Odleżyny powstają najczęściej na skutek długotrwałego ucisku, a także tarcia i działania wilgoci (maceracja skóry). Dlatego profilaktyka u osoby leżącej obejmuje nie tylko zmianę pozycji i obserwację skóry, ale też ograniczanie czynników pogarszających tzw. mikroklimat skóry (zbyt wysoka wilgotność i temperatura w miejscu kontaktu ze skórą).
Odpowiedź "stosować pościeli ze sztucznych materiałów" jest właściwa jako wskazanie, czego opiekunka nie powinna robić. Tkaniny sztuczne częściej zatrzymują ciepło i wilgoć oraz mogą zwiększać tarcie, co sprzyja podrażnieniom i osłabieniu naskórka. Gdy skóra jest osłabiona i wilgotna, łatwiej o uszkodzenie w miejscach narażonych na ucisk.
Odpowiedź "stosować pościeli z naturalnych materiałów" jest błędna, ponieważ w praktyce naturalne, przewiewne tkaniny są zwykle korzystniejsze dla skóry (lepsza wentylacja, mniejsze przegrzewanie), o ile są czyste, suche i odpowiednio naciągnięte (bez zagnieceń).
Odpowiedź "natłuszczać miejsc narażonych na odleżyny" bywa elementem pielęgnacji skóry (ochrona bariery naskórka), ale musi być dostosowana do stanu skóry i stosowanych preparatów. W kontekście pytania jest traktowana jako działanie profilaktyczne, a nie czynnik ryzyka sam w sobie.
Odpowiedź "lekko masować miejsc narażonych na odleżyny" w ujęciu egzaminacyjnym odnosi się do delikatnego pobudzenia krążenia i pielęgnacji. Kluczowe jest unikanie agresywnego rozcierania oraz działań powodujących uraz mechaniczny; "lekko" wskazuje na brak intensywnego tarcia. W praktyce zawsze należy kierować się standardami placówki i stanem skóry.
Wskazówka do nauki: w profilaktyce odleżyn myśl o trzech "T": tarcie, temperatura, trwały ucisk. Wszystko, co zwiększa wilgoć i tarcie (np. niekorzystne materiały), podnosi ryzyko uszkodzeń.
