KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 21.
W oparciu o którą umowę nawiązywany jest stosunek pracy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stosunek pracy jest nawiązywany wyłącznie w ramach zatrudnienia pracowniczego, które powstaje na podstawie umowy o pracę. Umowa zlecenia, o dzieło oraz agencyjna są umowami cywilnoprawnymi, więc co do zasady nie tworzą stosunku pracy w rozumieniu prawa pracy.

Pełne wyjaśnienie:

Pojęcie stosunku pracy odnosi się do zatrudnienia pracowniczego, czyli sytuacji, w której osoba staje się pracownikiem, a podmiot zatrudniający pracodawcą. Taki stosunek wiąże się z typowymi cechami pracy pracowniczej (m.in. wykonywaniem pracy określonego rodzaju, odpłatnością, organizacją pracy po stronie pracodawcy oraz podporządkowaniem w zakresie sposobu wykonywania obowiązków).

Dlatego poprawna jest odpowiedź "Umowę o pracę." – to właśnie ta umowa stanowi klasyczną podstawę nawiązania stosunku pracy i uruchamia typowe konsekwencje prawa pracy (np. prawa i obowiązki stron, zasady urlopowe, czas pracy).

Pozostałe propozycje to umowy cywilnoprawne, które co do zasady regulują współpracę w innym reżimie prawnym niż prawo pracy:

  • "Umowę o dzieło." – dotyczy wykonania oznaczonego rezultatu (dzieła). Sam fakt, że ktoś wykonuje czynności odpłatnie, nie oznacza jeszcze powstania stosunku pracy.
  • "Umowę zlecenia." – zwykle dotyczy starannego działania/świadczenia usług. Może przypominać pracę, ale z samej nazwy jest to umowa cywilnoprawna, a nie podstawa stosunku pracy.
  • "Umowę agencyjną." – dotyczy stałego pośredniczenia lub zawierania umów na rzecz dającego zlecenie; również należy do umów cywilnoprawnych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się sformułowanie "stosunek pracy", najczęściej kluczem jest rozpoznanie, że chodzi o zatrudnienie pracownicze, a więc o umowę o pracę, a nie o umowy cywilnoprawne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosunek pracy to relacja pracownik–pracodawca, w której praca jest wykonywana za wynagrodzeniem i w ramach organizacji pracy po stronie pracodawcy. W kontekście egzaminu najważniejsze jest, że taki stosunek łączy się z zatrudnieniem pracowniczym, a nie z umowami cywilnoprawnymi.
Bo pojęcie "stosunek pracy" odnosi się do zatrudnienia pracowniczego. Umowa o pracę jest typową podstawą takiego zatrudnienia i uruchamia uprawnienia oraz obowiązki charakterystyczne dla prawa pracy. Umowy cywilnoprawne regulują współpracę w innym reżimie.
Co do zasady nie. Umowa zlecenia jest umową cywilnoprawną i sama w sobie nie stanowi podstawy nawiązania stosunku pracy. Na egzaminie słowo-klucz "stosunek pracy" zwykle prowadzi do odpowiedzi "umowa o pracę".
Nie w sensie definicji stosunku pracy. Umowa o dzieło dotyczy wykonania określonego rezultatu, a nie zatrudnienia pracowniczego. Typowy błąd to utożsamianie każdej pracy zarobkowej z etatem; w testach trzeba rozróżniać reżimy prawne.
Umowa agencyjna jest umową cywilnoprawną dotyczącą pośredniczenia lub zawierania umów na rzecz zleceniodawcy. Umowa o pracę tworzy stosunek pracy i wiąże się z zatrudnieniem pracowniczym. W pytaniach egzaminacyjnych decydujące jest słowo "stosunek pracy".
Najczęściej wskazówką jest użycie terminu "stosunek pracy" albo "pracownik/pracodawca". Gdy pojawiają się takie pojęcia, odpowiedzią jest zwykle umowa o pracę. Jeśli mowa o rezultacie lub usłudze, częściej wchodzą w grę umowy cywilnoprawne.
Najczęściej myli się umowę o pracę z umową zlecenia oraz umowę o dzieło z umową o pracę. Mechanizm błędu polega na tym, że wszystkie dotyczą wykonywania czynności za pieniądze, ale tylko umowa o pracę jest standardową podstawą stosunku pracy.
Gdy jednostka zatrudnia pracownika do wykonywania obowiązków w ramach swojej organizacji (etat, stanowisko, podporządkowanie organizacyjne). W nauce do egzaminu warto kojarzyć: stałe wykonywanie obowiązków w strukturze urzędu → najczęściej umowa o pracę.
W praktyce może to prowadzić do błędnego ustalenia praw i obowiązków stron (np. organizacji czasu pracy, uprawnień pracowniczych). Na egzaminie skutkiem jest wybór złej odpowiedzi, bo pytanie o "stosunek pracy" dotyczy zatrudnienia pracowniczego, nie cywilnoprawnego.
Najpierw wychwyć słowa-klucze: "stosunek pracy", "pracownik", "pracodawca", "etat". Potem sprawdź, czy w odpowiedziach jest "umowa o pracę" i pamiętaj, że zlecenie, dzieło i agencyjna to umowy cywilnoprawne. To prosta, skuteczna strategia.
info

Około 74% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Stosunek pracy jest nawiązywany wyłącznie w ramach zatrudnienia pracowniczego, które powstaje na podstawie umowy o pracę."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN: hasło "stosunek pracy" (encyklopedia.pwn.pl) – dostęp: 2026-03-01

Materiały:

  • Podstawowe podręczniki/opracowania do prawa pracy dla szkół branżowych i techników
  • Słowniki i encyklopedie terminów prawniczych (hasła: stosunek pracy, umowa o pracę)
  • Materiały szkoleniowe z kadr i płac (rozdziały o rodzajach umów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego