KWALIFIKACJA ELE1 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 38.
W jaki sposób zmieni się natężenie prądu w obwodzie, jeśli rezystancja zostanie zwiększona dwukrotnie, a napięcie pozostanie bez zmian?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawo Ohma opisuje zależność: I = U/R. Gdy napięcie U pozostaje stałe, a rezystancję R zwiększymy dwukrotnie, to iloraz U/R zmaleje o połowę. Oznacza to, że natężenie prądu w obwodzie zmniejszy się dwukrotnie.

Pełne wyjaśnienie:

W obwodzie spełniającym prawo Ohma (element rezystancyjny) natężenie prądu I zależy od napięcia U i rezystancji R zgodnie ze wzorem:

I = U / R

W treści podano, że napięcie pozostaje bez zmian, czyli U jest stałe. Zmieniamy tylko rezystancję: zwiększamy ją dwukrotnie (R → 2R). Po podstawieniu do wzoru otrzymujemy:

I' = U / (2R) = (1/2) · (U/R) = (1/2) · I

Zatem nowe natężenie I' stanowi połowę wartości początkowej I, czyli prąd zmniejsza się dwukrotnie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Zwiększy się dwukrotnie" – to pomylenie proporcjonalności. Przy stałym U wzrost R nie zwiększa prądu, tylko go ogranicza.
  • "Pozostanie bez zmian" – byłoby prawdą tylko wtedy, gdy R się nie zmieniała albo gdy U zmieniłoby się tak, by skompensować zmianę R (tu U jest stałe).
  • "Zmniejszy się czterokrotnie" – taki skutek wystąpiłby przy czterokrotnym zwiększeniu rezystancji (R → 4R), a nie przy dwukrotnym.

W praktyce to rozumowanie wykorzystuje się m.in. przy doborze rezystorów ograniczających prąd oraz przy diagnozie usterek powodujących wzrost rezystancji (np. słabe styki), które prowadzą do spadku prądu w obwodzie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prawo Ohma opisuje zależność między napięciem, prądem i rezystancją: I = U/R. Stosuje się je dla elementów o charakterze rezystancyjnym (w przybliżeniu liniowych), gdy zależność prądu od napięcia jest proporcjonalna.
Gdy U jest stałe, prąd jest odwrotnie proporcjonalny do rezystancji: jeśli R rośnie, to I maleje. Przykład: podwojenie R powoduje spadek prądu do połowy wartości.
Ze wzoru I = U/R wynika, że przy stałym U dzielisz tę samą liczbę przez większą wartość. Jeśli R zmieni się z R na 2R, to I zmieni się z U/R na U/(2R), czyli na 1/2 poprzedniej wartości.
Natężenie prądu I mierzy się w amperach (A), napięcie U w woltach (V), a rezystancję R w omach (Ω). Poprawne rozpoznanie jednostek pomaga szybciej stosować wzór I = U/R.
Nie, wystarcza rozumowanie proporcjonalne. Skoro U bez zmian, a R ×2, to prąd I musi spaść o ten sam czynnik w drugą stronę, czyli I ÷2. To typowe pytanie koncepcyjne.
Najczęstsze są: mylenie proporcjonalności (wybieranie "zwiększy się"), pomijanie warunku "napięcie stałe" oraz wybór odpowiedzi z tą samą liczbą (np. "dwukrotnie") bez sprawdzenia, czy występuje w liczniku czy w mianowniku wzoru.
Dla rezystora w szerokim zakresie zwykle tak. Dla żarówki (włókno się nagrzewa) rezystancja zmienia się z temperaturą, więc zależność I-U bywa nieliniowa. Na egzaminie, jeśli mowa o "rezystancji zwiększonej", zwykle chodzi o model rezystancyjny.
Możesz zmierzyć prąd amperomierzem włączonym szeregowo oraz napięcie woltomierzem równolegle. Jeśli U jest stałe, a R rośnie (np. gorszy styk), typowo obserwuje się spadek prądu.
Wzrost rezystancji pojawia się m.in. na złączach, zaciskach i przewodach (utlenienie, poluzowanie). Skutkuje spadkiem prądu lub nagrzewaniem w miejscu styku. Zrozumienie relacji I = U/R ułatwia interpretację objawów.
Spójrz na wzór i sprawdź, gdzie jest dana wielkość: w liczniku czy w mianowniku. W I = U/R rezystancja jest w mianowniku, więc działa "odwrotnie": większa R oznacza mniejsze I (przy stałym U).
info

Około 75% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Prawo Ohma opisuje zależność: I = U/r. Gdy napięcie U pozostaje stałe, a rezystancję R zwiększymy dwukrotnie, to iloraz U/R zmaleje o połowę."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Prawo Ohma" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma (dostęp: 2026-02-18)
  • Khan Academy: "Ohm’s law and resistance" – https://www.khanacademy.org/science/electrical-engineering/ee-circuit-analysis-topic/ee-resistor-circuits/a/ee-ohms-law (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (EN): "Ohm's law" – https://en.wikipedia.org/wiki/Ohm%27s_law (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik do elektrotechniki: dział o prawie Ohma i podstawach obwodów prądu stałego
  • Zestawy zadań z elektrotechniki (proste obwody DC, zależności U-I-R)
  • Materiały producentów mierników: podstawy pomiaru napięcia i prądu w obwodzie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego