KWALIFIKACJA SPL1 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 16.
W magazynie podczas spisu z natury stwierdzono:
− niedobór 120 szt. konfitury truskawkowej po 2,50 zł/szt.,
− nadwyżkę 90 szt. konfitury wiśniowej po 2,60 zł/szt.
Komisja inwentaryzacyjna zdecydowała o kompensacie niedoboru konfitury truskawkowej nadwyżką konfitury wiśniowej. Wartość kompensaty według zasady mniejsza ilość – niższa cena wyniesie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kompensatę liczy się według zasady "mniejsza ilość – niższa cena". Mniejsza ilość to 90 szt. (nadwyżka), a niższa cena to 2,50 zł/szt. (konfitura truskawkowa). Wartość kompensaty: 90 × 2,50 = 225,00 zł. Pozostała część niedoboru nie podlega kompensacie.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu występują dwie różnice inwentaryzacyjne: niedobór 120 szt. konfitury truskawkowej (2,50 zł/szt.) oraz nadwyżka 90 szt. konfitury wiśniowej (2,60 zł/szt.). Komisja zdecydowała o kompensacie, ale z zastrzeżeniem, że należy zastosować zasadę "mniejsza ilość – niższa cena".

Ta zasada oznacza, że do obliczenia wartości kompensaty przyjmuje się jednocześnie:

  • mniejszą z ilości (bo nie da się skompensować więcej niż wynosi "słabsza strona" – tu nadwyżka),
  • niższą z cen jednostkowych (konserwatywna wycena, ograniczająca wartość kompensaty).

Krok 1: wybór ilości. Mniejsza ilość to 90 szt. (nadwyżka). Choć niedobór wynosi 120 szt., skompensować można tylko 90 szt., bo tylko tyle jest nadwyżki.

Krok 2: wybór ceny. Niższa cena jednostkowa to 2,50 zł/szt. (truskawkowa), bo 2,50 < 2,60.

Krok 3: obliczenie wartości kompensaty.
90 szt. × 2,50 zł/szt. = 225,00 zł

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wyniki typu 234,00 zł powstają zwykle z użycia ceny 2,60 zł przy 90 szt. (czyli 90 × 2,60), co łamie warunek "niższa cena".
  • Wyniki typu 300,00 zł wynikają z przyjęcia 120 szt. × 2,50 zł, czyli zastosowania ceny poprawnie, ale zbyt dużej ilości (pominięcie "mniejszej ilości").
  • Wyniki typu 312,00 zł zwykle oznaczają użycie 120 szt. × 2,60 zł, czyli jednoczesne złamanie obu kryteriów.

Na egzaminie warto zawsze zaznaczyć w treści ograniczenia (tu: mniejsza ilość i niższa cena) i dopiero potem wykonywać mnożenie. To minimalizuje typowe pomyłki rachunkowe i wynikające z pośpiechu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kompensata to rozliczenie, w którym część niedoboru "pokrywa się" nadwyżką, aby ustalić wartość różnic do dalszego wyjaśnienia. Zwykle dotyczy podobnych zapasów i wymaga decyzji komisji. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest zastosowanie podanej zasady wyceny kompensaty.
Ilość do kompensaty nie może przekroczyć mniejszej z ilości różnic. Jeśli niedobór wynosi 120 szt., a nadwyżka 90 szt., to skompensować można maksymalnie 90 szt. Pozostała część niedoboru nadal pozostaje do rozliczenia, bo nie ma jej czym zbilansować.
Niższa cena ogranicza wartość kompensaty i działa konserwatywnie: nie zawyża rozliczenia. Gdy są dwie ceny jednostkowe, wybiera się mniejszą (np. 2,50 zamiast 2,60), bo tak wskazuje reguła z treści zadania. Na egzaminie zawsze traktuj tę regułę jako wiążący warunek.
Najpierw wybierz mniejszą ilość (min z niedoboru i nadwyżki), potem wybierz niższą cenę (min z dwóch cen jednostkowych). Na końcu pomnóż: ilość × cena. Taki schemat zmniejsza ryzyko pomyłek, bo nie mieszasz kryteriów i nie gubisz warunków zadania.
Nie. Nadwyżka wyznacza fizyczny limit kompensaty: nie da się "pokryć" niedoboru w większej liczbie sztuk, niż faktycznie stwierdzono jako nadwyżkę. Dlatego w obliczeniach przyjmuje się mniejszą ilość z pary: niedobór vs nadwyżka.
Spis z natury to policzenie rzeczywistej ilości zapasów w magazynie i porównanie jej ze stanem wynikającym z dokumentów/ewidencji. Efektem mogą być różnice: niedobory i nadwyżki. Umiejętność liczenia i rozliczania tych różnic jest praktyczna i często sprawdzana na egzaminach.
Najczęściej myli się kryteria i bierze: większą ilość, wyższą cenę albo miesza je (np. mniejsza ilość, ale wyższa cena). Częsty jest też automatyzm: liczenie całego niedoboru bez sprawdzenia limitu nadwyżki. Pomaga zapisanie sobie: "min ilość" i "min cena".
W zadaniach egzaminacyjnych możliwość kompensaty wynika z treści (tu komisja ją dopuściła). Jeśli ceny są różne, reguła wyceny wskazuje, jaką cenę przyjąć do obliczeń (np. niższą). W praktyce decyzja zależy od przyjętych zasad i dokumentacji, ale na egzaminie decyduje warunek z pytania.
Pozostaje zawsze wtedy, gdy niedobór jest większy niż nadwyżka. Wtedy kompensujesz tylko część równą mniejszej ilości, a reszta niedoboru nie ma "pokrycia" i musi być dalej wyjaśniona oraz rozliczona zgodnie z zasadami przyjętymi w jednostce.
Oceń granice: wynik musi być równy (mniejsza ilość) × (niższa cena), więc nie może przekroczyć 90 × 2,50 w tym typie zadania. Jeśli otrzymujesz wartość odpowiadającą 120 szt. albo cenie 2,60, to znaczy, że złamałeś warunek. Taka kontrola trwa kilka sekund.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Kompensatę liczy się według zasady "mniejsza ilość – niższa cena"."

Materiały:

  • Materiały szkolne z gospodarki magazynowej: inwentaryzacja i rozliczanie różnic
  • Zadania rachunkowe z wyceny zapasów i różnic inwentaryzacyjnych (arkusze ćwiczeń)
  • Notatki/ściąga: schemat liczenia kompensaty (krok po kroku) oraz typowe pułapki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego