KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 37.
Urządzenie wentylacyjne wyposażone w drzwi i okno, którego pole (objętość strumienia powietrza) zmienia się zasuwą, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tama regulacyjna służy do sterowania ilością (wydatkiem) powietrza w wyrobisku. Charakterystyczne jest to, że ma drzwi i okno, a zmianę przepływu uzyskuje się przez przymykanie lub otwieranie zasuwy, czyli zmianę pola czynnego przekroju. Tamy izolacyjne i oddzielające pełnią inne funkcje.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na urządzenie wentylacyjne, którego zadaniem jest regulowanie przepływu powietrza w wyrobisku. Kluczową cechą jest informacja, że "pole zmienia się zasuwą" – w praktyce oznacza to możliwość zmiany czynnego przekroju, a więc wpływania na strumień objętościowy powietrza (wydatek) i na opory przepływu w danym odcinku sieci.

Odpowiedź "tama regulacyjna" pasuje do tego opisu, ponieważ jest to tama przeznaczona do kierowania i rozdziału powietrza poprzez kontrolowane dławienie lub otwieranie przepływu. W opisie pojawiają się też elementy konstrukcyjne spotykane w takich rozwiązaniach: drzwi (dla przejścia ludzi/transportu) oraz okno (np. do obserwacji lub kontroli), a sama regulacja realizowana jest zasuwą.

Pozostałe odpowiedzi nie są trafne, bo dotyczą innych funkcji:

  • "tama izolacyjna" – jej istotą jest odizolowanie rejonu (np. ograniczenie przepływu lub odcięcie), a nie bieżąca regulacja strumienia przez zmianę pola zasuwą.
  • "tama oddzielająca" – służy głównie do rozdzielenia prądów powietrza lub rejonów, ale sam opis z zasuwą i zmianą pola wskazuje na typową funkcję regulacyjną.
  • "most wentylacyjny" – jest innym urządzeniem (służącym do prowadzenia prądu powietrza ponad/przez przeszkodę lub skrzyżowanie wyrobisk), a nie do dławienia przekroju zasuwą w tamie.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o "zasuwę" i "zmianę pola" najczęściej chodzi o regulację przepływu, czyli element regulacyjny, a nie izolacyjny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tama regulacyjna to urządzenie w wyrobisku służące do sterowania przepływem powietrza. Osiąga się to przez zmianę czynnego przekroju (np. zasuwą), co wpływa na opór przepływu i ilość powietrza kierowaną do danego rejonu robót.
Zasuwa umożliwia zmniejszanie lub zwiększanie otworu przepływowego w tamie. Gdy przekrój jest mniejszy, rośnie opór i zwykle spada strumień powietrza w danym odcinku; gdy przekrój rośnie, przepływ jest mniej zdławiony.
Drzwi pozwalają na przejście ludzi lub prowadzenie transportu przez tamę, a okno ułatwia kontrolę sytuacji po drugiej stronie (np. obserwację prądu powietrza i stanu wyrobiska). Te elementy nie definiują funkcji, ale często występują w praktycznych rozwiązaniach.
Tama regulacyjna służy do nastawnej regulacji ilości powietrza (zmiana przekroju, dławienie). Tama izolacyjna ma na celu odizolowanie rejonu (ograniczenie/uniemożliwienie przepływu) i nie jest przeznaczona do bieżącego "dozowania" strumienia.
"Pole przekroju" to powierzchnia czynnego otworu, przez który przepływa powietrze. Zmiana tego pola (np. zasuwą) wpływa na warunki przepływu: opór, prędkość i w konsekwencji na strumień objętościowy dopływający do wyrobisk.
Nie jest to jego typowa rola. Most wentylacyjny wykorzystuje się do prowadzenia prądu powietrza w szczególnych układach wyrobisk (np. gdy trzeba "przenieść" strumień). Regulację przekroju i dławienie realizuje się innymi urządzeniami, np. tamami regulacyjnymi.
Najczęściej myli się funkcje: izolowanie, oddzielanie i regulację. Uczniowie wybierają odpowiedź po słowie "tama", pomijając cechę rozstrzygającą (np. "zmienia się zasuwą"). Warto szukać w treści informacji o nastawności i zmianie przekroju.
Stosuje się je wtedy, gdy trzeba rozprowadzić powietrze między różne rejony i utrzymać właściwe warunki przewietrzania. Przykładowo, przy zmianie frontu robót lub układu wyrobisk konieczne bywa "dostrojenie" sieci poprzez regulację oporów.
Ponieważ przekrój jest związany z oporami przepływu i prędkością powietrza. Zmniejszenie czynnego otworu zwykle zwiększa opór i ogranicza przepływ w danym odgałęzieniu sieci, a zwiększenie przekroju działa w odwrotną stronę.
Szukaj słów kluczowych: zasuwa, "zmiana pola/przekroju", "regulacja strumienia", "dławienie przepływu". Jeśli opis mówi o możliwości nastawiania przepływu, a nie o odcinaniu rejonu, to zwykle chodzi o urządzenie regulacyjne.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Tama regulacyjna służy do sterowania ilością (wydatkiem) powietrza w wyrobisku."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z aerologii górniczej (wentylacja kopalń podziemnych) stosowane w kształceniu zawodowym
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dla kwalifikacji GIW.2 dotyczące wentylacji i zagrożeń naturalnych
  • Instrukcje zakładowe i dokumentacja ruchowa kopalni w części dotyczącej sieci wentylacyjnej (do nauki nazewnictwa i funkcji urządzeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego