KWALIFIKACJA HAN1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 33.
W pomieszczeniach o optymalnej wilgotności powietrza wynoszącej 90% należy przechowywać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wilgotność względna ok. 90% ogranicza wysychanie i więdnięcie produktów świeżych, dlatego stosuje się ją przy przechowywaniu wielu warzyw.
Towary takie jak cukier wymagają raczej suchego powietrza (łatwo chłoną wilgoć i zbrylają się), a metale i drewno w wysokiej wilgotności ulegają degradacji.

Pełne wyjaśnienie:

Wilgotność względna powietrza (RH) jest jednym z kluczowych parametrów przechowywania towarów w handlu. Wysoka RH (około 90%) zmniejsza tempo parowania wody z tkanek roślinnych, dzięki czemu świeże warzywa wolniej więdną, zachowują jędrność i mają mniejsze ubytki masy. Dlatego w praktyce magazynowej i w chłodniach dla wielu warzyw spotyka się zalecenia utrzymywania wysokiej wilgotności, często w przedziałach zbliżonych do 85–95%.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo wysoka wilgotność powoduje typowe problemy jakościowe:

  • Paczki z cukrem – cukier jest higroskopijny, więc w wilgotnym powietrzu chłonie parę wodną. Skutkiem mogą być zbrylanie, zawilgocenie opakowań i utrata sypkości, co pogarsza sprzedaż i sprzyja reklamacjom.
  • Wyroby z drewna – drewno reaguje na wilgoć zmianą wymiarów i odkształceniami (pęcznienie, paczenie), a długotrwale wysoka RH może sprzyjać rozwojowi pleśni. W handlu wyroby drewniane przechowuje się zwykle w warunkach bardziej suchych i stabilnych.
  • Wyroby metalowe – wilgotne powietrze zwiększa ryzyko korozji, zwłaszcza przy wahaniach temperatury i kondensacji pary wodnej. To prowadzi do pogorszenia wyglądu i funkcjonalności towaru oraz strat magazynowych.

Warto pamiętać, że "90%" nie jest uniwersalne dla każdego rodzaju warzyw, a w praktyce parametry dobiera się do asortymentu (gatunek, odmiana), temperatury i cyrkulacji powietrza. Na egzaminie kluczowe jest jednak ogólne rozróżnienie: produkty świeże roślinne zwykle wymagają wyższej wilgotności niż towary suche, metalowe czy drewniane.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To informacja, że powietrze jest bliskie nasycenia parą wodną (RH=90%). Taki poziom ogranicza parowanie wody z produktów świeżych, ale jednocześnie zwiększa ryzyko zawilgocenia opakowań, kondensacji i rozwoju pleśni, jeśli wentylacja i temperatura są źle dobrane.
Bo warzywa szybko tracą wodę po zbiorze, co powoduje więdnięcie i ubytek masy. Wysoka wilgotność (często okolice 85–95%) spowalnia wysychanie, pomaga utrzymać jędrność i atrakcyjny wygląd. Warunki trzeba jednak dobrać do konkretnego asortymentu.
Nie pasują towary suche i higroskopijne (np. cukier), a także wyroby podatne na korozję lub odkształcenia (metale, drewno). Wysoka RH sprzyja zbrylaniu, rdzewieniu i paczeniu materiałów. Dlatego w sklepie stosuje się podział na strefy magazynowe.
Cukier zwykle nie "psuje się" mikrobiologicznie łatwo, ale w wilgotnym powietrzu chłonie wodę i zbryla się. Mokre opakowania gorzej się sprzedają, mogą się rozrywać, a produkt traci sypkość. To częsty powód reklamacji i strat magazynowych.
Wysoka wilgotność przyspiesza korozję, zwłaszcza gdy występują wahania temperatury i skraplanie pary wodnej na powierzchniach. Nawet cienka warstwa wilgoci może inicjować rdzę. W handlu ważne jest przechowywanie metalu w suchych, stabilnych warunkach.
Drewno chłonie i oddaje wilgoć, przez co zmienia wymiary. W wysokiej RH może pęcznieć i się paczyć, a przy długotrwałej wilgoci rośnie ryzyko pleśni. Dlatego wyroby z drewna składuje się w suchych, przewiewnych pomieszczeniach.
Zbyt niska wilgotność przyspiesza utratę wody: warzywa więdną, tracą jędrność, marszczą się i mają większe ubytki masy. Spada ich atrakcyjność wizualna, rośnie liczba odpadów i przecen. To bezpośrednio wpływa na wynik sprzedażowy działu.
Nie zawsze. Wiele warzyw preferuje wysoką RH, ale zalecenia zależą od gatunku, temperatury i czasu składowania. Często podaje się przedziały (np. 85–95%), a nie jedną liczbę. Na egzaminie chodzi zwykle o ogólną zasadę: warzywa potrzebują wyższej RH niż towary suche.
Praktycznie robi się to przez właściwe ustawienia chłodni/komory (nawilżanie, wentylacja), ograniczanie nadmiernego przewiewu, szybkie schłodzenie po dostawie oraz prawidłowe przykrywanie/ekspozycję. Ważne jest też oddzielenie od źródeł ciepła i regularna kontrola higrometrem.
Najczęstsze to: mylenie "wysoka wilgotność" z "mokre warunki", wybieranie odpowiedzi na intuicję bez rozróżnienia grup towarów, ignorowanie higroskopijności (cukier, sól) oraz nieuwzględnianie korozji metali. Pomaga zapamiętać: świeże roślinne = wyższa RH, towary suche/metal = niższa RH.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • FAO (Food and Agriculture Organization), "Cold storage" / postharvest guidance (relative humidity for fresh produce) – https://www.fao.org/3/x5056e/x5056E0d.htm (dostęp: 2026-02-18)
  • USDA ARS, "The Commercial Storage of Fruits, Vegetables, and Florist and Nursery Stocks" (Handbook 66), sekcje dot. zalecanej temperatury i wilgotności przechowywania – https://www.ars.usda.gov/ARSUserFiles/oc/np/CommercialStorage/CommercialStorage.pdf (dostęp: 2026-02-18)
  • University of California, Davis – Postharvest Technology Center, materiały dot. wilgotności względnej i utraty wody przez warzywa – https://postharvest.ucdavis.edu/ (konkretne podstrony tematyczne RH; dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały z towaroznawstwa żywności (dział: warunki przechowywania warzyw i owoców)
  • Podręczniki/opracowania z postharvest (przechowalnictwo) dotyczące temperatury i wilgotności względnej
  • Instrukcje producentów urządzeń chłodniczych i nawilżaczy dla magazynów żywności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego