KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 33.
W którym z wymienionych miejsc instalacji elektrycznej domu jednorodzinnego należy zamontować aparat przedstawiony na rysunku?
Ilustracja przedstawia modułowy aparat elektryczny przeznaczony do montażu na szynie DIN.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ogranicznik przepięć Typ 1+2 (B+C) montuje się możliwie blisko miejsca wprowadzenia zasilania do obiektu, aby przejął prąd udarowy i ograniczył przepięcie "od początku" instalacji. Dlatego poprawne jest wskazanie złącza głównego budynku. Pozostałe miejsca nie są typową lokalizacją montażu takiego aparatu.

Pełne wyjaśnienie:

Aparat przedstawiony na rysunku można rozpoznać po cechach typowych dla ogranicznika przepięć (SPD) Typ 1+2, często oznaczanego jako klasa B+C: jest to moduł na szynę DIN, z zaciskami L1, L2, L3, N oraz PE, a także z wymiennymi wkładkami i wskaźnikiem stanu (np. zielony "OK"). Taki SPD ma za zadanie odprowadzić do uziemienia prądy udarowe oraz ograniczyć wartość przepięć pojawiających się w instalacji.

W instalacji domu jednorodzinnego kluczową zasadą jest lokalizacja SPD możliwie blisko początku instalacji (punktu wprowadzenia zasilania). Wtedy ogranicznik przejmuje energię przepięcia zanim "rozleje się" ona po rozdzielnicach i obwodach odbiorczych. Z tego powodu odpowiedź "W złączu głównym budynku." jest poprawna: montaż w złączu (lub w szafce bezpośrednio przy złączu) zapewnia ochronę już na wejściu do instalacji i może chronić także elementy znajdujące się przed dalszym rozdziałem energii.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "W tablicy rozdzielczej garażu." – tablica garażowa jest rozdzielnicą podrzędną; montaż tam nie zabezpiecza całej instalacji budynku i zwykle nie jest miejscem dla SPD Typ 1+2 pełniącego funkcję ochrony wejściowej.
  • "Na głównej szynie wyrównawczej." – GSU służy do wykonywania połączeń wyrównawczych i podłączania przewodów ochronnych/uzemiających. SPD łączy się z PE/GSU przewodem o możliwie małej długości, ale sam aparat montuje się w obudowie/rozdzielnicy na szynie DIN, a nie "na szynie wyrównawczej".
  • "W gnieździe lub puszkach instalacyjnych." – takie miejsca dotyczą co najwyżej ochrony końcowej (SPD Typ 3) przy wrażliwych odbiornikach. Pokazany aparat jest przeznaczony do montażu rozdzielnicowego i nie instaluje się go w puszkach czy gniazdach.

Na egzaminie warto zapamiętać: Typ 1/1+2 – przy wejściu instalacji; Typ 2 – w rozdzielnicy; Typ 3 – blisko odbiornika oraz że skuteczność ochrony mocno zależy od krótkich połączeń do PE/GSU.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To aparat (SPD) montowany w rozdzielnicy/złączu, który odprowadza do uziemienia prądy udarowe i ogranicza przepięcia w sieci. Typ 1 chroni przy prądach piorunowych, a Typ 2 przed przepięciami indukowanymi i łączeniowymi. Wersja 1+2 łączy te funkcje.
Typowe cechy to montaż na szynie DIN, zaciski oznaczone L1/L2/L3/N oraz PE, a także wymienne wkładki z okienkiem stanu (np. zielony "OK", czerwony "wymień"). Często pojawia się oznaczenie klasy/typu, np. B+C lub 1+2.
Im bliżej punktu wprowadzenia zasilania, tym wcześniej SPD "przejmie" energię przepięcia i tym mniejsze ryzyko, że przepięcie rozprzestrzeni się po przewodach do wielu obwodów. Krótsze połączenia do PE/GSU poprawiają też skuteczność ograniczania napięcia.
Najczęściej montuje się go w rozdzielnicy głównej, zwykle za rozłącznikiem głównym i możliwie blisko punktu uziemienia (GSU/PE). W niektórych rozwiązaniach spotyka się montaż w złączu głównym, aby chronić instalację już od samego początku.
Pokazany aparat (typ rozdzielnicowy) nie jest przeznaczony do puszek ani gniazd. W puszkach/gniazdach stosuje się co najwyżej ochronniki końcowe (SPD Typ 3) dla wrażliwych urządzeń. Typ 1+2 montuje się w złączu lub rozdzielnicy na szynie DIN.
PE to połączenie z przewodem ochronnym i uziemieniem. SPD odprowadza energię przepięcia właśnie do toru ochronnego, dlatego poprawne i możliwie krótkie podłączenie do PE/GSU jest kluczowe. Nie oznacza to jednak, że aparat montuje się "na" GSU.
Zbyt odległy montaż (np. w rozdzielnicy podrzędnej) może оставić część instalacji bez ochrony lub pogorszyć parametry ochrony. Długie przewody przyłączeniowe do PE zwiększają spadki napięć udarowych, przez co do odbiorników może dotrzeć wyższe przepięcie.
GSU jest punktem połączeń wyrównawczych i uziemienia. Przy SPD ważne jest, aby przewód do PE/GSU był krótki i miał właściwy przekrój zgodnie z wymaganiami projektu i norm. Sama GSU nie jest miejscem montażu aparatu, tylko miejscem podłączenia.
Tak. Obecność instalacji odgromowej i sposób zasilania (napowietrzne/kablowe) wpływają na ryzyko prądów piorunowych i wymagany typ SPD (np. 1 lub 1+2). Dobór powinien wynikać z oceny ryzyka i projektu, a montaż ma zapewnić możliwie krótką drogę do uziemienia.
Szukaj w treści, czy chodzi o ochronę wejściową całej instalacji, czy ochronę obwodów/odbiorników. Dla ochrony wejściowej wybieraj złącze lub rozdzielnicę główną; dla ochrony końcowej – rozwiązania przy odbiorniku (Typ 3). Zawsze myśl o "początku instalacji".
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Ogranicznik przepięć Typ 1+2 (B+C) montuje się możliwie blisko miejsca wprowadzenia zasilania do obiektu, aby przejął prąd udarowy i ograniczył przepięcie "od początku" instalacji."

Źródła:

  • PN-HD 60364-5-534:2016, Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego – Urządzenia do ochrony przed przepięciami (SPD)
  • PN-EN 62305 (seria), Ochrona odgromowa – wymagania dotyczące ochrony obiektów i instalacji

Materiały:

  • PN-HD 60364-5-534:2016 – rozdział o doborze i montażu SPD
  • PN-EN 62305 (seria) – podstawy ochrony odgromowej i wymagania dla obiektów
  • Katalogi i instrukcje producentów SPD (zasady montażu, wymagane przekroje przewodów, schematy przyłączeń)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego