KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 25.
W którym miesiącu życia u prawidłowo rozwijających się niemowląt pojawia się chwyt nożycowy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Chwyt nożycowy to etap rozwoju motoryki małej, w którym dziecko zaczyna precyzyjniej chwytać małe przedmioty, wykorzystując głównie kciuk i palec wskazujący w układzie "nożyc". U niemowląt prawidłowo rozwijających się zwykle obserwuje się go około 7–8 miesiąca życia.

Pełne wyjaśnienie:

Chwyt nożycowy jest jednym z ważnych kamieni milowych motoryki małej u niemowlęcia. Oznacza przejście od chwytów bardziej "całą dłonią" do chwytów coraz bardziej precyzyjnych, w których rośnie udział palców i kontrola nad przedmiotem. W praktyce opieki (żłobek, opieka domowa) obserwacja sposobu chwytania pomaga ocenić, czy dziecko rozwija się harmonijnie oraz jakie aktywności warto proponować.

Odpowiedź "W 7-8 miesiącu życia." jest poprawna, ponieważ właśnie w tym okresie u wielu prawidłowo rozwijających się niemowląt pojawia się typowy wzorzec chwytu, w którym kciuk współpracuje z palcem wskazującym w układzie przypominającym "nożyce". Jest to etap przejściowy na drodze do jeszcze bardziej precyzyjnych form manipulacji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do pytania?

  • "W 5-6 miesiącu życia." – na tym etapie częściej dominują chwyty mniej precyzyjne (bardziej dłoniowe), a kontrola palców dopiero się intensywnie rozwija. Wybór tej opcji bywa skutkiem mylenia ogólnej umiejętności chwytania z konkretnym typem chwytu.
  • "W 9-10 miesiącu życia." – ten przedział może kojarzyć się z rosnącą sprawnością manualną, ale chwyt nożycowy zwykle pojawia się wcześniej. Zaznaczenie tej opcji często wynika z intuicji, że "precyzja = później", bez rozróżnienia etapów.
  • "W 11-12 miesiącu życia." – pod koniec 1. roku życia wiele dzieci ma już rozwinięte bardziej dojrzałe manipulacje, dlatego ta odpowiedź jest zbyt późna dla samego pojawienia się chwytu nożycowego. To typowy błąd wynikający z utożsamiania chwytu nożycowego z najbardziej dojrzałą precyzją palców.

Wskazówka egzaminacyjna: warto uczyć się chwytów w kolejności rozwojowej i łączyć je z przykładami zabaw (np. chwytanie większych klocków vs podnoszenie drobnych elementów pod nadzorem). Dzięki temu łatwiej odróżnić etap "pojawia się" od etapu "jest już dobrze utrwalony".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Chwyt nożycowy to sposób chwytania małych przedmiotów, w którym dominują kciuk i palec wskazujący ustawione jak "nożyce". Jest etapem przejściowym między chwytami dłoniowymi a bardziej precyzyjnymi chwytami palców i pokazuje rosnącą kontrolę ręki.
W typowym przebiegu rozwoju chwyt nożycowy obserwuje się około 7–8 miesiąca życia. To orientacyjny kamień milowy: u jednych dzieci może pojawić się nieco wcześniej lub później, ale wyraźne opóźnienia warto omówić z rodzicami i specjalistą.
To sygnał, że dziecko przechodzi na wyższy poziom motoryki małej: lepiej różnicuje ruchy palców i precyzyjniej manipuluje przedmiotami. W praktyce opiekuńczej pomaga to dobrać zabawy wspierające rozwój oraz wychwycić sytuacje, gdy sprawność dłoni nie rozwija się harmonijnie.
W chwycie nożycowym przedmiot jest "ścinany" między boczną powierzchnią palca wskazującego a kciukiem, a ruch jest mniej precyzyjny. Chwyt pęsetowy jest bardziej dojrzały: opiera się na opuszkach kciuka i palca wskazującego, co daje większą dokładność.
Pomagają zabawy manipulacyjne dobrane do wieku: chwytanie małych (ale bezpiecznych) elementów pod ścisłym nadzorem, przekładanie z ręki do ręki, wyjmowanie i wkładanie większych klocków do pojemnika czy "szukanie" przedmiotów palcami w pudełku sensorycznym z dużymi elementami.
Nie, rozwój ma tolerancję indywidualną. W egzaminie chodzi o typowy, najczęściej podawany przedział. W praktyce opieki ważne jest obserwowanie trendu: czy dziecko robi postępy, czy pojawiają się kolejne etapy chwytu i czy potrafi manipulować przedmiotami coraz pewniej.
Najczęściej mylą nazwy chwytów (nożycowy vs pęsetowy) oraz zakładają, że im "bardziej precyzyjnie brzmi", tym później się pojawia. Częsty jest też błąd pamięciowy: przenoszenie wieku innych kamieni milowych (np. siadanie) na rozwój ręki bez sprawdzenia etapów.
Może to być wariant normy (tempo indywidualne), ale też sygnał do uważniejszej obserwacji: ograniczone doświadczenia manipulacyjne, niechęć do chwytania, problemy z napięciem mięśniowym lub koordynacją. Opiekunka nie diagnozuje, ale może zasugerować rodzicom konsultację, jeśli opóźnienia są wyraźne.
Najlepiej w naturalnej zabawie i przy przedmiotach dobranych do wieku: bez ryzyka połknięcia, zawsze pod nadzorem. Zwracaj uwagę, czy dziecko chwyta całą dłonią czy palcami, czy potrafi przenosić przedmiot, puszczać go kontrolowanie oraz czy obie ręce pracują podobnie. Notuj spostrzeżenia w karcie obserwacji.
Ucz się etapami: od chwytów dłoniowych do coraz bardziej precyzyjnych, a do każdego etapu dopasuj przykład zabawy i orientacyjny wiek. Pomaga tworzenie fiszek "chwyt – opis – miesiąc – przykład aktywności". Na egzaminie szukaj odpowiedzi "typowej", a nie skrajnej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Chwyt nożycowy to etap rozwoju motoryki małej, w którym dziecko zaczyna precyzyjniej chwytać małe przedmioty, wykorzystując głównie kciuk i palec wskazujący w układzie "nożyc"."

Materiały:

  • Podręczniki z rozwoju psychomotorycznego niemowląt (motoryka mała i duża)
  • Materiały edukacyjne z fizjoterapii pediatrycznej dotyczące rozwoju funkcji ręki
  • Karty obserwacji rozwoju dziecka stosowane w placówkach opieki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego