Postępowanie administracyjne może zostać wszczęte na wniosek strony albo z urzędu. Wszczęcie z urzędu oznacza, że organ sam inicjuje sprawę, gdy uzna to za konieczne – najczęściej po powzięciu informacji o okolicznościach wymagających reakcji (np. naruszenia warunków, zagrożenia interesu publicznego, potrzeby weryfikacji uprawnienia).
Odpowiedź "Cofnięcie przedsiębiorcy zezwolenia na sprzedaż alkoholu." pasuje do modelu działania z urzędu, ponieważ cofnięcie uprawnienia ma charakter władczy i może wynikać z ustaleń organu (np. z kontroli lub informacji o naruszeniach warunków korzystania z zezwolenia). W praktyce organ nie musi czekać, aż podmiot sam poprosi o "cofnięcie" własnego zezwolenia.
Pozostałe propozycje typowo wiążą się z inicjatywą strony:
- "Przyznanie dodatku mieszkaniowego." – to świadczenie przyznawane jest zasadniczo po zgłoszeniu potrzeby i przedłożeniu dokumentów przez zainteresowanego; mechanizm jest w praktyce wnioskowy, bo organ bez danych od strony nie jest w stanie ocenić spełnienia kryteriów.
- "Zezwolenie na usunięcie drzewa z terenu nieruchomości." – jest to klasyczna sprawa reglamentacyjna, ale w części "wydanie zezwolenia" zwykle wymaga wniosku właściciela/posiadacza nieruchomości, bo to on inicjuje zamiar wycinki i przedstawia okoliczności.
- "Wydanie pozwolenia na broń." – również dotyczy uzyskania uprawnienia przez osobę zainteresowaną; bez inicjatywy i materiału dowodowego od wnioskodawcy organ co do zasady nie rozpoczyna procedury "wydania" pozwolenia.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedzi pojawiają się czasowniki/zwroty typu cofnięcie, odebranie, stwierdzenie wygaśnięcia, uchylenie z urzędu, często oznacza to działanie organu inicjowane z urzędu. Natomiast przyznanie świadczenia lub wydanie zezwolenia/pozwolenia najczęściej kojarzy się z trybem wnioskowym.
