Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego ma charakter procesowy i zapada w formie postanowienia. Jedną z typowych przesłanek jest sytuacja, gdy żądanie wszczęcia wnosi osoba niebędąca stroną. Organ bada wtedy, czy wnioskodawca ma status strony, czyli czy sprawa dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku (albo czy żąda działania organu ze względu na własny interes prawny). Jeżeli tego brak, organ nie powinien prowadzić sprawy merytorycznie, tylko odmawia wszczęcia.
Odpowiedź "Żądanie wszczęcia postępowania wnosi osoba nie będąca stroną." jest poprawna, bo wskazuje na brak legitymacji procesowej do zainicjowania postępowania na żądanie. W praktyce administracyjnej oznacza to, że sam fakt złożenia pisma nie czyni jeszcze z wnioskodawcy strony.
Pozostałe propozycje odnoszą się do braków formalnych podania, a to odrębny tryb działania organu. Gdy "Strona nie wniosła żądania w formie pisemnej", "Podanie zawiera braki wymagające uzupełnienia" lub "W podaniu nie wskazano adresu wnoszącego", organ co do zasady wzywa do uzupełnienia braków w wyznaczonym terminie. Są to wady pisma, które można naprawić, więc nie stanowią typowej podstawy do odmowy wszczęcia w rozumieniu przesłanek związanych ze statusem strony. Najczęstsza pomyłka polega na utożsamianiu "wad podania" z "brakiem możliwości wszczęcia".
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się hasła typu braki, adres, forma pisma, uzupełnienie, zwykle testowane jest rozróżnienie między czynnością porządkową (wezwanie do uzupełnienia) a rozstrzygnięciem procesowym (odmowa wszczęcia z powodu braku strony lub innej przeszkody).
