KWALIFIKACJA BUD18 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 31.
W której ćwiartce geodezyjnego układu współrzędnych prostokątnych znajduje się azymut o wartości 375g55c60cc?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W mierze gradowej pełny kąt ma 400g, a każda ćwiartka obejmuje 100g.
Wartość 375g55c60cc leży w przedziale 300–400g, więc odpowiada IV ćwiartce. Składowe 55c60cc nie zmieniają przynależności do tego przedziału.

Pełne wyjaśnienie:

Azymut w geodezji jest najczęściej rozumiany jako kąt kierunkowy liczony zgodnie z przyjętą konwencją w zakresie pełnego obrotu. W mierze gradowej pełny obrót wynosi 400g. W zapisie spotyka się podział jednostki: g (grad), c (centygrad) i cc (centysekunda gradowa). Niezależnie od tego, czy część ułamkowa jest zapisana jako c i cc, kluczowe jest ustalenie, w jakim przedziale 0–400g leży dana wartość.

Koło dzieli się na cztery ćwiartki po 100g każda. Typowy podział (dla samej klasyfikacji ćwiartki) jest następujący:

  • I ćwiartka: 0–100g
  • II ćwiartka: 100–200g
  • III ćwiartka: 200–300g
  • IV ćwiartka: 300–400g

Rozpatrywany azymut ma wartość 375g55c60cc. Już sama część całkowita 375g wskazuje, że jest to wartość większa niż 300g i mniejsza niż 400g, czyli należy do IV ćwiartki. Składowe 55c60cc są tylko doprecyzowaniem położenia w tej ćwiartce; nie mogą "przenieść" wyniku do innego przedziału 100g, bo są mniejsze niż 1g.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? Wybór II lub III ćwiartki wynika zwykle z błędnego skojarzenia ze skalą stopniową 0–360° albo z mechanicznego dzielenia "na cztery" bez sprawdzenia, że w gonach granice ćwiartek wypadają co 100g. Z kolei I ćwiartka dotyczy wartości bliskich 0g, a tu azymut jest bliski pełnego obrotu (400g), więc logicznie znajduje się w ostatnim, czwartym przedziale.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal, w jakiej jednostce jest kąt (deg czy gon), a potem sprawdź, do którego przedziału 100g należy część całkowita. Dopiero na końcu zwracaj uwagę na c i cc.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Azymut to kąt określający kierunek linii w terenie, liczony zgodnie z ustaloną konwencją w zakresie pełnego obrotu.

W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozpoznanie jednostek (stopnie lub gony) oraz zakresu wartości, bo od tego zależy interpretacja ćwiartki.

W mierze gradowej pełny obrót to 400g, a ćwiartka ma 100g.

Typowy podział to: 0–100g, 100–200g, 200–300g, 300–400g. Dzięki temu szybko przypiszesz azymut do odpowiedniego przedziału.

Gony (miara gradowa) to inny system jednostek niż stopnie. Zamiast 360° przyjmuje się 400g na pełny obrót, co daje 100g na kąt prosty.

Na egzaminie to częsta pułapka: 375g nie oznacza "ponad 360°", tylko wartość bliską 400g.

To zapis w systemie gradowym: g to grady, c to centygrady, a cc to centysekundy gradowe.

Dla wyznaczenia ćwiartki zwykle wystarczy część w g, bo c i cc tylko doprecyzowują wartość w obrębie tego samego przedziału 100g.

Tak, jeśli stosujesz standardowy podział ćwiartek co 100g, to 375g leży w zakresie 300–400g.

To właśnie odpowiada IV ćwiartce. Składowe c i cc nie zmienią tego faktu, bo nie "przeskoczą" przez granicę 400g.

Zawsze sprawdź oznaczenie jednostki: w gonach pojawia się zwykle zapis z g, c, cc albo samo g.

Jeśli widzisz 400g jako pełny obrót i 100g jako kąt prosty, to jesteś w mierze gradowej. Dopiero potem dobieraj ćwiartkę.

Najczęstsze błędy to automatyczne użycie skali 0–360° oraz błędne założenie, że "ćwiartka" oznacza zawsze 0–90.

W gonach granice wypadają co 100g, więc trzeba myśleć w przedziałach 0–100–200–300–400, a nie 0–90–180–270–360.

Zwykle nie. Ćwiartka zależy od tego, w jakim przedziale 100g leży wartość.

Składowe c i cc są mniejsze niż 1g, więc nie przeniosą azymutu np. z 299g do 300g, jeśli część całkowita jednoznacznie wskazuje dany przedział.

Gony spotyka się m.in. w instrumentach pomiarowych i oprogramowaniu geodezyjnym, gdzie można ustawić jednostki kątowe.

W praktyce ważne jest konsekwentne używanie jednego systemu w obliczeniach i kontrola ustawień tachimetru, aby nie mieszać wyników w stopniach i gonach.

W gonach pełny obrót to 400g. Jeśli azymut jest większy niż 300g, to jest "w ostatniej ćwiartce" i blisko 400g.

To szybka kontrola sensowności wyniku: 375g jest blisko 400g, więc kierunek jest bliski zakończenia pełnego obrotu.

info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "W mierze gradowej pełny kąt ma 400g, a każda ćwiartka obejmuje 100g.Wartość 375g55c60cc leży w przedziale 300–400g, więc odpowiada IV ćwiartce."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Gradian - (hasło: Gradian, opis miary gradowej 400g) - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Azymut - (hasło: Azymut, definicja i konwencje zapisu) - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji dotyczące miary gradowej (gony) i azymutów
  • Zadania rachunkowe z orientacji i kierunków (azymut, kierunek, redukcje do zakresu 0–400g)
  • Instrukcje/poradniki do instrumentów pomiarowych opisujące jednostki kątowe (deg/gon)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego