KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 34.
W celu zapobiegania odleżynom u osoby, która przez kilka godzin dziennie siedzi na wózku inwalidzkim, wózek ten najlepiej wyposażyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poduszka zmiennociśnieniowa ogranicza długotrwały ucisk przez cykliczną zmianę punktów podparcia, co poprawia ukrwienie tkanek i zmniejsza ryzyko odleżyn u osoby długo siedzącej na wózku. Kółko gumowe i koc nie redukują skutecznie ucisku, a nietypowe wypełnienia nie są standardem profilaktyki.

Pełne wyjaśnienie:

Odleżyny powstają głównie w wyniku długotrwałego ucisku (często z udziałem tarcia i sił ścinających), który upośledza ukrwienie tkanek. U osoby spędzającej kilka godzin dziennie na wózku największe ryzyko dotyczy okolic narażonych na stały nacisk (np. pośladków). Kluczowym działaniem profilaktycznym jest więc zmniejszenie i okresowa zmiana ucisku oraz zapewnienie równomierniejszego rozkładu obciążenia.

Odpowiedź "w poduszkę zmiennociśnieniową" jest trafna, ponieważ tego typu poduszki (z komorami powietrznymi) zmieniają ciśnienie w czasie, przenosząc obciążenie między różnymi obszarami. Dzięki temu tkanki nie są stale uciskane w tym samym miejscu, co wspiera lepszą perfuzję i zmniejsza ryzyko uszkodzeń skóry.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "w poduszkę z trawy morskiej" – taka propozycja nie jest standardowym, rekomendowanym rozwiązaniem przeciwodleżynowym dla wózka. Materiał sam w sobie nie gwarantuje kontroli ucisku ani jego cyklicznej zmiany.
  • "w kółko gumowe" – może powodować niekorzystny rozkład nacisku (odciążenie środka, ale zwiększenie ucisku na obrzeżu), co bywa uznawane za rozwiązanie niepożądane w profilaktyce odleżyn.
  • "w koc" – może poprawić komfort termiczny, ale nie zapewnia specjalistycznej redukcji ani zmiany punktów podparcia; dodatkowo może zwiększać wilgotność i ryzyko maceracji skóry, jeśli jest stosowany niewłaściwie.

W praktyce opiekun medyczny powinien łączyć dobór właściwej poduszki z innymi działaniami: regularnym odciążaniem (zmiana pozycji/unoszenie), kontrolą skóry, utrzymaniem suchości, właściwą higieną oraz bezpiecznymi transferami ograniczającymi tarcie. Takie podejście wieloskładnikowe najskuteczniej zmniejsza ryzyko odleżyn.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To poduszka przeciwodleżynowa, w której ciśnienie w komorach (zwykle powietrznych) zmienia się cyklicznie. Dzięki temu ciężar ciała nie uciska ciągle tych samych punktów, co poprawia ukrwienie tkanek i zmniejsza ryzyko uszkodzeń skóry podczas długiego siedzenia.
Podczas wielogodzinnego siedzenia dochodzi do stałego ucisku na te same okolice ciała, co ogranicza przepływ krwi i dotlenienie tkanek. Jeśli dodatkowo występuje tarcie, wilgoć lub niedożywienie, skóra i tkanki szybciej ulegają uszkodzeniu, a odleżyny tworzą się łatwiej.
Powinna redukować i rozkładać ucisk, stabilizować pozycję oraz ograniczać siły ścinające. Ważne są też: dopasowanie do budowy pacjenta, możliwość regulacji, łatwość utrzymania higieny i zgodność z zaleceniami personelu medycznego. Sama "miękkość" nie wystarcza.
Zwykle nie jest polecane, ponieważ może przenosić nacisk na obrzeża kółka i powodować niekorzystny rozkład ciśnienia. W praktyce lepiej stosować rozwiązania projektowane do kontroli ucisku (np. poduszki przeciwodleżynowe) oraz regularne odciążanie i zmianę pozycji.
Częstotliwość zależy od stanu pacjenta i zaleceń zespołu terapeutycznego, ale zasada jest stała: nie dopuszczać do wielogodzinnego ucisku bez przerw. Stosuje się planowane odciążenia i korekty ułożenia oraz regularną kontrolę skóry, zwłaszcza w miejscach narażonych.
Najlepsze efekty daje zestaw działań: odciążanie i zmiana ułożenia, prawidłowe transfery (bez "ciągnięcia" po powierzchni), utrzymanie skóry w suchości, higiena, właściwe nawodnienie i żywienie oraz szybka reakcja na zaczerwienienia. Sprzęt jest wsparciem, nie jedynym rozwiązaniem.
Alarmujące są m.in. utrzymujące się zaczerwienienie, bolesność, ocieplenie skóry, obrzęk lub stwardnienie w miejscu ucisku. Ważne jest, czy zmiana blednie po odciążeniu. Wczesne zauważenie problemu pozwala szybko zmienić postępowanie i ograniczyć rozwój uszkodzenia.
Częste błędy to: zbyt rzadkie odciążanie, dobór przypadkowych "miękkich" podkładów zamiast sprzętu przeciwodleżynowego, ignorowanie zaczerwienień, niewłaściwe transfery powodujące tarcie, a także zaniedbanie higieny i wilgotności skóry. Błąd to też brak kontroli dopasowania poduszki do pacjenta.
Gdy pojawia się nieustępujące zaczerwienienie, pęcherze, uszkodzenie skóry, sączenie, ból lub cechy zakażenia, a także gdy pacjent ma szybkie pogorszenie stanu ogólnego. Zgłoszenia wymaga też sytuacja, gdy obecny sprzęt nie odciąża skutecznie lub pacjent nie toleruje ułożenia.
Opanuj mechanizm: ucisk + niedokrwienie + tarcie/ścinanie. Naucz się rozpoznawać działania, które realnie zmniejszają ucisk (poduszki przeciwodleżynowe, odciążanie, zmiana pozycji) oraz tych, które są nieskuteczne lub ryzykowne. Ćwicz też analizę przypadków: leżenie vs siedzenie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Poduszka zmiennociśnieniowa ogranicza długotrwały ucisk przez cykliczną zmianę punktów podparcia, co poprawia ukrwienie tkanek i zmniejsza ryzyko odleżyn u osoby długo siedzącej na wózku."

Źródła:

  • European Pressure Ulcer Advisory Panel (EPUAP), National Pressure Injury Advisory Panel (NPIAP), Pan Pacific Pressure Injury Alliance (PPPIA): Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline, 2019 edition.
  • NICE (National Institute for Health and Care Excellence): Pressure ulcers: prevention and management (CG179), guidance document (online publication).

Materiały:

  • Wytyczne międzynarodowe dotyczące profilaktyki i leczenia odleżyn (materiały edukacyjne i streszczenia zaleceń)
  • Materiały producentów sprzętu przeciwodleżynowego (instrukcje użycia poduszek, wskazania i przeciwwskazania)
  • Podręczniki z pielęgnowania długoterminowego i opieki nad osobą niesamodzielną (rozdziały o odleżynach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego