KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 2.
W pomieszczeniu magazynu archiwum zakładowego maksymalne natężenie światła, zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2011 roku, nie powinno przekraczać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Limit 200 luksów w magazynie archiwum zakładowego ma chronić dokumentację przed degradacją światłem. Wyższe natężenie (np. 220–270 lx) przyspiesza starzenie papieru i blaknięcie zapisów, dlatego w magazynach ogranicza się oświetlenie i mierzy je luksomierzem.
To wymóg inny niż w biurach.

Pełne wyjaśnienie:

Maksymalne natężenie światła w pomieszczeniu magazynu archiwum zakładowego ustala się na poziomie 200 luksów, ponieważ światło jest jednym z głównych czynników niszczących dokumentację papierową. Długotrwała ekspozycja przyspiesza procesy starzenia papieru oraz powoduje płowienie tuszów i atramentów. Szczególnie niekorzystne jest promieniowanie UV, dlatego w magazynach dąży się do ograniczenia ekspozycji oraz stosuje źródła światła o obniżonej emisji UV.

Odpowiedź "200 luksów" jest właściwa, bo odpowiada wymaganiu dla magazynu, gdzie priorytetem jest zabezpieczenie akt, a nie komfort długotrwałej pracy przy dokumentach jak w typowym biurze. W praktyce oznacza to m.in. włączanie światła tylko na czas wykonywania czynności w magazynie, stosowanie czujników ruchu oraz okresową kontrolę parametrów luksomierzem.

Wartości "220 luksów", "250 luksów" i "270 luksów" są błędne, ponieważ przekraczają dopuszczalny limit, a więc zwiększają ryzyko degradacji zbiorów. To typowe "pułapki" liczbowe: są bliskie poprawnej wartości i mogą kusić osoby, które pamiętają jedynie rząd wielkości. Częstą pomyłką jest też przenoszenie wymagań z pomieszczeń biurowych (gdzie spotyka się znacznie wyższe natężenia oświetlenia) na magazyn archiwalny.

W nauce do egzaminu pomocne jest skojarzenie: magazyn archiwalny = ochrona materiałów, więc światło ma być "tyle, ile trzeba, ale nie więcej". Dodatkowo pamiętaj, że natężenie oświetlenia (luks) nie jest tym samym co moc źródła światła (W) – do oceny warunków w magazynie liczy się pomiar luksomierzem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Luks (lx) to jednostka natężenia oświetlenia, czyli ilości światła padającego na powierzchnię. W archiwum zakładowym mierzy się go, aby sprawdzić, czy oświetlenie w magazynie nie jest zbyt silne i nie przyspiesza niszczenia papieru oraz blaknięcia zapisów.
Ogranicza się je, bo światło (zwłaszcza z udziałem UV) jest czynnikiem destrukcyjnym: przyspiesza starzenie papieru i powoduje płowienie atramentów oraz tuszów. Limit 200 lx ma zapewnić minimalne, bezpieczne oświetlenie potrzebne do pracy, bez nadmiernej ekspozycji akt.
W magazynie archiwalnym priorytetem jest ochrona dokumentacji, więc dopuszcza się niższe natężenia i ogranicza czas świecenia. W biurze priorytetem jest komfort pracy człowieka, dlatego natężenie bywa wyższe. Na egzaminie pilnuj kontekstu: "magazyn" ≠ "biuro".
Do pomiaru używa się luksomierza. Pomiar wykonuje się na wysokości i w miejscu istotnym dla przechowywania akt (np. przy regałach, w przejściach), przy włączonym oświetleniu roboczym. Wynik porównuje się z limitem i dokumentuje w kontroli warunków magazynowych.
Tak, bo światło dzienne może dostarczać promieniowanie UV i powodować nierównomierne naświetlanie dokumentów. W praktyce dąży się do ograniczenia światła naturalnego (np. osłony okien) i takiej organizacji regałów, aby minimalizować bezpośrednią ekspozycję akt na słońce.
Najczęstszy błąd to przeniesienie skojarzeń z oświetleniem biurowym i wybór zawyżonej wartości. Drugi błąd to mylenie luksów z mocą żarówki (W). Trzeci błąd to "zgadywanie" wartości bliskiej 200 (np. 220), zamiast zapamiętania limitu.
UV to promieniowanie ultrafioletowe, które przyspiesza degradację materiałów: osłabia włókna papieru, przyczynia się do żółknięcia oraz blaknięcia barwników. Dlatego w archiwach ogranicza się ekspozycję na światło i preferuje źródła o obniżonej emisji UV.
Włącza się je wtedy, gdy jest to potrzebne do wykonania czynności (np. pobranie teczek, odłożenie akt, kontrola stanu). Dobrą praktyką jest ograniczanie czasu świecenia, np. przez wyłączanie po zakończeniu pracy lub zastosowanie czujników ruchu, aby nie naświetlać akt bez potrzeby.
Pomagają m.in.: stosowanie opraw o obniżonej emisji UV, zasłanianie/ograniczanie światła dziennego, ustawienie regałów tak, by nie padało bezpośrednie światło, włączanie oświetlenia tylko okresowo oraz użycie czujników ruchu. Celem jest minimalizacja ekspozycji akt.
W praktyce archiwalnej limit odnosi się do warunków oświetlenia w magazynie, w szczególności do oświetlenia używanego podczas pracy. Niezależnie od źródła, kluczowe jest, aby dokumenty nie były narażone na zbyt silne i długotrwałe oświetlenie, zwłaszcza z udziałem UV.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że limit 200 luksów w magazynie archiwum zakładowego ma chronić dokumentację przed degradacją światłem.

Źródła:

  • Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 18 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych, Dz.U. 2011 nr 14 poz. 67 (Załącznik nr 6).

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia i załączników (instrukcja archiwalna dla archiwów zakładowych)
  • Podręczniki z podstaw archiwistyki dotyczące warunków przechowywania dokumentacji
  • Materiały szkoleniowe dot. konserwacji prewencyjnej papieru (światło, UV, temperatura, wilgotność)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego