KWALIFIKACJA HGT12 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 14.
W 100 g zasmażanego szpinaku znajduje się 120 mg wapnia. O ile mg wapnia wzbogacony zostanie omlet naturalny, gdy doda się do niego 150 g zasmażanego szpinaku?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W 100 g szpinaku jest 120 mg wapnia. Dodatek 150 g to 150/100 = 1,5 porcji po 100 g, więc ilość wapnia rośnie 1,5 raza. Obliczenie: 120 mg × 1,5 = 180 mg. Tyle wapnia wniesie do omletu dodany zasmażany szpinak.

Pełne wyjaśnienie:

Dane mówią, że w 100 g zasmażanego szpinaku znajduje się 120 mg wapnia. Pytanie dotyczy tego, o ile mg wapnia zostanie wzbogacony omlet po dodaniu 150 g takiego szpinaku, czyli ile wapnia wnosi dodatek.

To typowe zadanie z przeliczenia "na 100 g" na inną masę produktu. Najpierw wyznaczamy, ile razy 150 g jest większe od 100 g:

150 g / 100 g = 1,5

Oznacza to, że 150 g to 1,5 porcji po 100 g, więc ilość wapnia również będzie 1,5 razy większa niż w 100 g.

Następnie wykonujemy mnożenie:

120 mg × 1,5 = 180 mg

Zatem poprawna odpowiedź to 180,00 mg (zapis z dwoma miejscami po przecinku jest dopuszczalny, choć wynik jest całkowity).

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 250,00 mg i 270,00 mg sugerują użycie złego współczynnika (np. potraktowanie 150 g jako ponad 2 porcje po 100 g) albo błędy w mnożeniu.
  • 370,00 mg jest nieproporcjonalnie wysokie względem danych wejściowych; taki wynik mógłby powstać przy pomyleniu jednostek lub przyjęciu, że 150 g to około 3×100 g.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach "w 100 g jest X" zawsze najpierw policz współczynnik masy (np. 0,5; 1,5; 2,0), a dopiero potem przelicz składnik (mg, kcal, białko itp.). To ogranicza błędy rachunkowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz współczynnik masy: 150/100 = 1,5. Potem pomnóż wartość "na 100 g" przez ten współczynnik: 120 mg × 1,5 = 180 mg. To działa dla składników podanych w przeliczeniu na masę, bo rosną proporcjonalnie do ilości produktu.
Bo ilość składnika (np. wapnia) jest wprost proporcjonalna do masy produktu: im więcej szpinaku dodasz, tym więcej wniesie wapnia. Jeśli masa rośnie 1,5 raza, to zawartość wapnia też rośnie 1,5 raza, o ile skład jest jednorodny w całej porcji.
To informacja o gęstości składnika: w każdych 100 g tego produktu jest 120 mg wapnia. Dzięki temu możesz szybko policzyć, ile wapnia wnosi konkretna porcja do potrawy (np. do omletu), bez znajomości całej receptury.
W zadaniu oczekuje się tej samej jednostki, w jakiej podano dane, czyli mg. Można przeliczyć na gramy (180 mg = 0,18 g), ale wtedy łatwo o błąd zapisu i zaokrągleń. Na egzaminie najbezpieczniej zostać przy mg, jeśli tak sformułowano pytanie.
Najczęściej: pominięcie, że 150 g to 1,5 × 100 g; użycie złego współczynnika (np. 2 zamiast 1,5); pomylenie dzielenia z mnożeniem; oraz błędy w rachunku dziesiętnym. Pomaga zapisanie kroku 150/100 przed obliczeniem wyniku.
Bo 180 mg jest dokładnie o 50% większe niż 120 mg, a 150 g jest o 50% większe niż 100 g. Ta zgodność proporcji jest szybkim sprawdzeniem poprawności: 120 → 180 oznacza mnożenie przez 1,5, czyli dokładnie tyle, ile wynosi przelicznik masy 150/100.
W praktyce robi się je przy układaniu jadłospisów, planowaniu wartości odżywczej porcji, kalkulacji receptur dla żywienia zbiorowego oraz w edukacji żywieniowej (np. gdy trzeba wskazać, jak dodatek warzyw wpływa na zawartość wapnia, żelaza czy potasu w daniu).
W tym typie zadania "wzbogacony" zwykle oznacza przyrost wynikający z dodania konkretnego składnika. Nie liczymy wapnia z jaj ani innych składników omletu, bo nie podano ich zawartości. Liczy się tylko to, co wnosi dodany szpinak.
Użyj prostego rozumowania: 150 g to 100 g + połowa (50 g). Połowa z 120 mg to 60 mg. Suma: 120 mg + 60 mg = 180 mg. To szybka metoda kontroli, która zmniejsza ryzyko błędu w mnożeniu przez 1,5.
W ten sam sposób przelicza się energię (kcal), białko, tłuszcz, węglowodany, błonnik oraz inne składniki mineralne i witaminy, jeśli są podane "na 100 g" produktu. Kluczowe jest zawsze to samo: najpierw współczynnik masy, potem mnożenie wartości.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "W 100 g szpinaku jest 120 mg wapnia."

Źródła:

  • Kunachowicz H. i in., "Tabele składu i wartości odżywczej żywności", rozdział: zasady korzystania z tabel i przeliczenia na 100 g (wydanie książkowe – tytuł źródła do weryfikacji danych żywieniowych).
  • Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – zagadnienia edukacyjne dot. wartości odżywczej i interpretacji danych "na 100 g" (konkretna podstrona nie została podana w treści zadania – weryfikacja wymaga wskazania wersji/URL).

Materiały:

  • Zadania z proporcji i przeliczeń w dietetyce/gastronomii (ćwiczenia rachunkowe)
  • Podręczniki do kwalifikacji z zakresu kalkulacji wartości odżywczej potraw
  • Tabele składu i wartości odżywczej żywności (do nauki interpretacji danych w przeliczeniu na 100 g)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego