KWALIFIKACJA EKA7 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 16.
W firmie X koszty pośrednie produkcji działalności podstawowej wynoszą 10 000 zł miesięcznie. Koszty te są rozliczane proporcjonalnie do bezpośrednich kosztów produkcji poszczególnych produktów. W danym miesiącu bezpośrednie koszty produkcji produktu A wyniosły 20 000 zł, a produktu B - 30 000 zł. Oblicz, jaki udział kosztów pośrednich przypada na produkt A.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszty pośrednie (10 000 zł) rozlicza się proporcjonalnie do kosztów bezpośrednich. Suma kosztów bezpośrednich: 20 000 + 30 000 = 50 000 zł.
Udział produktu A: 20 000 / 50 000 = 0,4.
Koszty pośrednie dla A: 0,4 × 10 000 = 4 000 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu koszty pośrednie produkcji (10 000 zł) mają zostać rozliczone na produkty proporcjonalnie do kosztów bezpośrednich. Oznacza to, że bazą (kluczem) podziału jest suma kosztów bezpośrednich wszystkich produktów, a każdy produkt dostaje część kosztów pośrednich zgodnie ze swoim udziałem w tej bazie.

Krok 1: ustal bazę rozliczenia
Skoro są tylko dwa produkty, baza to suma ich kosztów bezpośrednich:
20 000 zł + 30 000 zł = 50 000 zł.

Krok 2: wyznacz udział produktu A w bazie
Udział A = 20 000 / 50 000 = 0,4, czyli 40%.

Krok 3: przypisz koszty pośrednie do produktu A
40% z 10 000 zł = 0,4 × 10 000 zł = 4 000 zł. To jest poprawna kwota kosztów pośrednich przypadająca na produkt A.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 2 500 zł – wynika z błędnego klucza (np. pomylenia proporcji lub dzielenia przez niewłaściwą podstawę). Taka kwota oznaczałaby udział 25%, a produkt A ma 40% kosztów bezpośrednich.
  • 3 333 zł – odpowiadałoby udziałowi około 33,33%, co pasowałoby do sytuacji 1:2, ale tutaj relacja kosztów bezpośrednich A do całości to 20 000 do 50 000, czyli 40%.
  • 5 000 zł – to połowa kosztów pośrednich, jakby produkty miały równy udział w bazie. Tymczasem produkt B ma wyższe koszty bezpośrednie, więc powinien przejąć większą część kosztów pośrednich (6 000 zł), a nie po równo.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy koszty pośrednie dzielisz "proporcjonalnie do …", zawsze najpierw liczysz sumę bazy, potem udział produktu, a na końcu mnożysz udział przez pulę kosztów pośrednich.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz sumę bazy podziału (np. sumę kosztów bezpośrednich wszystkich produktów). Potem wyznacz udział produktu: koszt produktu / suma kosztów. Na końcu pomnóż ten udział przez pulę kosztów pośrednich. To daje kwotę kosztów pośrednich przypisaną do produktu.
To koszty związane z produkcją, których nie da się wprost przypisać do konkretnego produktu (np. utrzymanie wydziału, amortyzacja maszyn, energia dla hali). Dlatego rozlicza się je kluczem (bazą) na produkty, aby ująć je w kalkulacji kosztu wytworzenia.
Koszty bezpośrednie można jednoznacznie przypisać do produktu (np. materiały bezpośrednie, robocizna bezpośrednia). Często przyjmuje się je jako bazę, bo produkt "zużywający" więcej kosztów bezpośrednich zwykle generuje też większą część obciążeń wydziałowych.
Bo proporcja dotyczy udziału produktu w całej bazie podziału. Jeśli pominiesz sumę i policzysz udział względem jednej pozycji, otrzymasz błędny procent. Dopiero udział w sumie (A/(A+B)) pokazuje, jaka część puli kosztów pośrednich powinna obciążyć produkt A.
Najczęściej: użycie złej bazy (np. dzielenie przez 10 000 zamiast przez sumę kosztów bezpośrednich), liczenie "na połowę" mimo nierównych kosztów bezpośrednich, mylenie procentów z kwotami oraz zaokrąglanie zbyt wcześnie. Warto zawsze sprawdzić, czy podział daje łącznie 10 000 zł.
Wykonaj kontrolę sumy: koszty pośrednie przypisane do wszystkich produktów muszą się zsumować do puli (tu: 10 000 zł). Dodatkowo sprawdź logikę: produkt z większymi kosztami bezpośrednimi powinien dostać większą część kosztów pośrednich, jeśli klucz opiera się na kosztach bezpośrednich.
Gdy koszty pośrednie lepiej "powstają" wraz z inną miarą aktywności, np. maszynogodzinami (koszty maszyn), roboczogodzinami (koszty wydziału pracy ręcznej), metrażem (koszty utrzymania powierzchni). Klucz dobiera się tak, by jak najwierniej odzwierciedlał przyczynę kosztu.
To sposób, w którym koszty pośrednie przypisuje się do produktów według ustalonej stawki (narzutu) na bazę, np. procent od kosztów bezpośrednich lub stawka na roboczogodzinę. W tym zadaniu narzut wynika z proporcji: udział produktu w kosztach bezpośrednich wyznacza jego część puli pośredniej.
Najpierw liczysz sumę kosztów bezpośrednich: 20 000 + 30 000 = 50 000 zł. Udział A to 20 000/50 000 = 0,4 (40%). Następnie 40% z 10 000 zł to 4 000 zł. Tę kwotę przypisujesz produktowi A jako koszty pośrednie.
Nie trzeba, choć często pomaga. Możesz liczyć ułamkiem (0,4) albo procentem (40%). Ważne, by udział był policzony względem sumy bazy. Potem mnożysz udział przez pulę kosztów pośrednich. Procenty ułatwiają kontrolę, bo od razu widzisz, czy udziały powinny dać 100%.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Koszty pośrednie (10 000 zł) rozlicza się proporcjonalnie do kosztów bezpośrednich."

Źródła:

  • IAS Plus (Deloitte) – IAS 2 Inventories: omówienie kosztu wytworzenia i alokacji kosztów pośrednich produkcji: https://www.iasplus.com/en/standards/ias/ias2 (dostęp: 2026-02-26)
  • IFRS – IAS 2 Inventories (strona standardu i opis zakresu kosztów przetworzenia, w tym pośrednich kosztów produkcji): https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-2-inventories/ (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku kosztów: podział kosztów na bezpośrednie i pośrednie oraz klucze rozliczeniowe
  • Zadania treningowe z alokacji kosztów pośrednich (proporcja do kosztów bezpośrednich/roboczogodzin/maszynogodzin)
  • Opis kalkulacji kosztu wytworzenia (w tym kosztów pośrednich produkcji) w standardach rachunkowości zarządczej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego