KWALIFIKACJA MEC3 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 11.
W celu sprawdzenia poprawności zamontowania koła pasowego na wałku (bicie osiowe i promieniowe) należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do pomiaru bicia osiowego i promieniowego potrzebny jest przyrząd, który rejestruje bardzo małe odchyłki podczas obracania wałka. Czujnik zegarowy pozwala obserwować zmiany wskazania w funkcji obrotu i ocenić poprawność osadzenia koła pasowego. Pozostałe narzędzia służą głównie do pomiaru długości, wysokości lub średnic.

Pełne wyjaśnienie:

Bicie osiowe i promieniowe koła pasowego to odchyłki położenia powierzchni koła ujawniające się podczas obrotu wałka. Aby je sprawdzić, trzeba zastosować przyrząd, który:

  • umożliwia pomiar zmian (odchyłek) w czasie obrotu,
  • ma odpowiednią czułość do małych przemieszczeń,
  • może być ustawiony względem badanej powierzchni i utrzymany stabilnie.

Takie wymagania spełnia czujnik zegarowy. Ustawia się go tak, aby końcówka pomiarowa opierała się o badaną powierzchnię koła (dla bicia promieniowego zwykle o obwód lub powierzchnię walcową, dla bicia osiowego o czoło koła). Następnie obraca się wałek i obserwuje różnicę między wskazaniem minimalnym a maksymalnym – to właśnie informuje o biciu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Suwmiarka modułowa" służy do pomiarów związanych z uzębieniem (moduł/parametry kół zębatych) lub do pomiarów liniowych, a nie do kontroli odchyłek w ruchu obrotowym.
  • "Średnicówka mikrometryczna" jest przeznaczona głównie do pomiaru średnic wewnętrznych (np. otworów). Nie jest typowym narzędziem do obserwacji bicia elementu zamontowanego na wałku podczas obrotu.
  • "Wysokościomierz suwmiarkowy" służy do pomiaru wysokości i wyznaczania wymiarów na płycie traserskiej. Nie jest to podstawowy przyrząd do pomiaru bicia promieniowego i osiowego elementów obrotowych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "bicie", "wahania wskazania", "odchyłka podczas obrotu" lub kontrola współosiowości/osiowości – najczęściej właściwym wyborem będzie czujnik zegarowy (często z podstawą magnetyczną lub statywem) oraz odpowiednie ustawienie względem mierzonej powierzchni.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bicie promieniowe to zmiana odległości powierzchni obwodowej koła od osi obrotu podczas obracania. W praktyce objawia się "falowaniem" wskazania czujnika przyłożonego do średnicy zewnętrznej i może powodować drgania, hałas oraz nierówną pracę pasa.
Bicie osiowe dotyczy odchylenia powierzchni czołowej koła względem prostopadłości do osi wałka. Rozpoznaje się je, gdy czujnik oparty o czoło koła podczas obrotu pokazuje zmienne wskazania. Skutkiem może być "wężykowanie" pasa i przyspieszone zużycie.
Najważniejsza jest stabilność: czujnik powinien być zamocowany na statywie lub podstawie magnetycznej, a końcówka pomiarowa mieć pewny kontakt z badaną powierzchnią. Ustaw wstępny docisk, wyzeruj wskazanie i obracaj wałek, obserwując wartości minimalną i maksymalną.
Suwmiarka służy głównie do pomiarów liniowych (długości, średnic, głębokości) w sposób statyczny. Pomiar bicia wymaga rejestrowania małych odchyłek w trakcie obrotu i porównania wskazań w różnych położeniach kątowych, co typowo realizuje czujnik zegarowy.
Nie jest to standardowe zastosowanie. Średnicówka mikrometryczna służy przede wszystkim do dokładnego pomiaru średnic wewnętrznych otworów. Bicie koła na wałku sprawdza się poprzez obserwację zmian położenia podczas obrotu, do czego wygodniejszy i właściwy jest czujnik zegarowy.
Typowe objawy to drgania, zwiększony hałas, nierównomierne zużycie pasa, spadek trwałości łożysk oraz problemy z utrzymaniem napięcia pasa. Przyczyną bywa bicie promieniowe/osiowe wynikające z zabrudzeń na styku, uszkodzeń piasty lub błędnego montażu na wpust.
Najczęściej spotyka się: niestabilne mocowanie czujnika, zbyt mały lub zbyt duży docisk końcówki, ustawienie pod nieodpowiednim kątem, pomiar na zabrudzonej powierzchni oraz obrót "szarpany". To wszystko generuje fałszywe wskazania i błędną ocenę montażu.
Bicie sprawdza się po montażu koła, po wymianie wałka/łożysk, po awarii napędu pasowego, a także w ramach diagnostyki drgań. Jest to szybka kontrola, która pozwala wychwycić błędy osadzenia zanim dojdzie do uszkodzeń wtórnych w układzie napędowym.
W praktyce sprawdza się również stan wpustu i rowka wpustowego, czystość i uszkodzenia powierzchni osadzenia, dokręcenie elementów mocujących, współosiowość kół w przekładni pasowej oraz ustawienie i naciąg pasa. Te czynniki wpływają na trwałość i kulturę pracy napędu.
Ucz się przez skojarzenie "wielkość → przyrząd": średnice i długości (suwmiarka/mikrometr), otwory (średnicówka), wysokości na płycie (wysokościomierz), a odchyłki w ruchu obrotowym (czujnik zegarowy). Warto też poćwiczyć ustawienie czujnika na statywie i interpretację zakresu wskazań.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Do pomiaru bicia osiowego i promieniowego potrzebny jest przyrząd, który rejestruje bardzo małe odchyłki podczas obracania wałka."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii warsztatowej (dział: czujniki zegarowe i pomiar bicia)
  • Instrukcje producentów czujników zegarowych i podstaw magnetycznych (zasady ustawienia i odczytu)
  • Materiały szkolne z montażu maszyn: pasowe układy napędowe, tolerancje montażowe i kontrola drgań

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego