KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 34.
W hurtowni przeprowadzono inwentaryzację zapasu towaru B na dzień 31 grudnia 2019 r. Jednostka prowadzi ewidencję towarów w cenach zakupu. W okresie sprawozdawczym przychody ze sprzedaży zrealizowane przez hurtownię wyniosły 1 000 000,00 zł, a limit na ubytki naturalne to 0,50% wartości przychodów ze sprzedaży. Kierownik jednostki podjął decyzję o uznaniu ujawnionego niedoboru towaru B za niezawiniony. Oblicz wartość niedoboru towaru B w części przekraczającej limit na ubytki naturalne.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z inwentaryzacją towaru B w hurtowni.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Limit ubytków naturalnych liczy się jako 0,50% wartości przychodów ze sprzedaży: 1 000 000,00 zł × 0,005 = 5 000,00 zł. Następnie ustala się część niedoboru ponad limit, czyli ujawniony niedobór z inwentaryzacji pomniejsza się o 5 000,00 zł. Wynik to 2 000,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach dotyczących rozliczania różnic inwentaryzacyjnych kluczowe jest rozróżnienie dwóch wielkości: (1) ujawnionego niedoboru oraz (2) dopuszczalnego limitu ubytków naturalnych. Pytanie nie dotyczy całego niedoboru, tylko tej jego części, która przekracza limit.

Krok 1: obliczenie limitu ubytków naturalnych
Limit wynosi 0,50% wartości przychodów ze sprzedaży. Podstawą jest 1 000 000,00 zł, więc:
1 000 000,00 zł × 0,50% = 1 000 000,00 zł × 0,005 = 5 000,00 zł.

Krok 2: ustalenie części niedoboru ponad limit
"W części przekraczającej limit" oznacza działanie: ujawniony niedobór − limit. Ujawniony niedobór wynika z przeprowadzonej inwentaryzacji (z danych zadania/załącznika). Po odjęciu obliczonego limitu 5 000,00 zł otrzymuje się 2 000,00 zł jako kwotę ponadnormatywną.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • 5 000,00 zł to sam limit ubytków naturalnych (0,50% przychodów), a nie nadwyżka ponad limit. Ta odpowiedź wynika z pominięcia drugiego kroku.
  • 7 000,00 zł odpowiada pełnej wartości ujawnionego niedoboru (z danych inwentaryzacji), a pytanie wymaga tylko części przekraczającej limit. To błąd interpretacji sformułowania "w części przekraczającej".
  • 9 000,00 zł nie wynika z relacji między limitem a niedoborem i zwykle jest skutkiem błędnych działań na liczbach (np. dodania zamiast odjęcia lub mylnego przeliczenia procentu).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze podkreśl w treści słowa "ponad limit", "przekraczającej", "nadwyżka". To sygnał, że wynik ma być różnicą, a nie wartością limitu ani pełną wartością niedoboru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zamień procent na ułamek dziesiętny (0,50% = 0,005), a potem pomnóż przez podstawę, czyli przychody ze sprzedaży. W tym typie zadań limit = przychody × stawka limitu. Dopiero potem porównujesz limit z ujawnionym niedoborem.
To kwota, o którą ujawniony niedobór jest większy od dopuszczalnych ubytków naturalnych. Liczysz ją jako: ujawniony niedobór − limit ubytków. Jeśli niedobór nie przekracza limitu, część "ponad limit" wynosi 0.
W takich zadaniach limit ubytków naturalnych bywa określony jako procent wartości sprzedaży (przychodów), co pozwala powiązać dopuszczalne straty z wielkością obrotu. Na egzaminie trzeba uważnie czytać, czy procent liczy się od przychodów, kosztu zakupu czy stanu magazynu.
Nie zmienia samego rachunku matematycznego (limit i nadwyżkę liczysz tak samo). Ta informacja jest ważna dla interpretacji rozliczenia niedoboru (np. brak obciążenia osoby materialnie odpowiedzialnej), ale pytanie dotyczy wyłącznie wartości przekroczenia limitu.
Najczęściej myli się 0,50% z 0,50 (czyli 50%), bierze sam limit jako odpowiedź albo podaje pełną wartość niedoboru zamiast nadwyżki ponad limit. Pomaga zapis: 0,50% = 0,005 oraz zasada, że "przekroczenie" to zawsze różnica.
Jeżeli pytanie dotyczy limitu – zwykle jest to mnożenie (podstawa × procent). Jeżeli dotyczy "części ponad limit" lub "przekraczającej limit" – dochodzi odejmowanie (niedobór − limit). Słowa-klucze w treści prowadzą do właściwej operacji.
Wtedy nie ma części przekraczającej limit, więc wynik wynosi 0. W praktyce oznacza to, że cały niedobór mieści się w dopuszczalnych ubytkach naturalnych (w granicach normy). Na egzaminie warto dopisać w brudnopisie warunek: jeśli niedobór ≤ limit, to nadwyżka = 0.
W tym zadaniu wpływa głównie na to, w jakiej wartości rozumiesz "niedobór" (wartość zapasu ujawnionego jako brakujący w cenach zakupu). Sam limit liczysz od przychodów ze sprzedaży zgodnie z treścią. Najważniejsze: zachować spójność wartości (zł, ta sama baza).
0,50% to połowa procenta, czyli 0,005. Dla 1 000 000 zł łatwo: 1% to 10 000 zł, a 0,5% to połowa z tego, czyli 5 000 zł. Ta metoda skraca obliczenia i zmniejsza ryzyko błędu w zapisie procentu.
Często pojawiają się: rozliczanie niedoborów i nadwyżek, ustalanie wartości zapasów w różnych cenach ewidencyjnych, księgowania różnic inwentaryzacyjnych, oraz interpretacja, czy niedobór jest zawiniony czy niezawiniony. Warto ćwiczyć schemat: dane → limit → różnica.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i zbiory zadań z rachunkowości dla technika rachunkowości (dział: inwentaryzacja i rozliczanie różnic)
  • Arkusze egzaminacyjne i zadania typu: ubytki naturalne i rozliczenie niedoborów
  • Notatki z zasad obliczeń procentowych oraz typowych podstaw (przychody, wartość sprzedaży) w zadaniach rachunkowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego