KWALIFIKACJA DRM7 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 20.
Które urządzenie jest stosowane do kontroli barwy w procesach zadrukowywania papieru?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spektrofotometr służy do obiektywnego pomiaru barwy (właściwości widmowych/kolorymetrycznych) i kontroli zgodności koloru w druku. Mikrometr mierzy grubość, wiskozymetr lepkość, a zrywarka wytrzymałość na rozciąganie/zrywanie, więc nie kontrolują barwy odbitki.

Pełne wyjaśnienie:

W procesach zadrukowywania papieru kontrola barwy wymaga pomiaru parametrów koloru w sposób obiektywny i powtarzalny. Do tego celu stosuje się spektrofotometr, który mierzy właściwości światła odbitego od próbki (pomiar widmowy), a następnie pozwala wyznaczać wartości barwy w modelach kolorymetrycznych. Dzięki temu można porównywać odbitkę z wzorcem i oceniać, czy kolor mieści się w dopuszczalnych odchyleniach jakościowych.

Pozostałe przyrządy z odpowiedzi pełnią inne funkcje kontrolne, typowe dla jakości materiału lub parametrów procesu, ale nie odnoszą się bezpośrednio do barwy wydruku:

  • Mikrometr jest przyrządem do pomiaru wymiarów, najczęściej grubości (np. papieru, kartonu, folii). Może być ważny w kontroli podłoża, ale nie informuje o kolorze.
  • Wiskozymetr służy do oceny lepkości cieczy, np. farb, lakierów lub roztworów klejowych. Lepkość wpływa na przebieg drukowania i przenoszenie farby, ale sam pomiar lepkości nie jest pomiarem barwy.
  • Zrywarka (maszyna wytrzymałościowa) bada odporność na rozciąganie i zrywanie. Jest używana w ocenie wytrzymałości papieru/tektury, a nie w kontroli barwy odbitki.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą zasadę: barwa = przyrządy optyczne (spektrofotometr), a wymiary/lepkość/wytrzymałość wymagają odpowiednio przyrządów mechanicznych lub reologicznych. Czytając pytanie, należy wychwycić wielkość mierzoną (tu: barwa), a dopiero potem dobrać właściwe urządzenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spektrofotometr mierzy widmowe właściwości światła odbitego (lub transmitowanego) przez próbkę, a następnie wylicza parametry barwy w przestrzeniach kolorymetrycznych. Dzięki temu można obiektywnie porównać odbitkę z wzorcem i ocenić odchylenie koloru, zamiast polegać wyłącznie na ocenie wzrokowej.
Mikrometr jest przyrządem wymiarowym: mierzy grubość lub średnicę elementu. W kontroli jakości papieru może sprawdzać grubość arkusza, ale nie mierzy parametrów optycznych związanych z kolorem farby na odbitce. Do barwy potrzebne są metody optyczne, np. spektrofotometria.
Tak, wiskozymetr bywa używany do kontroli lepkości farby lub lakieru, co wpływa na podawanie i przenoszenie farby. Jednak jest to kontrola parametru reologicznego (lepkości), a nie kontrola barwy. Pomiar barwy wykonuje się przyrządami optycznymi, najczęściej spektrofotometrem.
W praktyce spotyka się m.in. przyrządy do kontroli barwy (spektrofotometr), do kontroli wymiarów i grubości podłoża (mikrometr), do kontroli parametrów farb (np. lepkości), a także maszyny do badań wytrzymałościowych podłoży. Kluczowe jest dopasowanie urządzenia do mierzonej wielkości.
Pomiary barwy wykonuje się podczas rozruchu (ustawiania procesu), w trakcie produkcji w ramach kontroli bieżącej oraz przy zmianach, które mogą wpływać na kolor (np. zmiana partii farby, podłoża lub ustawień). Celem jest utrzymanie powtarzalności i zgodności odbitek z wymaganiami jakościowymi.
W treści pytania szukaj słów kluczowych typu "barwa", "kolor", "zgodność koloru", "ocena kolorymetryczna". To sugeruje pomiar optyczny (spektrofotometr). Gdy pojawiają się "grubość" lub "wymiar" – pasuje mikrometr; gdy "lepkość" – wiskozymetr; gdy "zrywanie/rozciąganie" – zrywarka.
Ocena wzrokowa zależy od oświetlenia, zmęczenia wzroku i indywidualnej percepcji, więc bywa niepowtarzalna. Przyrządy pomiarowe (np. spektrofotometr) dają wynik liczbowy, który można porównać z wymaganiami i dokumentować. To ułatwia utrzymanie stałej jakości między zmianami i partiami produkcyjnymi.
Zrywarka to maszyna do badań wytrzymałościowych, używana m.in. do pomiaru siły zrywającej i charakterystyki rozciągania materiału. W papiernictwie pomaga ocenić wytrzymałość papieru lub kartonu. Nie służy do kontroli barwy druku, tylko do kontroli mechanicznej jakości podłoża.
Częstym błędem jest wybór przyrządu "kojarzonego z kontrolą" bez sprawdzenia, co faktycznie mierzy. Uczniowie mylą też parametr procesu (np. lepkość farby) z parametrem wyrobu (barwa odbitki). Pomaga metoda: najpierw nazwij wielkość fizyczną, a dopiero potem dopasuj narzędzie.
Ułóż tabelę: wielkość mierzona → przyrząd → przykład zastosowania (barwa → spektrofotometr; grubość → mikrometr; lepkość → wiskozymetr; wytrzymałość → zrywarka). Przećwicz rozpoznawanie słów kluczowych w pytaniach i dopasowywanie właściwej metody kontroli jakości do etapu procesu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Spektrofotometr służy do obiektywnego pomiaru barwy (właściwości widmowych/kolorymetrycznych) i kontroli zgodności koloru w druku."

Materiały:

  • Materiały szkolne z kontroli jakości w poligrafii i przetwórstwie papierniczym
  • Instrukcje obsługi i karty techniczne spektrofotometrów stosowanych w drukarni (producenta urządzenia)
  • Podręczniki do podstaw poligrafii: metody oceny barwy i podstawy kolorymetrii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego