KWALIFIKACJA ELM3 - PRÓBNY

PYTANIE NR 15.
W kroku 2 silnik M (pokazany na zamieszczonym schemacie) zostanie
Schemat przedstawia proces składający się z trzech kroków, oznaczonych jako STEP 1, STEP 2 i STEP 3.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Włączony z podtrzymaniem" oznacza, że po zadziałaniu w kroku 2 układ sam utrzymuje zasilanie silnika (np. przez styk pomocniczy/stycznik), więc silnik pracuje także po ustaniu sygnału startowego. Pozostałe odpowiedzi opisują zatrzymanie natychmiastowe, zwłokę czasową albo pracę tylko w trakcie samego kroku.

Pełne wyjaśnienie:

W układach sterowania silnikami (typowo: przycisk START, przycisk STOP, stycznik/przekaźnik sterujący) często stosuje się podtrzymanie (samopodtrzymanie). Jego sens jest praktyczny: operator naciska START tylko na chwilę, a silnik ma dalej pracować bez konieczności trzymania przycisku.

Jeżeli w kroku 2 silnik jest włączony z podtrzymaniem, to znaczy, że po spełnieniu warunku uruchomienia układ tworzy ścieżkę "podtrzymującą" (sprzężenie zwrotne), która utrzymuje stan załączenia. Najczęściej realizuje się to stykiem pomocniczym NO elementu wykonawczego (np. stycznika) włączonym równolegle do sygnału START. Wtedy po puszczeniu START cewka nadal pozostaje zasilona, a silnik dalej pracuje, aż do przerwania obwodu (np. przez STOP, zabezpieczenie lub warunek procesu).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym kontekście?

  • "wyłączony bezzwłocznie" opisuje sytuację, w której układ natychmiast odcina zasilanie (brak podtrzymania albo aktywne zatrzymanie). To jest inna logika działania niż podtrzymanie po uruchomieniu.
  • "włączony z opóźnieniem" sugeruje zastosowanie elementu czasowego (przekaźnika czasowego, timera) i celowe opóźnienie startu. Samopodtrzymanie nie jest opóźnieniem, tylko utrzymaniem stanu po załączeniu.
  • "włączony tylko na czas trwania kroku" odpowiada sterowaniu impulsowemu lub zależnemu wyłącznie od chwilowego warunku kroku. Przy podtrzymaniu silnik nie musi być ograniczony do czasu trwania sygnału kroku, bo stan jest utrzymywany przez obwód podtrzymania.

W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest, by na schemacie znaleźć element realizujący sprzężenie zwrotne (styk pomocniczy, gałąź równoległa do START, logika podtrzymania w sekwencji). To odróżnia "podtrzymanie" od "chwilowego włączenia" i od "zwłoki czasowej".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podtrzymanie (samopodtrzymanie) to sposób utrzymania załączenia stycznika/przekaźnika po krótkim sygnale START. Realizuje się je zwykle stykiem pomocniczym NO równoległym do przycisku START, dzięki czemu silnik pracuje dalej po puszczeniu przycisku.
Szukaj gałęzi "powrotnej" w obwodzie sterowania: styku pomocniczego elementu wykonawczego (np. stycznika) włączonego równolegle do sygnału START. Taki styk zamyka się po zadziałaniu cewki i utrzymuje jej zasilanie.
Podtrzymanie pozwala uruchomić napęd jednym krótkim naciśnięciem START, bez konieczności trzymania przycisku. Ułatwia obsługę, stabilizuje pracę cyklu i jest typowym rozwiązaniem w układach START-STOP, gdzie STOP przerywa podtrzymanie.
Nie. Opóźnienie dotyczy czasu startu (uruchomienie następuje po zadanym czasie), zwykle przez element czasowy. Podtrzymanie dotyczy utrzymania stanu po uruchomieniu (silnik pracuje dalej po zaniku sygnału START), zwykle przez styk pomocniczy.
Najczęściej jest to styk pomocniczy NO stycznika lub przekaźnika, który po zadziałaniu cewki zamyka się i podaje zasilanie na tę samą cewkę "naokoło" przycisku START. W bardziej złożonych układach podtrzymanie może być realizowane logicznie.
Gdy logika sekwencji steruje wyjściem bez podtrzymania: wyjście jest aktywne wyłącznie wtedy, gdy dany krok jest aktualny lub gdy spełniony jest chwilowy warunek. Po zmianie kroku lub zaniku warunku zasilanie cewki znika i napęd się wyłącza.
Typowe przyczyny to: uszkodzony styk pomocniczy (nie zamyka się), przerwa w okablowaniu gałęzi podtrzymania, błędne podłączenie styku (NO/NC), spadek napięcia na cewce lub zadziałanie zabezpieczenia, które rozłącza obwód sterowania.
Zatrzymanie zwykle realizuje się przyciskiem STOP (styk NC) w szeregu z obwodem zasilania cewki. Naciśnięcie STOP przerywa zasilanie cewki, rozłącza stycznik i automatycznie likwiduje podtrzymanie. W praktyce ważne są też zabezpieczenia i procedury BHP.
Określenia typu "krok 2" i oznaczenie "silnik M" zwykle odnoszą się do konkretnego fragmentu schematu sekwencji. To schemat pokazuje, czy jest styk podtrzymania, element czasowy lub zależność od kroku. Bez tej informacji nie da się jednoznacznie ocenić zachowania silnika.
Podtrzymanie rozpoznasz po styku pomocniczym "trzymającym" obwód po starcie (sprzężenie zwrotne). Opóźnienie rozpoznasz po elemencie czasowym i opisie zwłoki. Na schemacie szukaj: gałęzi równoległej do START (podtrzymanie) vs bloku/timera (czas).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: ""Włączony z podtrzymaniem" oznacza, że po zadziałaniu w kroku 2 układ sam utrzymuje zasilanie silnika (np. przez styk pomocniczy/stycznik), więc silnik pracuje także po ustaniu sygnału startowego."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Przekaźnik" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeka%C5%BAnik (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Stycznik" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Stycznik (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z automatyki przekaźnikowej i stycznikowej (układy START-STOP z podtrzymaniem)
  • Zestawy ćwiczeń z czytania schematów sterowania silnikami (stycznik, zabezpieczenia, styki pomocnicze)
  • Materiały dydaktyczne producentów aparatury łączeniowej (przykładowe schematy samopodtrzymania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego