KWALIFIKACJA BUD21 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 2.
W klatce meteorologicznej przedstawionej na ilustracji dokonuje się pomiarów
Ilustracja przedstawia klatkę meteorologiczną, która jest używana do pomiarów meteorologicznych, takich jak temperatura i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klatka meteorologiczna (osłona radiacyjna) służy do umieszczenia przyrządów mierzących stan powietrza w cieniu, z jednoczesnym przewiewem.
Dlatego wykonuje się w niej pomiary temperatury i wilgotności. Parowanie i nasłonecznienie mierzy się innymi przyrządami ustawianymi w odmienny sposób.

Pełne wyjaśnienie:

Klatka meteorologiczna (często w formie tzw. osłony radiacyjnej/klatki Stevensa) jest elementem stacji meteorologicznej przeznaczonym do ochrony przyrządów przed bezpośrednim promieniowaniem słonecznym, opadem oraz nagrzewaniem od otoczenia, przy zachowaniu swobodnego przepływu powietrza.

W praktyce w klatce umieszcza się czujniki/termometry do pomiaru temperatury powietrza oraz przyrządy do pomiaru wilgotności (np. higrometr lub zestaw psychrometryczny). Takie warunki ekspozycji ograniczają błąd wynikający z nasłonecznienia i zapewniają, że odczyt dotyczy rzeczywistego stanu powietrza, a nie lokalnego przegrzania czujnika.

Odpowiedź "parowania i wilgotności" jest niepoprawna, ponieważ pomiar parowania realizuje się typowo parownikiem/ewaporometrem, który wymaga swobodnej ekspozycji i jest powiązany z ubytkiem wody w naczyniu, a nie z montażem w klatce.

Odpowiedź "parowania i nasłonecznienia" jest niepoprawna z dwóch powodów: oba te pomiary wykonuje się innymi metodami i innym ustawieniem przyrządów (urządzenia do promieniowania/nasłonecznienia muszą "widzieć" niebo, a parowanie wymaga odpowiednich warunków oddziaływania wiatru i bilansu energii na powierzchni wody).

Odpowiedź "temperatury i nasłonecznienia" jest niepoprawna, bo choć temperatura może być mierzona w klatce, to czujnik nasłonecznienia (promieniowania) wymaga otwartej ekspozycji na promieniowanie, a klatka ma konstrukcję, która je celowo ogranicza.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w zadaniu pojawia się klatka meteorologiczna, myśl o standardowym zestawie pomiarów stanu powietrza: temperatura i wilgotność. Pozostałe wielkości (opad, wiatr, promieniowanie, parowanie) mają zwykle własne, charakterystyczne przyrządy i lokalizacje.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Klatka meteorologiczna to osłona, w której umieszcza się czujniki stanu powietrza, aby ograniczyć wpływ słońca i opadów, a jednocześnie zapewnić przewiew.

Dzięki temu odczyty (np. temperatura i wilgotność) są bliższe rzeczywistym warunkom atmosferycznym.

Najczęściej mierzy się w niej temperaturę powietrza oraz wilgotność powietrza.

To właśnie te pomiary wymagają osłonięcia przed promieniowaniem i deszczem, ale z zachowaniem swobodnej wymiany powietrza wokół czujników.

Nasłonecznienie (promieniowanie) wymaga czujnika wystawionego na niebo, bez przesłaniania.

Klatka meteorologiczna celowo ogranicza bezpośrednie promieniowanie, żeby nie fałszowało pomiaru temperatury i wilgotności, więc nie jest właściwym miejscem do pomiarów nasłonecznienia.

Parowanie określa się na podstawie ubytku wody w parowniku/ewaporometrze w czasie.

Taki przyrząd musi mieć warunki sprzyjające naturalnemu parowaniu (oddziaływanie wiatru i energii słonecznej), więc nie umieszcza się go w osłonie przeznaczonej do zacieniania czujników.

Zwykle jest to jasna (często biała) skrzynka z żaluzjami/listwami, ustawiona na stelażu.

Charakterystyczne są szczeliny zapewniające przewiew oraz konstrukcja ograniczająca bezpośrednie nagrzewanie przyrządów w środku.

Ogranicza przede wszystkim błąd wynikający z bezpośredniego promieniowania słonecznego i nagrzewania obudowy czujnika.

Chroni też przed opadem i zachlapaniem, co mogłoby zaburzyć pomiar wilgotności oraz powodować niestabilne odczyty temperatury.

W praktyce bardzo często tak, ponieważ wilgotność odnosi się do stanu powietrza i powinna być mierzona w podobnych warunkach ekspozycji.

Dlatego czujniki wilgotności są zwykle instalowane razem z czujnikami temperatury w osłonie zapewniającej cień i przewiew.

Najczęstsza pułapka to łączenie klatki z "dowolnymi pomiarami meteorologicznymi", np. z parowaniem lub nasłonecznieniem.

Warto zapamiętać, że klatka dotyczy głównie pomiaru stanu powietrza, a nie promieniowania czy bilansu wody w naczyniu parownym.

Pomagają ocenić warunki prowadzenia robót ziemnych, schnięcia gruntu, ryzyko przymrozków oraz komfort i bezpieczeństwo pracy w terenie.

Wilgotność i temperatura są też przydatne przy planowaniu harmonogramu robót zależnych od warunków atmosferycznych.

Wiatr mierzy się zwykle anemometrem i wiatrowskazem umieszczonymi na maszcie w odsłoniętym miejscu.

Opad mierzy się deszczomierzem ustawionym tak, aby nie był zasłaniany. Te urządzenia mają inną ekspozycję niż czujniki w klatce.

info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że klatka meteorologiczna (osłona radiacyjna) służy do umieszczenia przyrządów mierzących stan powietrza w cieniu, z jednoczesnym przewiewem.Dlatego wykonuje się w niej pomiary temperatury i wilgotności.

Źródła:

  • World Meteorological Organization (WMO), Guide to Meteorological Instruments and Methods of Observation (WMO-No. 8), rozdziały dotyczące pomiaru temperatury powietrza i wilgotności oraz osłon radiacyjnych (Stevenson screen) – aktualne wydanie dostępne w bibliotece WMO
  • Encyclopaedia Britannica, hasła: "Stevenson screen" oraz "hygrometer" (opis zastosowania osłony i pomiaru wilgotności), https://www.britannica.com/ (konkretne hasła), dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podstawy meteorologii dla pomiarów terenowych (skrypt/rozdziały o przyrządach)
  • Instrukcje metodyczne do prowadzenia prostych obserwacji meteorologicznych w terenie
  • Materiały dydaktyczne o wyposażeniu stacji meteorologicznej (termometr, higrometr, heliograf/pyranometr, parownik)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego