KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 32.
W celu nadania zespołowi fotografii docelowego układu, należy przeprowadzić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Systematyzacja służy nadaniu materiałom (np. zespołowi fotografii) docelowego układu, czyli uporządkowaniu ich według przyjętego schematu. Skontrum jest kontrolą stanu/zgodności zasobu, inwentaryzacja dotyczy ewidencji i opisu, a scalanie polega na łączeniu rozproszonych części.

Pełne wyjaśnienie:

Aby nadać zespołowi fotografii docelowy układ, wykonuje się systematyzację. Jest to czynność porządkowa: polega na ułożeniu materiałów według ustalonej zasady (np. chronologicznie, tematycznie, według autorów lub wydarzeń) tak, aby zespół miał spójną i logiczną strukturę. W praktyce ułatwia to późniejszą identyfikację jednostek, ich opis oraz udostępnianie.

Pozostałe terminy odnoszą się do innych typów działań, dlatego nie pasują do celu "nadania docelowego układu":

  • Skontrum to czynność kontrolna – służy sprawdzeniu stanu, kompletności lub zgodności ewidencji ze stanem faktycznym. Nie jest to działanie nastawione na ułożenie materiałów w układzie merytorycznym.
  • Inwentaryzacja jest czynnością ewidencyjno-opisową – dotyczy sporządzania wykazu/ewidencji i opisu jednostek. Może następować po uporządkowaniu, ale sama w sobie nie oznacza nadania układu.
  • Scalanie oznacza łączenie rozproszonych fragmentów lub części zasobu w jedną całość (gdy materiały są podzielone lub rozproszone). To inny cel niż uporządkowanie według schematu i nie musi prowadzić do docelowego układu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się sformułowanie "nadanie układu", "uporządkowanie według zasady", "podział na serie" – zwykle chodzi o czynność porządkową, a nie o ewidencję (inwentaryzację) czy kontrolę (skontrum).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Systematyzacja to czynność porządkowa polegająca na nadaniu materiałom docelowego układu według przyjętego klucza (np. chronologicznego lub rzeczowego). Jej efektem jest logiczna struktura zespołu, ułatwiająca późniejszy opis, wyszukiwanie i udostępnianie.
Ponieważ dotyczy bezpośrednio ułożenia materiałów w serie i jednostki według ustalonej zasady. W przypadku fotografii pozwala uporządkować je tak, by odzwierciedlały temat, czas lub pochodzenie, a nie tylko zostały policzone czy skontrolowane.
Skontrum to czynność kontrolna: sprawdza zgodność stanu faktycznego zasobu z ewidencją oraz wykrywa braki, pomyłki lub nieprawidłowości w przechowywaniu. Skontrum nie służy układaniu materiałów w docelowym porządku merytorycznym.
Systematyzacja to porządkowanie i nadawanie układu. Inwentaryzacja dotyczy ewidencji i opisu (tworzenia wykazu jednostek, danych identyfikacyjnych). W praktyce inwentaryzacja często opiera się na wcześniej ustalonym układzie po systematyzacji.
Inwentaryzację wykonuje się, gdy trzeba sporządzić lub uzupełnić ewidencję i opis jednostek archiwalnych. Zwykle jest sensowna po uporządkowaniu (ustaleniu układu), bo wtedy opis odnosi się do stabilnej struktury zespołu i łatwiej zapewnić spójność danych.
Scalanie polega na łączeniu rozproszonych części tego samego zespołu lub materiałów pochodzących z jednego źródła, aby tworzyły spójną całość. To działanie "integrujące" zasób, a nie typowe nadawanie układu według schematu porządkowania.
Szukaj słów: "docelowy układ", "uporządkować", "ułożyć według zasady", "podzielić na serie". To typowe sygnały czynności porządkowych. Jeśli mowa o kontroli stanu lub zgodności z ewidencją, częściej chodzi o skontrum, a o wykaz i opis – o inwentaryzację.
Nie, bo skontrum odpowiada na pytanie, czy zasób jest kompletny i zgodny z ewidencją, a nie jak jest ułożony merytorycznie. Nawet po poprawnym skontrum zespół może być chaotyczny; dopiero systematyzacja nadaje mu docelowy układ.
Częsty błąd to wybieranie "inwentaryzacji" jako synonimu porządkowania, bo kojarzy się z pracą archiwisty. Inny błąd to traktowanie skontrum jako "układania" zasobu. Pomaga zapamiętać: układ = systematyzacja, kontrola = skontrum, ewidencja/opis = inwentaryzacja.
Docelowy układ wykorzystuje się w magazynowaniu (stałe rozmieszczenie jednostek), w ewidencji (spójna struktura zespołu), w wyszukiwaniu i udostępnianiu (łatwiejsze odnajdywanie tematów lub okresów), a także przy przygotowywaniu kopii cyfrowych i opisów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Systematyzacja służy nadaniu materiałom (np. zespołowi fotografii) docelowego układu, czyli uporządkowaniu ich według przyjętego schematu."

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw archiwistyki dotyczące opracowania zasobu (porządkowanie, układ, ewidencja)
  • Słowniki/kompendia terminologii archiwalnej (definicje: systematyzacja, inwentaryzacja, skontrum)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKU do kwalifikacji archiwalnych (ćwiczenia z porządkowania zespołów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego