KWALIFIKACJA CHM3 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 30.
W celu sprawdzenia stężenia kwasu siarkowego(VI) odważono 1 g badanego kwasu i przeprowadzono analizę miareczkową, w której zużyto 20,4 cm3 roztworu NaOH.
Stężenie procentowe badanego kwasu, obliczone na podstawie wzoru wynosi
 Cp = (0,02452 · VNaOH / mp) · 100% 
Ilustracja przedstawia fragment zadania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową technika analityka, dotyczącego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korzystamy z podanego wzoru: Cp=(0,02452·VNaOH/mp)·100%. Podstawiamy V=20,4 cm3 i m=1 g: 0,02452·20,4=0,500208. Po pomnożeniu przez 100% otrzymujemy 50,0208%, co po zaokrągleniu daje 50,0%.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu nie trzeba wyprowadzać zależności ze stechiometrii, ponieważ wzór na stężenie procentowe Cp jest podany. Kluczowe jest poprawne podstawienie danych, wykonanie działań i właściwe zaokrąglenie.

Podstawiamy do wzoru:

Cp = (0,02452 · VNaOH / mp) · 100%

  • VNaOH = 20,4 cm3
  • mp = 1 g

Wykonujemy obliczenia krok po kroku:

  • Najpierw iloczyn: 0,02452 · 20,4 = 0,500208
  • Dzielimy przez masę próbki: 0,500208 / 1 = 0,500208
  • Przeliczamy na procent: 0,500208 · 100% = 50,0208%

Po zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku otrzymujemy 50,0%, więc taka odpowiedź jest poprawna.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "2,45%" pasuje do sytuacji, gdy ktoś pominie czynnik 20,4 i potraktuje 0,02452 jako wynik końcowy (albo błędnie przesunie przecinek). To typowy błąd rzędu wielkości.
  • "20,4%" to wynik "przepisania" liczby z danych. To błąd kotwiczenia: liczba 20,4 występuje w treści jako objętość zużytego roztworu, ale sama w sobie nie jest stężeniem.
  • "5,02%" odpowiada sytuacji, gdy ktoś policzy 0,02452·20,4=0,500208 i potraktuje to jako procent bez mnożenia przez 100% (albo błędnie pomnoży przez 10 zamiast przez 100). To błąd nieuwzględnienia przeliczenia na %.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, czy wzór zawiera już przeliczenie na procent. Jeśli we wzorze jest "·100%", to wynik przed tym mnożeniem musi być ułamkiem (np. 0,50), a po mnożeniu powinien dać wartość w okolicach dziesiątek procent, jeśli ułamek jest rzędu 0,1–1.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podstaw wartości do wzoru, wykonaj działania w kolejności i dopiero na końcu przemnóż przez 100%. Najpierw liczysz część w nawiasie (to zwykle ułamek), a wynik w % otrzymujesz po pomnożeniu przez 100. Na końcu zastosuj wymagane zaokrąglenie.
Mnożenie przez 100% zamienia ułamek masowy (np. 0,50) na zapis procentowy (50%). Jeśli pominiesz ten krok, dostaniesz liczbę 100 razy mniejszą i łatwo wybierzesz odpowiedź typu 5% zamiast 50%.
To objętość titranta (roztworu NaOH) zużyta do osiągnięcia punktu końcowego/równoważnikowego miareczkowania. Sama ta liczba nie jest stężeniem kwasu, ale jest danymi wejściowymi do obliczeń, bo wiąże się z ilością substancji, która zareagowała.
W praktyce laboratoryjnej 1 cm3 = 1 mL, więc zapis 20,4 cm3 oznacza 20,4 mL. Trzeba jednak uważać: jeżeli wzór lub współczynnik jest przygotowany pod cm3, nie wolno samodzielnie przechodzić na litry bez zmiany współczynnika.
To klasyczne "przepisanie liczby z treści". Zawsze sprawdź, czy Twoje obliczenia użyły wszystkich elementów wzoru: współczynnika, objętości, masy oraz mnożenia przez 100%. Jeśli wynik wyszedł identyczny jak jedna z danych, to sygnał ostrzegawczy.
Gdy 0,5002 jest ułamkiem masowym (częścią jedności) i wzór wymaga przeliczenia na procent. Wtedy mnożysz przez 100 i dopisujesz znak procentu. Jeśli w zadaniu jest już "·100%", to właśnie ten krok zamienia ułamek na procent.
Zaokrąglaj dopiero na końcu obliczeń, po przeliczeniu na %. Jeśli w odpowiedziach są wartości z jednym miejscem po przecinku, wynik też podaj z jednym miejscem. Zbyt wczesne zaokrąglenie (np. współczynnika) może zniekształcić wynik końcowy.
Masa próbki jest w mianowniku, więc wpływa odwrotnie proporcjonalnie na wynik: większa masa przy tej samej objętości titranta da mniejsze obliczone stężenie, a mniejsza masa da większe. Przy 1 g obliczenia są prostsze, bo dzielenie nie zmienia liczby.
To współczynnik metody, zwykle wynikający z przeliczeń stechiometrycznych, stężeń roztworu mianowanego i jednostek (np. cm3, g). Bez opisu procedury nie da się go jednoznacznie wyprowadzić, ale w zadaniu jest podany, więc należy go użyć dokładnie tak, jak zapisano.
Ćwicz schemat: odczyt danych → podstawienie do wzoru → kontrola jednostek → przeliczenie na % → zaokrąglenie. Trenuj też rozpoznawanie typowych pułapek: pomijanie 100%, mylenie cm3 z L i "przepisywanie" liczb z treści zamiast liczenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że korzystamy z podanego wzoru: Cp=(0,02452·VNaOH/mp)·100%.

Źródła:

  • Daniel C. Harris, "Quantitative Chemical Analysis", rozdziały o miareczkowaniach i obliczeniach w analizie ilościowej, wydania akademickie
  • D.A. Skoog, D.M. West, F.J. Holler, S.R. Crouch, "Fundamentals of Analytical Chemistry", sekcje dotyczące miareczkowań kwas-zasada i obliczeń stężeń, wydania akademickie
  • IUPAC, Compendium of Chemical Terminology ("Gold Book"), hasło "titration" oraz pojęcia stężenia/analizy ilościowej: https://goldbook.iupac.org/ - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręcznik chemii analitycznej: rozdziały o miareczkowaniu kwas-zasada i obliczeniach w analizie ilościowej
  • Instrukcje zakładowe/laboratoryjne dotyczące miareczkowania i zapisu wyników (SOP) używane w danym zakładzie
  • Zestawy zadań rachunkowych z analizy miareczkowej (utrwalanie podstawień do wzorów i zaokrągleń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego