KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 6.
W który zestaw sprzętu pomocniczego powinna zaopatrzyć opiekunka podopiecznego z zaawansowanym reumatoidalnym zapaleniem stawów, aby ułatwić mu codzienne funkcjonowanie w środowisku domowym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W zaawansowanym RZS kluczowe jest zmniejszenie potrzeby precyzyjnego chwytu i siły oraz stabilizacja przedmiotów.
Prawidłowy zestaw zawiera pomoce do ubierania (zapinacz do guzików), sięgania (chwytak), bezpiecznej pracy w kuchni (deska z przyssawkami i barierkami) oraz pielęgnacji (szczotka z pogrubionym trzonkiem i regulacją kąta).

Pełne wyjaśnienie:

W zaawansowanym reumatoidalnym zapaleniu stawów (RZS) typowe trudności dotyczą przede wszystkim dłoni i nadgarstków: ból przy zaciskaniu, osłabiona siła chwytu, mniejsza precyzja ruchów oraz ograniczony zakres ruchu. Dlatego dobór sprzętu pomocniczego powinien kompensować te ograniczenia i umożliwiać wykonanie czynności dnia codziennego (ADL) możliwie samodzielnie i bezpiecznie.

Odpowiedź "Zapinacz do guzików, chwytak, deska do krojenia z przyssawkami i barierkami, szczotka do włosów z grubym trzonkiem, z możliwością regulowania kąta ułożenia." jest właściwa, ponieważ każdy element odpowiada na konkretny problem funkcjonalny:

  • Zapinacz do guzików ogranicza potrzebę precyzyjnego chwytu pęsetkowego i manipulacji palcami podczas zapinania odzieży.
  • Chwytak pozwala podnosić i dosięgać przedmioty bez schylania i bez mocnego zaciskania dłoni.
  • Deska do krojenia z przyssawkami i barierkami stabilizuje produkt i deskę, zmniejsza ryzyko poślizgnięcia oraz ogranicza konieczność przytrzymywania jedzeniem słabą dłonią.
  • Szczotka do włosów z grubym trzonkiem i regulacją kąta ułatwia utrzymanie narzędzia oraz pozwala dobrać ustawienie do ograniczonej ruchomości barku/nadgarstka, zmniejszając ból i wysiłek.

Pozostałe propozycje są mniej trafne, bo zawierają elementy, które nie rozwiązują głównych trudności RZS lub mają mniejszą wartość funkcjonalną:

  • Jednorazowe kubki i talerze to raczej kwestia porządkowa, nie kompensacja ograniczeń chwytu; nie poprawiają stabilności i kontroli ruchu.
  • Metalowy kubek bywa cięższy i może zwiększać obciążenie stawów; lepsze są rozwiązania ukierunkowane na chwyt i stabilność.
  • Same otwieracze do słoików czy kubki z uchwytami mogą pomagać w wybranych czynnościach, ale nie obejmują tak szerokiego zakresu ADL jak zestaw zawierający także zapinacz, chwytak, stabilizację do krojenia i pomoc do pielęgnacji.
  • Uchwyty mocujące sztućce do talerza są rozwiązaniem niszowym i nie zastępują podstawowych pomocy (pogrubione uchwyty, stabilizacja, ułatwienia do ubierania).

W praktyce opiekun powinien dodatkowo ocenić bezpieczeństwo, realne potrzeby podopiecznego oraz czy podopieczny potrafi używać pomocy (instruktaż, trening czynności). Zawsze warto zaczynać od rozwiązań, które zmniejszają ból, potrzebę siły i liczbę ruchów precyzyjnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprzęt pomocniczy to proste narzędzia ułatwiające samoobsługę, gdy ból i ograniczona sprawność dłoni utrudniają ADL. W RZS chodzi głównie o odciążenie stawów, zmniejszenie potrzeby siły i precyzyjnego chwytu oraz poprawę bezpieczeństwa (np. stabilizacja podczas krojenia).
Zapinacz do guzików pomaga przeciągnąć guzik przez dziurkę bez wykonywania precyzyjnych ruchów palcami. Stosuje się go, gdy podopieczny ma ból, sztywność lub deformacje palców i nie jest w stanie sprawnie chwytać małych elementów odzieży.
Chwytak pozwala podnosić i dosięgać przedmioty bez schylania i bez silnego zaciskania dłoni. To ogranicza ból oraz przeciążenia stawów rąk, a także zmniejsza ryzyko upadku podczas sięgania po rzeczy z podłogi lub z wysokiej półki.
Dobra deska powinna stabilnie trzymać się blatu (np. przyssawki/antypoślizg), a dodatkowe barierki lub wypustki pomagają unieruchomić produkt. Dzięki temu podopieczny nie musi mocno przytrzymywać żywności dłonią, co jest bolesne w RZS.
Pogrubiony uchwyt ułatwia trzymanie narzędzia przy osłabionej sile chwytu i mniejszej sprawności palców. Dłoń mniej się męczy, a podopieczny może wykonywać ruchy większymi stawami, zamiast precyzyjnie zaciskać palce, co w RZS nasila ból.
Regulacja kąta pozwala ustawić szczotkę tak, aby mniej obciążać nadgarstek i bark oraz nie wchodzić w bolesne zakresy ruchu. Ułatwia to czesanie przy sztywności stawów i ograniczonej ruchomości, a także zmniejsza ryzyko przeciążenia.
Jednorazowe naczynia mogą ograniczyć mycie, ale zwykle nie rozwiązują głównego problemu w RZS, czyli chwytu i stabilności. Często są lekkie i mniej stabilne, co może utrudniać jedzenie i zwiększać ryzyko rozlania. Lepsze są pomoce poprawiające chwyt i bezpieczeństwo.
Częsty błąd to dobieranie przypadkowych "ułatwiaczy" (np. jednorazowe kubki) zamiast pomocy kompensujących ograniczenia dłoni. Inny błąd to skupienie się na jednej czynności (np. otwieranie słoików) i pominięcie ubierania, pielęgnacji i przygotowania posiłków.
Trzeba sprawdzić, które czynności są najtrudniejsze, jakie ruchy wywołują ból i czy podopieczny potrafi bezpiecznie używać pomocy. Ważny jest krótki trening czynności i obserwacja w realnych warunkach domowych, bo nawet dobra pomoc nie zadziała bez dopasowania.
Ucz się przez łączenie objawu z rozwiązaniem: ból i słaby chwyt → pogrubione uchwyty, mała precyzja palców → zapinacz, trudność sięgania → chwytak, ryzyko poślizgu w kuchni → stabilizacja (przyssawki/barierki). Ćwicz na przykładach ADL: ubieranie, jedzenie, higiena.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z terapii zajęciowej/ergoterapii dotyczące ADL i doboru sprzętu pomocniczego
  • Materiały edukacyjne o zasadach ochrony stawów i oszczędzania energii w chorobach reumatycznych
  • Karty oceny funkcjonalnej ADL/IADL stosowane w opiece długoterminowej (do nauki powiązania deficytów z pomocą techniczną)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego