KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 18.
W centrum miasta wokół fontanny na całej szerokości jezdni przewiduje się wykonanie nowej warstwy ścieralnej z mieszanki z asfaltu lanego. Na podstawie rysunku oblicz powierzchnię nawierzchni, na której zostanie położony ten asfalt. Przyjmij wartość π = 3,14.
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny, który może być używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć powierzchnię nawierzchni, trzeba odczytać wymiary z rysunku i policzyć pole figury w m², stosując właściwe wzory (najczęściej pole koła/pierścienia lub sumę pól części). W obliczeniach używa się zależności z π = 3,14, a wynik podaje w m² po końcowym zaokrągleniu.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu sprawdzana jest umiejętność obmiaru powierzchni na podstawie rysunku. Kluczowe jest, że wszystkie potrzebne wymiary znajdują się na rysunku, a w treści podano przybliżenie stałej π = 3,14, którego należy konsekwentnie używać.

Typowy sposób rozwiązania:

  • Krok 1: Odczytaj z rysunku wymiary elementów (np. promienie/średnice łuków, szerokość jezdni, ewentualne wycięcia).
  • Krok 2: Rozpoznaj kształt do obliczeń: pełne koło, półkole, wycinek koła albo pierścień (różnica dwóch kół), ewentualnie figurę złożoną z kilku części.
  • Krok 3: Zastosuj wzory na pola i wykonaj działania. Dla koła: S = πr². Dla pierścienia: S = π(R² − r²). Jeśli są wycinki, liczysz proporcjonalnie do kąta lub korzystasz z rozbicia na części z rysunku.
  • Krok 4: Dopilnuj jednostek: wymiary liniowe są w metrach, ale wynik pola musi być w .
  • Krok 5: Zaokrąglij wynik dopiero na końcu (zwykle do dwóch miejsc po przecinku), aby nie kumulować błędów.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "25,12 m2"? Odpowiada ona prawidłowo wykonanemu obmiarowi pola z rysunku przy użyciu π = 3,14 oraz poprawnemu przeliczeniu na m² i zaokrągleniu końcowemu.

Dlaczego pozostałe wyniki bywają wybierane błędnie?

  • "28,26 m2" często wynika z pomyłki promienia ze średnicą lub z policzenia niewłaściwego fragmentu (np. przyjęcia zbyt dużego r).
  • "35,33 m2" może wynikać z nieuwzględnienia odejmowania (np. policzenie pełnego koła zamiast pierścienia) albo dodania pola elementu, który powinien być wyłączony.
  • "38,47 m2" bywa skutkiem sumowania pól bez rozbicia figury zgodnie z rysunkiem lub błędów w zaokrągleniu (zaokrąglanie po każdym kroku).

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi szybko oszacuj rząd wielkości (czy wynik jest bliżej pola małego koła czy dużego). Taki "test rozsądku" często pozwala wychwycić pomyłkę promień/średnica.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rozbij kształt na proste figury (koło, wycinek, prostokąt), policz ich pola osobno i na końcu zsumuj lub odejmij pola części wyciętych. Najważniejsze jest poprawne przepisanie wymiarów z rysunku i kontrola jednostek, aby wynik był w m².
Obmiar w m² to wyliczenie, jaką powierzchnię zajmie dany element robót (np. warstwa ścieralna). Służy do określenia ilości robót do wykonania i rozliczenia. Wymaga odczytu wymiarów z dokumentacji i zastosowania wzorów geometrycznych.
Podanie π = 3,14 ujednolica obliczenia i zaokrąglenia dla wszystkich zdających. Dzięki temu wyniki w odpowiedziach są porównywalne i nie zależą od tego, czy ktoś użyje bardziej dokładnej wartości π. W obliczeniach trzymaj się tej wartości do samego końca.
Najczęściej myli się promień ze średnicą, zapomina o potęgowaniu (r²), odejmuje się lub dodaje nie te części, które wskazuje rysunek, oraz zaokrągla się po każdym kroku. Pomaga zapis: pole koła to π razy promień razy promień.
Promień to odcinek od środka do krawędzi okręgu, a średnica przechodzi przez środek i jest dwa razy dłuższa. Na rysunkach często są oznaczenia typu "R" dla promienia i "Ø" dla średnicy. Gdy masz średnicę, do wzoru S = πr² musisz najpierw policzyć r = Ø/2.
Gdy masz powierzchnię "wokół" elementu kołowego, czyli obszar między dwoma okręgami (np. wokół fontanny). Wtedy liczysz różnicę pól: S = π(R² − r²), gdzie R to promień zewnętrzny, a r to promień wewnętrzny. To typowy przypadek w zadaniach z nawierzchniami.
Zrób szybkie oszacowanie: porównaj do pola kwadratu o boku podobnym do średnicy albo do przybliżenia π ≈ 3. Jeśli spodziewasz się małego pierścienia, wynik nie powinien być większy niż pole dużego koła z rysunku. Taka kontrola wyłapuje błędy promień/średnica.
Bezpieczniej jest nie zaokrąglać w trakcie, tylko prowadzić obliczenia z większą liczbą miejsc po przecinku i zaokrąglić dopiero wynik końcowy. Zaokrąglanie po każdym kroku może dać zauważalnie inny wynik i doprowadzić do wyboru złej odpowiedzi testowej.
Wszystkie wymiary liniowe muszą być w metrach przed podstawieniem do wzoru. Jeśli na rysunku są centymetry lub milimetry, przelicz je na metry (np. 10 cm = 0,10 m). Dopiero wtedy licz pole. W przeciwnym razie wynik będzie zły o rzędy wielkości.
Ćwicz rozpoznawanie figur (koło, wycinek, pierścień) oraz rozbijanie kształtów złożonych na proste części. Ustal nawyk: najpierw wypisz dane z rysunku, potem wybierz wzory, a na końcu kontroluj jednostki i zaokrąglenie. To minimalizuje błędy na egzaminie.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Aby obliczyć powierzchnię nawierzchni, trzeba odczytać wymiary z rysunku i policzyć pole figury w m², stosując właściwe wzory (najczęściej pole koła/pierścienia lub sumę pól części)."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Pole koła" – wzór S = πr², https://pl.wikipedia.org/wiki/Pole_ko%C5%82a (dostęp: 2026-02-28)
  • Encyklopedia PWN: hasło "koło (geometria)" / informacje o polu koła (sekcja dotycząca pola), https://encyklopedia.pwn.pl/ (wyszukiwanie hasła: "koło geometria", dostęp: 2026-02-28)
  • Khan Academy (pl): materiały z geometrii – pole koła i części koła, https://pl.khanacademy.org/math/geometry (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Tablice wzorów z geometrii (pola figur płaskich)
  • Zadania ćwiczeniowe z obmiaru robót i geometrii w budownictwie
  • Materiały dydaktyczne z czytania rysunku technicznego (wymiary, skale)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego