KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 33.
W celu doskonalenia sprawności manualnej u dwuletniego dziecka opiekunka powinna zaproponować zabawę polegającą na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zabawy konstrukcyjne, takie jak budowanie z klocków, angażują dłonie i palce, ćwiczą chwyt, koordynację oko–ręka oraz precyzję ruchów, czyli kluczowe elementy sprawności manualnej 2-latka.
Pozostałe aktywności dotyczą głównie motoryki dużej (huśtawka) lub rozwoju społeczno-emocjonalnego (chowanie się, miny), a nie pracy rąk.

Pełne wyjaśnienie:

Sprawność manualna (motoryka mała) u dziecka w wieku około 2 lat rozwija się przede wszystkim poprzez czynności wymagające użycia dłoni i palców w sposób precyzyjny. Do takich aktywności należą m.in. zabawy manipulacyjne i konstrukcyjne.

Odpowiedź "budowaniu z klocków." jest poprawna, ponieważ układanie i dopasowywanie elementów wymaga:

  • koordynacji oko–ręka (dziecko kontroluje ruch dłoni na podstawie tego, co widzi),
  • precyzji chwytu i stopniowania siły nacisku (żeby klocek nie upadł i pasował),
  • planowania ruchu (ustawienie elementu w odpowiednim miejscu),
  • stabilizacji nadgarstka i pracy palców, co wspiera późniejsze umiejętności samoobsługowe.

Dlaczego pozostałe propozycje nie są najlepsze do doskonalenia sprawności manualnej?

  • "bujaniu się na huśtawce." rozwija głównie motorykę dużą, równowagę i koordynację całego ciała. Dłonie mogą trzymać uchwyty, ale nie ćwiczą precyzyjnych ruchów palców.
  • "chowaniu się przed rówieśnikami." to zabawa związana bardziej z relacjami społecznymi, emocjami i orientacją w przestrzeni. Nie jest ukierunkowana na manipulację przedmiotami i precyzję chwytu.
  • "pokazywaniu min." wspiera ekspresję mimiczną, komunikację i rozpoznawanie emocji, ale nie stanowi ćwiczenia dla dłoni i palców.

W praktyce opiekunka może wzmacniać efekty zabawy klockami przez stopniowanie trudności: większe klocki na start, krótkie zadania (np. wieża 3–5 elementów), a także zachęcanie do chwytania i ustawiania elementów samodzielnie. Ważne jest bezpieczeństwo (elementy dostosowane do wieku) i obserwacja zmęczenia dziecka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprawność manualna (motoryka mała) to umiejętność precyzyjnego używania dłoni i palców, np. chwytania, przekładania, dopasowywania elementów. U 2-latka obejmuje m.in. manipulowanie klockami, obracanie przedmiotów w palcach i coraz lepszą koordynację oko–ręka.
Najlepiej działają zabawy, w których dziecko manipuluje przedmiotami: budowanie z klocków, wkładanie i wyjmowanie elementów, sortery, nawlekanie dużych korali, ugniatanie masy plastycznej. Kluczowe jest dopasowanie wielkości elementów do wieku i bezpieczeństwa.
Budowanie z klocków wymaga kontrolowania dłoni i palców: chwytu, ustawiania elementu, celowania w miejsce oraz regulowania siły nacisku. Dzięki temu dziecko ćwiczy koordynację oko–ręka i precyzję ruchów, co przekłada się na samoobsługę (np. jedzenie łyżką, ubieranie).
Huśtawka rozwija przede wszystkim motorykę dużą: równowagę, napięcie mięśniowe, koordynację całego ciała i planowanie ruchu. Dłonie zwykle tylko trzymają uchwyty, więc nie jest to ćwiczenie precyzyjnych ruchów palców, czyli typowej sprawności manualnej.
Motoryka mała dotyczy dłoni i palców (chwytanie, układanie, rysowanie, zapinanie). Motoryka duża dotyczy całego ciała (bieganie, skakanie, wspinanie, huśtanie). W praktyce: zabawy stolikowe zwykle wspierają motorykę małą, a ruchowe na dywanie/placu zabaw – motorykę dużą.
Najbezpieczniejsze są klocki duże, lekkie i bez ostrych krawędzi, które nie mieszczą się w ustach dziecka. Dobrze sprawdzają się klocki drewniane o większym rozmiarze, plastikowe duże elementy oraz miękkie klocki piankowe. Opiekunka powinna zawsze nadzorować zabawę.
Częsty błąd to wybór aktywności "ruchowej" (np. huśtawka) zamiast manipulacyjnej. Inny błąd to zbyt trudne pomoce (małe elementy, zadania na czas), które frustrują dziecko. Pominięcie bezpieczeństwa (ryzyko połknięcia) też jest typową pułapką przy pracy z 2-latkami.
Niepokój może budzić sytuacja, gdy dziecko wyraźnie unika manipulowania przedmiotami, ma duże trudności z chwytaniem, często upuszcza elementy lub nie potrafi wykonać prostych czynności adekwatnych do wieku. W praktyce opiekunka powinna obserwować i w razie wątpliwości zachęcić do konsultacji ze specjalistą.
Można zacząć od dużych klocków i krótkich zadań (np. wieża z kilku elementów). Potem zwiększać liczbę klocków, wprowadzać układanie według wzoru, budowanie "mostu" lub dopasowywanie kolorów. Ważne jest tempo dziecka, przerwy oraz chwalenie wysiłku, nie tylko efektu.
Ucz się przez rozróżnianie obszarów rozwoju: motoryka mała, motoryka duża, mowa, społeczne i emocje. Do każdego obszaru dopisz typowe aktywności (np. klocki dla motoryki małej). Na egzaminie szukaj w pytaniu słów-kluczy, np. "manualna", "równowaga", "mowa".
info

Około 73% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC), "Important Milestones: Your Child By Two Years" (sekcje dotyczące umiejętności ruchowych i manipulacyjnych) — https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-2yr.html (dostęp: 2026-03-02)
  • NHS (UK), "Your child at 2 years" (informacje o rozwoju i typowych umiejętnościach w wieku 2 lat) — https://www.nhs.uk/conditions/baby/babys-development/ (podstrona wiekowa 2 lata) (dostęp: 2026-03-02)
  • Zero to Three, "Developmental Milestones: 24 Months" (obszary rozwoju, w tym czynności manipulacyjne i zabawa) — https://www.zerotothree.org/resource/developmental-milestones-24-months/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o rozwoju psychomotorycznym dziecka w wieku 1–3 lata
  • Poradniki/metodyki pracy opiekunki w żłobku dotyczące zabaw konstrukcyjnych
  • Strony instytucji zdrowia publicznego z opisem kamieni milowych rozwoju (sekcja wiek 2 lata)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego