ocenić, czy pacjent jest pod opieką lekarską.
Spastyczność powstaje przy uszkodzeniu dróg ruchowych w OUN, które modulują odruchy i napięcie. W urazie nerwu obwodowego sygnał do mięśnia jest przerwany "na obwodzie", więc dominuje wiotkość i osłabienie odruchów, a nie wzmożone napięcie.
Typowo występuje niedowład wiotki mięśni unerwianych przez nerw strzałkowy oraz możliwe zaburzenia czucia na grzbiecie stopy i bocznej części goleni. Często obserwuje się problem z unoszeniem przodostopia podczas chodu. Zakres zależy od miejsca i rozległości urazu.
Niedowład spastyczny to osłabienie siły z wzmożonym napięciem i często wzmożonymi odruchami. Jest typowy dla uszkodzenia ośrodkowego neuronu ruchowego, np. w chorobach mózgu lub rdzenia. Nie jest typowym obrazem izolowanego urazu pojedynczego nerwu obwodowego.
Może, jeśli jest wykonywany zbyt intensywnie, w złej pozycji lub w okresie ostrego urazu. Ryzyko dotyczy nasilania bólu, obrzęku i ucisku na tkanki. Bezpieczniej jest pracować delikatnie, obserwować reakcję pacjenta i w razie postępujących objawów (narastający niedowład, drętwienie) odesłać do lekarza.
Wiotkość objawia się zmniejszonym oporem przy ruchu biernym i "miękkością" tkanek, a spastyczność – zwiększonym oporem, często rosnącym wraz z szybkością ruchu. Masażysta nie stawia diagnozy neurologicznej, ale może zauważyć te cechy i odpowiednio dostosować technikę.
Gdy dominują objawy spastyczne (wzmożone napięcie, wygórowane odruchy), pojawiają się objawy z wielu segmentów lub zaburzenia równowagi i mowy. Wtedy bardziej prawdopodobne jest tło ośrodkowe. Przy izolowanym urazie nerwu obwodowego częściej widzi się wiotkość i objawy ograniczone do danego obszaru unerwienia.
Najczęściej myli się poziom uszkodzenia: nerw obwodowy vs OUN. Drugim błędem jest traktowanie spastyczności jako "bardziej ogólnej" odpowiedzi pasującej do każdego niedowładu. Pomaga zasada: nerw obwodowy → wiotkość, OUN → spastyczność.
Kluczowe jest szybkie skojarzenie typu objawów z lokalizacją uszkodzenia: uraz pojedynczego nerwu obwodowego daje niedowład wiotki, a spastyczność sugeruje uszkodzenie ośrodkowe. Na egzaminie zwykle ocenia się to rozróżnienie, bez wchodzenia w szczegóły diagnostyki neurologicznej.
Takie odpowiedzi brzmią "medycznie" i mogą wywoływać wrażenie procesu chorobowego w czasie, ale w uszkodzeniu nerwu obwodowego typowo utrzymuje się obraz wiotki. Zmiana w spastyczność sugerowałaby inne miejsce uszkodzenia. W testach to częsty dystraktor, który ma skusić narracją.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Uszkodzenie urazowe nerwu strzałkowego jest uszkodzeniem obwodowym, więc daje obraz niedowładu/porażenia wiotkiego (cechy neuronu ruchowego obwodowego)."

Źródła:

  • Bochenek A., Reicher M.: Anatomia człowieka. Tom IV: Układ nerwowy. PZWL, rozdziały o nerwach obwodowych kończyny dolnej (nerw kulszowy, nerw strzałkowy).
  • Snell R.S.: Neuroanatomia kliniczna (Clinical Neuroanatomy) – rozdziały o uszkodzeniach neuronu ruchowego obwodowego i ośrodkowego oraz ich objawach.

Materiały:

  • Podręcznik anatomii człowieka (układ nerwowy obwodowy i mięśnie podudzia)
  • Podstawy neurologii klinicznej (różnicowanie porażenia wiotkiego i spastycznego)
  • Atlas anatomiczny kończyny dolnej (przebieg nerwu strzałkowego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego