W zadaniach dotyczących rozliczania różnic inwentaryzacyjnych kluczowe jest rozróżnienie dwóch wielkości: (1) ujawnionego niedoboru oraz (2) dopuszczalnego limitu ubytków naturalnych. Pytanie nie dotyczy całego niedoboru, tylko tej jego części, która przekracza limit.
Krok 1: obliczenie limitu ubytków naturalnych
Limit wynosi 0,50% wartości przychodów ze sprzedaży. Podstawą jest 1 000 000,00 zł, więc:
1 000 000,00 zł × 0,50% = 1 000 000,00 zł × 0,005 = 5 000,00 zł.
Krok 2: ustalenie części niedoboru ponad limit
"W części przekraczającej limit" oznacza działanie: ujawniony niedobór − limit. Ujawniony niedobór wynika z przeprowadzonej inwentaryzacji (z danych zadania/załącznika). Po odjęciu obliczonego limitu 5 000,00 zł otrzymuje się 2 000,00 zł jako kwotę ponadnormatywną.
Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?
- 5 000,00 zł to sam limit ubytków naturalnych (0,50% przychodów), a nie nadwyżka ponad limit. Ta odpowiedź wynika z pominięcia drugiego kroku.
- 7 000,00 zł odpowiada pełnej wartości ujawnionego niedoboru (z danych inwentaryzacji), a pytanie wymaga tylko części przekraczającej limit. To błąd interpretacji sformułowania "w części przekraczającej".
- 9 000,00 zł nie wynika z relacji między limitem a niedoborem i zwykle jest skutkiem błędnych działań na liczbach (np. dodania zamiast odjęcia lub mylnego przeliczenia procentu).
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze podkreśl w treści słowa "ponad limit", "przekraczającej", "nadwyżka". To sygnał, że wynik ma być różnicą, a nie wartością limitu ani pełną wartością niedoboru.