W jednofazowym liczniku energii wyróżnia się dwa tory (obwody) pomiarowe: prądowy i napięciowy. Każdy z nich musi być włączony tak, aby uzyskać poprawny pomiar wielkości elektrycznych, a w konsekwencji poprawne zliczanie energii.
Obwód prądowy ma "widzieć" dokładnie ten sam prąd, który płynie do odbiornika. Z tego powodu tor prądowy włącza się szeregowo z obciążeniem (analogicznie jak amperomierz). Połączenie szeregowe oznacza, że prąd odbiornika przepływa przez element pomiarowy licznika.
Obwód napięciowy ma mierzyć napięcie zasilające (różnicę potencjałów) w danym miejscu instalacji. Żeby zmierzyć napięcie, tor napięciowy podłącza się równolegle do punktów, między którymi występuje mierzone napięcie (analogicznie jak woltomierz). Dzięki temu pobiera on niewielki prąd i nie zaburza pracy obwodu mocy.
Dlaczego pozostałe konfiguracje są nieprawidłowe?
- "Prądowy i napięciowy równolegle" jest błędne, bo tor prądowy nie powinien być dołączany równolegle do zasilania/odbiornika – prowadzi to do zafałszowania pomiaru i ryzyka nieprawidłowych prądów w obwodzie pomiarowym.
- "Prądowy i napięciowy szeregowo" jest błędne, bo tor napięciowy nie służy do przenoszenia prądu obciążenia; włączenie go w szereg zakłóca obwód i uniemożliwia poprawny pomiar napięcia.
- "Prądowy równolegle, napięciowy szeregowo" to w praktyce zamiana ról torów: jest to typowy błąd "odwrócenia" połączeń, który skutkuje błędnym wskazaniem lub uszkodzeniem układu.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj analogię amperomierz = szeregowo, woltomierz = równolegle. Licznik energii realizuje pomiar prądu i napięcia, więc jego tory łączy się tak samo jak odpowiadające im przyrządy pomiarowe.