Aberracja chromatyczna wynika z dyspersji: współczynnik załamania szkła zależy od długości fali, więc promienie barwne (np. niebieskie i czerwone) ogniskują się w różnych punktach. W obrazie objawia się to rozmyciem i kolorowymi obwódkami.
W praktyce ogranicza się to przez zastosowanie dublety achromatycznego, czyli dwóch cienkich soczewek o przeciwnych znakach mocy (zwykle: skupiająca + rozpraszająca) wykonanych z materiałów o różnych dyspersjach. Dyspersję materiału opisuje liczba Abbego (oznaczana często ν, V lub γ). Im mniejsza liczba Abbego, tym większa dyspersja.
Żeby układ dwóch soczewek nie zmieniał swojej efektywnej ogniskowej (w pierwszym przybliżeniu) wraz ze zmianą długości fali, wkłady chromatyczne obu soczewek muszą się wzajemnie skompensować. Dla cienkich soczewek zapisuje się to warunkiem:
φ₁/γ₁ + φ₂/γ₂ = 0
Interpretacja jest prosta: soczewka o danej mocy φ wnosi "chromatyzm" proporcjonalny do φ i odwrotnie proporcjonalny do liczby Abbego (większa liczba Abbego → mniejsza dyspersja → mniejszy wkład do wady). Dlatego łączy się typowo szkło typu crown (większa liczba Abbego) ze szkłem typu flint (mniejsza liczba Abbego), dobierając moce tak, aby powyższa suma była równa zero.
- Odpowiedź φ₁/γ₁ + φ₂/γ₂ = 0 jest poprawna, bo jest standardowym warunkiem achromatyzacji dubletu i bezpośrednio dotyczy korekcji aberracji chromatycznej.
- Odpowiedź δ_F − δ_C = δ/γ odnosi się do zależności różnic dyspersyjnych (linia F i C), ale sama w sobie nie jest warunkiem doboru dwóch mocy soczewek w dublecie, więc nie opisuje kompletnej achromatyzacji układu dwóch soczewek.
- Odpowiedź z ilorazem n·sinσ dotyczy warunków obrazowania i korekcji pewnych aberracji (np. komy) w ujęciu geometrycznym, a nie znoszenia przesunięć ogniska dla różnych barw.
- Odpowiedź n·σ·y = n′·σ′·y′ jest formą niezmiennika Lagrange'a-Helmholtza (związku apertury i pola), który opisuje własności wiązki w układzie, ale nie służy do doboru materiałów pod kątem chromatyzmu.
Na egzaminie warto zapamiętać skojarzenie: achromat → suma (moc / liczba Abbego) = 0 oraz że liczba Abbego może być oznaczana różnymi literami (ν, V, γ).
