KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 7.
Które urządzenie pomiarowe stosuje się do badania wytrzymałości przędzy na rozciąganie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do badania wytrzymałości przędzy na rozciąganie wykonuje się próbę rozciągania aż do zerwania i odczytuje siłę zrywającą (oraz często wydłużenie). Takie badanie realizuje zrywarka/maszyna wytrzymałościowa. Motowidło służy do odmierzania i nawijania pasm, skrętomierz mierzy skręt, a higrostat kontroluje wilgotność.

Pełne wyjaśnienie:

Wytrzymałość przędzy na rozciąganie ocenia się w próbie rozciągania, w której odcinek przędzy jest mocowany w szczękach urządzenia i rozciągany ze zadaną prędkością aż do przerwania. Wynikiem jest zwykle siła zrywająca (oraz często wydłużenie przy zerwaniu). Do takiego badania stosuje się zrywarkę (w praktyce spotyka się też określenie maszyna wytrzymałościowa/dynamometr w zależności od wyposażenia).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Motowidło jest przyrządem używanym do odwijania/nawijania przędzy i przygotowania pasm o określonej długości (np. do dalszych badań lub oceny liniowej). Nie służy do rozciągania do zerwania, więc nie wyznacza wytrzymałości.
  • Skrętomierz służy do pomiaru skrętu przędzy (ile skrętów na jednostkę długości). To inny parametr strukturalny, wpływający na własności, ale nie jest bezpośrednim pomiarem siły zrywającej.
  • Higrostat służy do utrzymania/sterowania wilgotnością w pomieszczeniu lub urządzeniu. Wilgotność ma znaczenie w badaniach tekstyliów, ale higrostat nie mierzy wytrzymałości mechanicznej przędzy.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o aparaturę najpierw nazwij mierzony parametr (tu: rozciąganie i zerwanie), a potem dopasuj przyrząd wykonujący odpowiednią próbę (tu: zrywarka).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zrywarka to urządzenie do wykonywania próby rozciągania materiału (np. przędzy) aż do zerwania. Umożliwia wyznaczenie siły zrywającej oraz często także wydłużenia. W praktyce bywa nazywana również maszyną wytrzymałościową.
Badanie polega na zamocowaniu odcinka przędzy w szczękach urządzenia i rozciąganiu go ze zdefiniowaną prędkością do momentu pęknięcia. Odczytuje się maksymalną siłę (siłę zrywającą), a często także wydłużenie. Taką próbę realizuje zrywarka.
Motowidło służy głównie do odmierzania długości i przygotowania pasm/nawojów przędzy (nawijanie na bęben lub ramę). Nie wykonuje kontrolowanego rozciągania do zerwania i nie mierzy siły, więc nie pozwala wyznaczyć wytrzymałości na rozciąganie.
Skrętomierz służy do pomiaru skrętu przędzy, czyli liczby skrętów na jednostkę długości. Skręt wpływa na sprężystość i zachowanie w procesie szycia, ale to inny parametr niż wytrzymałość. Do wytrzymałości potrzebna jest próba rozciągania na zrywarce.
Tak, wilgotność i warunki klimatyczne mogą zmieniać własności włókien i przędzy, a więc także wyniki próby rozciągania. Higrostat pomaga utrzymywać stałą wilgotność, ale nie jest urządzeniem pomiarowym wytrzymałości; samą wytrzymałość mierzy się na zrywarce.
Najczęściej odczytuje się maksymalną siłę przed zerwaniem (siłę zrywającą). W wielu metodykach badań rejestruje się też wydłużenie w chwili pęknięcia oraz przebieg siła–wydłużenie. To pozwala porównać partie przędzy i ocenić ich jakość.
Jest przydatna przy doborze nici do szycia i ocenie ryzyka zrywania nici w maszynie, zwłaszcza przy materiałach wymagających mocnych szwów. Wytrzymałość przędzy wpływa na trwałość połączeń, odporność na obciążenia podczas użytkowania i jakość wyrobu odzieżowego.
Gdy w treści pojawia się "skręt", "liczba skrętów" lub "skręcanie/odkręcanie", chodzi o skrętomierz. Gdy pojawia się "rozciąganie", "zerwanie", "siła zrywająca", chodzi o zrywarkę (próbę rozciągania). To szybka metoda eliminacji pomyłek.
W praktyce podobny typ maszyny wytrzymałościowej może służyć do badań różnych wyrobów tekstylnych (przędz, tkanin, dzianin), zależnie od uchwytów i metodyki. Zasada jest wspólna: kontrolowane rozciąganie i rejestracja siły oraz wydłużenia do uszkodzenia próbki.
Najczęściej myli się urządzenia przygotowawcze i kontrolne z pomiarowymi: motowidło (długość/nawój) lub higrostat (wilgotność) wybierane są "bo dotyczą przędzy". Klucz to rozpoznanie mierzonej cechy: wytrzymałość na rozciąganie zawsze wiąże się z próbą zrywania na zrywarce.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Do badania wytrzymałości przędzy na rozciąganie wykonuje się próbę rozciągania aż do zerwania i odczytuje siłę zrywającą (oraz często wydłużenie)."

Źródła:

  • ISO 2062: Textiles — Yarns from packages — Determination of single-end breaking force and elongation at break (method overview for tensile/breaking force testing of yarn)
  • ASTM D2256/D2256M: Standard Test Method for Tensile Properties of Yarns by the Single-Strand Method (tensile/breaking force test method for yarn)
  • Saville B.P., "Physical Testing of Textiles", Woodhead Publishing (rozdziały dotyczące badań wytrzymałości na rozciąganie przędz/nić)

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu materiałoznawstwa odzieżowego i włókiennictwa (działy: przędza, badania mechaniczne)
  • Instrukcje laboratoriów tekstylnych dotyczące próby rozciągania przędzy
  • Normy i metody badań przędzy dotyczące wyznaczania siły zrywającej i wydłużenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego