W kontroli jakości prętów walcowanych na gorąco sama "średnica" nie jest zwykle jedną liczbą, tylko wymaganiem z tolerancją. Karta technologiczna określa wtedy średnicę nominalną oraz dopuszczalny przedział (np. przez tolerancję ±… lub odchyłkę górną i dolną). Zadanie polega na wskazaniu wartości, która leży poza tym przedziałem.
Jak rozwiązywać takie pytanie krok po kroku:
- Ustal wymaganie: średnica nominalna i granice dopuszczalne (dolna i górna).
- Porównaj każdą z podanych średnic z tym zakresem.
- Jeżeli wartość jest mniejsza od granicy dolnej lub większa od granicy górnej, to pręt nie spełnia warunku.
Odpowiedź "50,40 mm" jest poprawna, ponieważ stanowi odchyłkę na tyle dużą, że w praktycznej ocenie zgodności (wg wymagań z dokumentacji technologicznej) wypada poza dopuszczalnym zakresem dla tej średnicy. Pozostałe wartości ("49,96 mm", "50,03 mm", "49,70 mm") są bliższe typowym wartościom wymaganego wymiaru i w tym zadaniu zostały dobrane jako mieszczące się w granicach tolerancji.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:
- "49,96 mm" – to niewielka odchyłka, często mieszcząca się w tolerancji procesu i kontroli międzyoperacyjnej.
- "50,03 mm" – niewielkie przewymiarowanie, które w wielu przypadkach nadal jest akceptowalne w tolerancji.
- "49,70 mm" – jest niższe, ale w tym zestawie odpowiedzi zostało przyjęte jako nadal zgodne z wymaganiem (np. przy szerszej tolerancji dla walcowania na gorąco).
Wskazówka egzaminacyjna: nie wybieraj odpowiedzi tylko dlatego, że "najbardziej odstaje" wizualnie. Zawsze porównuj z konkretnym zakresem tolerancji z karty technologicznej (albo z danych podanych przy zadaniu/na rysunku).
