KWALIFIKACJA DRM7 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 27.
Wiskozymetr jest urządzeniem do kontroli
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wiskozymetr to przyrząd służący do pomiaru i kontroli lepkości cieczy oraz mieszanin. W papiernictwie wykorzystuje się go m.in. do oceny właściwości reologicznych mieszanek (np. powlekających), bo lepkość wpływa na rozpływ, nanoszenie i stabilność procesu. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych parametrów lub etapów technologii.

Pełne wyjaśnienie:

Wiskozymetr jest urządzeniem przeznaczonym do wyznaczania (a w praktyce produkcyjnej także bieżącej kontroli) lepkości cieczy i mieszanin. Lepkość opisuje opór wewnętrzny płynu przeciwko płynięciu i jest jedną z kluczowych cech reologicznych materiałów ciekłych oraz zawiesin.

W procesach papierniczych i w przetwórstwie wyrobów papierniczych lepkość bywa szczególnie istotna dla mieszanek powlekających (np. skrobiowych, lateksowych lub pigmentowych), ponieważ wpływa na:

  • łatwość pompowania i mieszania,
  • sposób rozpływu i wyrównywania warstwy,
  • jednorodność nanoszenia powłoki,
  • ryzyko smug, zatykania układu lub niestabilności aplikacji.

Dlatego odpowiedź "lepkości mieszanki powlekającej" jest zgodna z przeznaczeniem wiskozymetru.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "smarności masy papierniczej" – smarność nie jest standardową wielkością wyznaczaną wiskozymetrem; wiskozymetr nie służy do oceny właściwości tribologicznych (tarcia/smarowania).
  • "stopnia delignifikacji drewna" – delignifikacja dotyczy usuwania ligniny na etapie przerobu surowca drzewnego; to zagadnienie technologiczne/chemiczne, a nie bezpośredni pomiar lepkości przyrządem wiskozymetrycznym.
  • "stężenia masy papierniczej" – stężenie (konsystencja) mierzy się innymi metodami/przyrządami. Choć stężenie może wpływać na lepkość, są to różne parametry: wiskozymetr mierzy lepkość, a nie stężenie.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w nazwie przyrządu pojawia się człon "wisko-", najczęściej odnosi się on do lepkości. Warto też pamiętać, że w pytaniach testowych często rozróżnia się: lepkość (reologia), stężenie (ilość suchej masy w zawiesinie) oraz cechy chemicznego przerobu surowca (np. lignina).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wiskozymetr to przyrząd do pomiaru lepkości cieczy i mieszanin. W papiernictwie pomaga kontrolować właściwości reologiczne roztworów i zawiesin (np. mieszanek powlekających), co przekłada się na stabilność nanoszenia, pompowania i mieszania.
Lepkość decyduje o tym, jak mieszanina się rozpływa i tworzy warstwę. Zbyt wysoka lepkość może utrudniać aplikację i powodować nierówną powłokę, a zbyt niska sprzyja spływaniu i problemom z utrzymaniem zadanej gramatury powłoki.
Stężenie opisuje udział suchej masy w zawiesinie, a wiskozymetr mierzy opór płynięcia, czyli lepkość. Stężenie może wpływać na lepkość, ale to inny parametr i w praktyce jest kontrolowany innymi metodami (np. pomiarami konsystencji).
Lepkość to "wewnętrzne tarcie" cieczy: im większa lepkość, tym trudniej płynie (np. syrop w porównaniu do wody). Na egzaminie kojarz wiskozymetr bezpośrednio z lepkością, bo to podstawowe przeznaczenie tego przyrządu.
Najczęstsze pomyłki to wybór "stężenia" zamiast lepkości oraz sugerowanie się ogólną intuicją "gęsta masa = stężenie". W testach rozdzielaj pojęcia: stężenie dotyczy ilości składników, a lepkość dotyczy zachowania podczas płynięcia.
Nie. Gęstość mówi, ile masy jest w danej objętości, a lepkość opisuje opór płynięcia. Ciecz może mieć podobną gęstość, ale zupełnie inną lepkość. Wiskozymetr dotyczy lepkości, nie gęstości.
Najczęściej wtedy, gdy lepkość bezpośrednio wpływa na operacje przepływowe: podczas przygotowania mieszanek powlekających, roztworów klejowych i innych układów, które są pompowane, mieszane i nanoszone. Stabilna lepkość ułatwia utrzymanie jakości.
W wielu cieczach wzrost temperatury obniża lepkość, a spadek temperatury ją podwyższa. Dlatego w praktyce ważne jest porównywanie wyników w tych samych warunkach (zwłaszcza temperatury), bo inaczej można błędnie ocenić zmianę procesu.
Lepkość może się zmieniać przez dozowanie składników, czas i intensywność mieszania, temperaturę oraz udział wody. Również dodatki modyfikujące reologię (zagęstniki) silnie wpływają na lepkość, więc kontrola wiskozymetrem pomaga wykryć odchylenia.
Szukaj słów kluczowych: "wiskozymetr", "wisko-" oraz skojarzenia z płynięciem, rozpływem, pompowaniem. Jeśli odpowiedzi zawierają "lepkość", to zwykle jest to właściwy trop. Parametry typu delignifikacja odnoszą się do obróbki chemicznej drewna.
info

Około 75% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Wiskozymetr to przyrząd służący do pomiaru i kontroli lepkości cieczy oraz mieszanin."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Wiskozymetr" — definicja i przeznaczenie przyrządu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiskozymetr (dostęp: 2026-02-28)
  • Encyclopaedia Britannica: "Viscometer" — opis przyrządu do pomiaru lepkości, https://www.britannica.com/technology/viscometer (dostęp: 2026-02-28)
  • The Engineering ToolBox: "Viscosity - Measuring Units and Viscometers" — informacje o pomiarach lepkości i wiskozymetrach, https://www.engineeringtoolbox.com/viscosity-d_45.html (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe/zakładowe dotyczące kontroli mieszanek powlekających i zawiesin (procedury pomiaru lepkości)
  • Podstawy reologii i lepkości cieczy (materiały z fizyki/chemii technicznej)
  • Karty charakterystyki i dokumentacja technologiczna dodatków do powlekania (wpływ na lepkość)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego