KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 37.
W centrum miasta wokół fontanny na całej szerokości jezdni przewiduje się wykonanie nowej warstwy ścieralnej z asfaltu lanego. Na podstawie zamieszczonego rysunku oblicz powierzchnię, na której zostanie ułożona nawierzchnia asfaltowa. Do obliczeń należy przyjąć wartość π = 3,14.
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny związany z projektem wykonania nowej warstwy ścieralnej z asfaltu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Powierzchnię nawierzchni wyznacza się jako pole obszaru wskazanego na rysunku.
Najczęściej jest to pole koła lub pierścienia: oblicza się pola odpowiednich części (np. P = πr²), a następnie dodaje/odejmuje zgodnie z geometrią sytuacji. Kluczowe jest przyjęcie π = 3,14 oraz poprawne użycie promieni/średnic z rysunku i podanie wyniku w m2.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach z robót drogowych celem jest obliczenie pola powierzchni, na której zostanie ułożona warstwa ścieralna (tu: z asfaltu lanego). Dane geometryczne znajdują się na rysunku, a w treści podano, aby do obliczeń przyjąć π = 3,14, co ujednolica wyniki.

Typowy schemat postępowania jest następujący:

  • Krok 1: identyfikacja figury – z rysunku ustala się, czy liczymy pełne koło, pierścień (obszar "wokół" elementu, np. fontanny), wycinek koła albo sumę/różnicę kilku figur.
  • Krok 2: zamiana średnicy na promień – jeśli na rysunku podano średnicę, to promień wynosi r = d/2. To najczęstsze miejsce pomyłek.
  • Krok 3: obliczenie pól składowych – dla koła stosuje się wzór P = πr2. Dla pierścienia kołowego (obszar między dwoma okręgami) liczy się różnicę: P = π(R2 − r2), gdzie R to promień zewnętrzny, a r – wewnętrzny.
  • Krok 4: złożenie wyniku – dodaje się lub odejmuje pola zgodnie z tym, jaki dokładnie obszar nawierzchni ma powstać (np. "na całej szerokości jezdni wokół fontanny" często oznacza, że środek – sama fontanna lub wyspa – nie wchodzi do obmiaru).
  • Krok 5: kontrola jednostek – wynik pola podaje się w m2. Warto wykonać szybki test sensowności: czy wynik jest zbliżony skalą do tego, czego można oczekiwać dla widocznych na rysunku wymiarów.

Dlaczego odpowiedź "25,12 m2" może być poprawna? Ponieważ jest zgodna z rachunkiem pola wynikającym z geometrii z rysunku przy użyciu π = 3,14 i właściwych promieni/odcinków. Pozostałe wartości zwykle odpowiadają typowym błędom: policzeniu zbyt dużego obszaru (np. pełnego koła zamiast pierścienia), użyciu średnicy zamiast promienia w r2, albo nieuwzględnieniu jednego z odejmowanych/dodawanych fragmentów.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim zaczniesz liczyć, opisz sobie słownie co liczysz (np. "pole zewnętrzne minus pole wewnętrzne") i dopiero potem podstaw liczby. To zmniejsza ryzyko złej interpretacji rysunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Warstwa ścieralna to wierzchnia warstwa nawierzchni jezdni, która bezpośrednio przenosi kontakt z ruchem pojazdów i oddziaływania atmosferyczne. W obmiarze robót najczęściej liczy się jej powierzchnię w m², a dopiero potem (przy grubości) wyznacza ilość mieszanki.
Najpierw zamień średnicę na promień: r = d/2. Potem użyj wzoru P = πr². W zadaniach egzaminacyjnych stosuj dokładnie takie π, jakie podano w treści (np. 3,14), bo inne przybliżenie może zmienić wynik i ocenę.
Gdy obszar ma kształt pierścienia, liczysz różnicę pól dwóch kół: P = π(R² − r²), gdzie R to promień zewnętrzny, a r to promień wewnętrzny (np. obrys fontanny/wyspy). To typowy model dla robót "wokół" obiektu centralnego.
Podanie π = 3,14 ujednolica obliczenia i eliminuje różnice wynikające z użycia kalkulatora lub innego przybliżenia (np. 3,14159). Na egzaminie trzeba stosować wartość z treści, bo nawet mała zmiana π może przesunąć wynik o kilka dziesiątych m².
Najczęstsze błędy to: pomylenie promienia ze średnicą, policzenie pełnego koła zamiast pierścienia, nieuwzględnienie wycinków/odjęć, a także błędy w r² (np. podniesienie do kwadratu tylko części liczby). Pomaga zapis: "co dodaję, co odejmuję" przed liczeniem.
Zrób szybki test skali: porównaj wynik z polem prostokąta o podobnych wymiarach lub oszacuj, czy obszar jest "bliżej" małego placu czy dużej jezdni. Jeśli rzędy wielkości się nie zgadzają, zwykle winna jest średnica/promień albo pominięty fragment.
Na etapie pytania o powierzchnię ułożenia liczy się m². Objętość m³ pojawia się dopiero, gdy znasz grubość warstwy i liczysz ilość mieszanki: m³ = m² × m. W tym zadaniu pytanie dotyczy wyłącznie pola, więc właściwą jednostką jest m².
Wycinek koła liczy się wtedy, gdy obszar jest ograniczony dwoma promieniami i łukiem (np. tylko część ronda/placu). W praktyce robót drogowych wycinki pojawiają się przy łukach, wyspach i fragmentach jezdni. Trzeba wtedy znać kąt lub proporcję łuku z rysunku.
Kluczowe są wymiary definiujące granice obszaru: promienie/średnice okręgów, szerokości jezdni, długości odcinków oraz informacja, czy liczymy obszar "z" czy "bez" elementu centralnego. Bez poprawnego odczytu granic (co jest wliczone) nawet dobry wzór da zły wynik.
Ćwicz rozbijanie rysunku na proste figury (prostokąty, koła, pierścienie, wycinki) oraz zapis działań przed podstawieniem liczb. Warto też trenować stały schemat kontroli: promień vs średnica, π z treści, jednostki m². To są elementy, które najczęściej decydują o punktach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Kluczowe jest przyjęcie π = 3,14 oraz poprawne użycie promieni/średnic z rysunku i podanie wyniku w m2."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Koło (figura geometryczna)" – wzór na pole koła, https://pl.wikipedia.org/wiki/Ko%C5%82o_(figura_geometryczna) (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Pierścień kołowy" – pole pierścienia jako różnica pól, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pier%C5%9Bcie%C5%84_ko%C5%82owy (dostęp: 2026-03-02)
  • Math.edu.pl: "Pole koła" – omówienie i przykłady obliczeń, https://www.math.edu.pl/pole-kola (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręcznik/zeszyt do matematyki: pola figur płaskich (koło, pierścień, wycinek)
  • Karty wzorów z geometrii (promień, średnica, pole koła)
  • Ćwiczenia z obliczania powierzchni robót drogowych na rysunkach sytuacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego