Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEC9 - CZERWIEC 2021



PYTANIE NR 10.
W celu wykonania otworu 12H7 należy użyć narzędzi w następującej kolejności:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Otwór ⌀12H7 wymaga obróbki wykańczającej.
Typowo najpierw stosuje się nawiertak (ustalenie i prowadzenie), potem wiertło (otwór z naddatkiem), następnie pogłębiacz stożkowy do wykonania fazy/odgratowania, a na końcu rozwiertak walcowy, który zapewnia wymiar i dokładność H7. Pozostałe sekwencje zawierają nieadekwatne narzędzia (gwintowniki) lub zły typ pogłębiania/rozwiercania.

Pełne wyjaśnienie:

Oznaczenie ⌀12H7 informuje, że trzeba uzyskać otwór walcowy o średnicy nominalnej 12 mm z dokładnością wynikającą z pola tolerancji H7. W praktyce samo wiercenie rzadko zapewnia taką dokładność i jakość powierzchni, dlatego stosuje się obróbkę wykańczającą.

Prawidłowa kolejność narzędzi jest logiczna technologicznie:

  • Nawiertak – wykonuje centrowanie/nawiercenie, ułatwia rozpoczęcie wiercenia i zmniejsza ryzyko "ściągania" wiertła.
  • Wiertło – wykonuje otwór z naddatkiem na wykończenie (otwór po wierceniu jest zwykle mniej dokładny).
  • Pogłębiacz stożkowy – służy do wykonania fazy (np. pod łeb śruby stożkowy) lub do odgratowania krawędzi po wierceniu. Ten etap nie zastępuje wykańczania średnicy.
  • Rozwiertak walcowy – to narzędzie wykańczające, które nadaje otworowi wymaganą średnicę i dokładność (w tym typowo uzyskanie tolerancji klasy H7), a także poprawia jakość powierzchni.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • Wariant z rozwiertakiem stożkowym dotyczy wykonywania otworów stożkowych, a nie walcowego ⌀12H7.
  • Wariant z kompletem gwintowników odnosi się do nacinania gwintu wewnętrznego. Otwór H7 nie oznacza gwintu, tylko pole tolerancji średnicy otworu.
  • Wariant z pogłębiaczem walcowym i rozwiertakiem stożkowym miesza narzędzia o innym przeznaczeniu i nie prowadzi wprost do uzyskania walcowego otworu w tolerancji H7.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści widzisz H7, myśl o operacji rozwiercania walcowego jako końcowym kroku zapewniającym dokładność średnicy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza zapis ⌀12H7 w dokumentacji technicznej?
To oznaczenie średnicy nominalnej otworu (12 mm) oraz pola tolerancji H7, czyli wymaganej dokładności wykonania. Litera odnosi się do położenia tolerancji dla otworu, a liczba do klasy dokładności. W praktyce często wymaga to obróbki wykańczającej, np. rozwiercania.
Jaką rolę pełni nawiertak przed wierceniem otworu?
Nawiertak pomaga wykonać krótkie, prowadzące nawiercenie, które stabilizuje początek wiercenia. Zmniejsza ryzyko ześlizgnięcia się wiertła po powierzchni, poprawia osiowość otworu i ułatwia utrzymanie położenia, szczególnie przy wierceniu w materiale o gorszej skrawalności.
Dlaczego do otworu H7 stosuje się rozwiertak walcowy?
Rozwiertak walcowy jest narzędziem wykańczającym: usuwa niewielki naddatek po wierceniu i pozwala uzyskać bardziej stabilny wymiar oraz lepszą jakość powierzchni. To właśnie etap rozwiercania jest typowo kojarzony z uzyskiwaniem dokładnych tolerancji otworów, takich jak H7.
Co robi pogłębiacz stożkowy przy obróbce otworu?
Pogłębiacz stożkowy wykonuje fazę (sfazowanie krawędzi) lub gniazdo pod elementy stożkowe, a także służy do odgratowania krawędzi po wierceniu. Nie jest to narzędzie do precyzyjnego ustawienia średnicy otworu w tolerancji H7, tylko do obróbki wejścia/wyjścia otworu.
Kiedy używa się rozwiertaka stożkowego zamiast walcowego?
Rozwiertak stożkowy stosuje się wtedy, gdy celem jest uzyskanie otworu stożkowego (np. pod kołek stożkowy lub element zbieżny). Dla otworu opisanego jako ⌀12H7 zakłada się kształt walcowy, więc w typowej technologii dobiera się rozwiertak walcowy.
Czy samo wiercenie może zapewnić tolerancję H7?
Zwykle nie. Wiercenie daje otwór o większych odchyłkach wymiaru i gorszej jakości powierzchni niż obróbka wykańczająca. Dlatego przy wymaganiach typu H7 często planuje się dodatkową operację, np. rozwiercanie (albo inną obróbkę wykańczającą zależnie od technologii).
Dlaczego w tym zadaniu gwintowniki są błędnym wyborem narzędzi?
Gwintowniki służą do nacinania gwintu wewnętrznego, a oznaczenie H7 dotyczy tolerancji średnicy otworu, nie gwintu. Gdyby celem był gwint, w zapisie pojawiłby się odpowiedni symbol i parametry gwintu. Wybór gwintowników to typowa pomyłka skojarzeniowa.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy doborze kolejności narzędzi do otworu?
Najczęściej myli się funkcje narzędzi: traktuje pogłębiacz jak narzędzie do dokładności średnicy albo wybiera rozwiertak stożkowy do otworu walcowego. Innym błędem jest pomijanie nawiertaka (gorsze prowadzenie wiertła) oraz łączenie procesu wykonywania otworu z procesem gwintowania bez podstaw w zapisie.
Jak rozpoznać w pytaniu, że potrzebne będzie rozwiercanie?
Wskazówką są zapisy tolerancji otworu, np. z literą i klasą dokładności (jak H7), a także wymagania dużej dokładności pasowania. Takie oznaczenia sugerują, że trzeba zaplanować operację wykańczającą średnicę, bo samo wiercenie często nie gwarantuje uzyskania wskazanego pola tolerancji.
Jak przygotować się do pytań o obróbkę otworów na egzaminie technika mechanika?
Ucz się zestawów: operacja → narzędzie → cel. Pomaga tabela: nawiercanie (nawiertak), wiercenie (wiertło), pogłębianie (pogłębiacz), wykańczanie średnicy (rozwiertak). Ćwicz też rozpoznawanie, kiedy w grę wchodzi gwintowanie (gwintowniki), a kiedy pasowanie i tolerancje otworu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe sekwencje zawierają nieadekwatne narzędzia (gwintowniki) lub zły typ pogłębiania/rozwiercania.

Źródła:

  • ISO 286-1: Geometrical product specifications (GPS) — ISO code system for tolerances on linear sizes — Part 1: Basis of tolerances, definitions and methods of calculation (standard)
  • ISO 286-2: Geometrical product specifications (GPS) — ISO code system for tolerances on linear sizes — Part 2: Tables of standard tolerance classes and limit deviations for holes and shafts (standard)

Materiały:

  • Podręczniki/poradniki z obróbki skrawaniem (dział: obróbka otworów, rozwiercanie, pogłębianie)
  • Katalogi narzędzi skrawających (działy: nawiertaki, pogłębiacze, rozwiertaki) z opisem zastosowań
  • Materiały dydaktyczne z technologii maszyn obejmujące planowanie operacji obróbki otworów
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego