KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 41.
W miejscowości uzdrowiskowej zbadano jakość powietrza w czterech punktach pomiarowych. Oceń, w których punktach pomiarowych powietrze spełnia wymagania norm jakości powietrza dla terenów uzdrowiskowych.
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami pomiarów jakości powietrza w miejscowości uzdrowiskowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Punkt pomiarowy spełnia wymagania dla terenów uzdrowiskowych tylko wtedy, gdy stężenia wszystkich badanych substancji są ≤ wartości dopuszczalnych.
W punktach 1 i 2 benzen, Pb, CO oraz NO₂ nie przekraczają limitów. W punkcie 3 NO₂ jest powyżej limitu, a w punkcie 4 CO przekracza wartość dopuszczalną.

Pełne wyjaśnienie:

Ocena jakości powietrza w punktach pomiarowych polega na porównaniu zmierzonych stężeń z poziomami dopuszczalnymi/wartościami odniesienia podanymi w tabeli. Kluczowa zasada brzmi: punkt spełnia wymagania tylko wtedy, gdy każda z analizowanych substancji ma wartość nie większą niż limit (czyli spełnione jest kryterium ≤). Przekroczenie choćby jednego wskaźnika oznacza niespełnienie wymagań.

Dlatego należy sprawdzić po kolei benzen, ołów (Pb), tlenek węgla (CO) i dwutlenek azotu (NO₂) w każdym z czterech punktów.

  • "1 i 2" jest poprawne, ponieważ w punkcie 1 wszystkie wartości są poniżej limitów, a w punkcie 2 również wszystkie mieszczą się w granicach dopuszczalnych (także wtedy, gdy wartość jest bliska limitowi, nadal liczy się warunek ≤).
  • "1 i 3" jest błędne: mimo że punkt 3 spełnia część limitów, ma przekroczenie dla NO₂, więc nie może zostać uznany za zgodny z wymaganiami.
  • "2 i 3" jest błędne z tego samego powodu: punkt 3 odpada przez przekroczenie jednego parametru.
  • "2 i 4" jest błędne, ponieważ w punkcie 4 występuje przekroczenie dla CO, co dyskwalifikuje punkt niezależnie od tego, że pozostałe substancje mogą być w normie.

Typowe pułapki na egzaminie to sprawdzanie tylko jednej substancji, ignorowanie różnych okresów uśredniania (np. 8 godzin dla CO) oraz mylenie warunku "mniejsze lub równe" z "mniejsze". W zadaniach tego typu zawsze wykonuj kontrolę: czy wszystkie wskaźniki w danym punkcie spełniają limity?

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Porównaj dla każdego punktu wszystkie zmierzone stężenia z odpowiednimi limitami w tabeli.

Punkt spełnia wymagania tylko wtedy, gdy każda badana substancja ma wartość nie większą od dopuszczalnej (warunek ≤). Jedno przekroczenie dyskwalifikuje punkt.

Ocena ma charakter "koniunkcyjny": wymagania dotyczą równocześnie kilku zanieczyszczeń.

Nawet jeśli trzy wskaźniki są w normie, a jeden przekracza limit, powietrze nie spełnia standardu dla danego obszaru. To chroni zdrowie i zapobiega ignorowaniu pojedynczych, ale istotnych przekroczeń.

r.k. to rok kalendarzowy, czyli ocena na podstawie wartości uśrednionych w skali roku.

8 godzin oznacza średnią (zwykle kroczącą) z 8 godzin, stosowaną np. dla CO. Nie wolno porównywać wyniku 8-godzinnego z limitem rocznym i odwrotnie.

Nie. W zadaniach opartych na limitach przyjmuje się zasadę: wynik ≤ limit oznacza spełnienie wymagania.

Przekroczenie występuje dopiero wtedy, gdy wynik > limit. To częsty błąd egzaminacyjny: uznawanie równości za niespełnienie normy.

Najczęściej pojawia się:

  • sprawdzenie tylko jednej substancji zamiast wszystkich,
  • uznanie punktu za poprawny, bo "większość wyników" jest dobra,
  • pomylenie znaków nierówności (≤ vs >),
  • porównanie z niewłaściwym okresem uśredniania.

W praktyce monitoringu analizuje się m.in. związki takie jak benzen, dwutlenek azotu (NO₂), dwutlenek siarki (SO₂), pyły oraz inne zanieczyszczenia wskazane w przepisach.

W zadaniu egzaminacyjnym liczą się substancje podane w tabeli i ich przypisane limity.

W obszarach uzdrowiskowych wymagania bywają ostrzejsze ze względu na funkcje zdrowotne i ochronę kuracjuszy.

W zadaniach egzaminacyjnych trzeba zawsze stosować wartości wskazane jako obowiązujące dla takich terenów w tabeli/załączniku, a nie "typowe" progi z innych obszarów.

Ułóż prostą checklistę: dla punktu 1 sprawdź kolejno benzen, Pb, CO, NO₂ i zaznacz "OK", jeśli wynik ≤ limit.

Jeśli pojawi się choć jedno "NIE" (wynik > limit), punkt odpada i przechodzisz do następnego. To ogranicza pomyłki w stresie egzaminu.

Bo o zgodności decyduje formalne porównanie z progiem: wynik ≤ limit.

"Blisko limitu" nie oznacza automatycznie przekroczenia. Na egzaminie nie ocenia się tu trendu ani ryzyka przyszłego wzrostu, tylko spełnienie wymagań w danym momencie i dla podanego uśrednienia.

Stwierdzenie przekroczeń może skutkować analizą źródeł emisji i wdrażaniem działań naprawczych, np. ograniczaniem emisji z transportu lub ogrzewania, kontrolami i programami ochrony powietrza.

W zadaniu egzaminacyjnym kluczowe jest jednak samo poprawne wskazanie punktów zgodnych i niezgodnych.

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "W punkcie 3 NO₂ jest powyżej limitu, a w punkcie 4 CO przekracza wartość dopuszczalną."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu, tekst jednolity Dz.U. 2021 poz. 845
  • Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu, Dz.U. 2010 Nr 16 poz. 87
  • Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, portal "Jakość powietrza" (Państwowy Monitoring Środowiska) – informacje o ocenie jakości powietrza: https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/home (dostęp: 28.02.2026)

Materiały:

  • Tekst jednolity oraz załączniki do aktów prawnych określających poziomy dopuszczalne i wartości odniesienia
  • Materiały dydaktyczne o Państwowym Monitoringu Środowiska i interpretacji danych pomiarowych
  • Ćwiczenia z odczytu tabel i kwalifikowania punktów/stref na podstawie przekroczeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego