W technologii mleczarskiej trzeba rozróżniać pasteryzację i sterylizację, bo są to różne procesy obróbki termicznej, o innych celach i parametrach. Mleko typu UHT (Ultra High Temperature) uzyskuje trwałość dzięki bardzo szybkiemu ogrzaniu do wysokiej temperatury na krótki czas oraz natychmiastowemu schłodzeniu, a następnie dzięki aseptycznemu pakowaniu. Kluczowe jest więc urządzenie, które faktycznie zapewnia osiągnięcie wymaganej temperatury i kontrolę czasu przetrzymania.
Odpowiedź "Sterylizator UHT" jest poprawna, ponieważ to właśnie w tym urządzeniu realizowany jest etap UHT: nagrzanie (bezpośrednio, np. przez kontakt z parą, lub pośrednio w wymienniku) do parametrów zapewniających tzw. sterylność handlową, a następnie szybkie chłodzenie. Bez sterylizatora UHT nie da się osiągnąć temperatury procesu UHT, więc nie spełni się wymagań technologicznych produktu.
Pozostałe odpowiedzi opisują urządzenia ważne w linii mleczarskiej, ale ich rola jest inna:
- "Homogenizator" odpowiada za rozdrobnienie kulek tłuszczu i stabilność produktu (mniejsza skłonność do tworzenia śmietanki). Nie jest urządzeniem do podgrzewania do temperatur sterylizacji.
- "Separator" służy do rozdziału faz (np. oddzielania śmietanki od mleka odtłuszczonego) i ewentualnego oczyszczania. Nie zapewnia osiągnięcia temperatury sterylizacji.
- "Mieszalnik" zapewnia ujednorodnienie mieszaniny, rozprowadzenie składników i stałe parametry w zbiorniku, ale nie realizuje kluczowego etapu wysokotemperaturowej sterylizacji przepływowej.
Na egzaminie warto pamiętać prostą zasadę: jeśli pytanie dotyczy osiągnięcia temperatury procesu UHT, szukaj urządzenia od obróbki cieplnej (sterylizator UHT), a nie urządzeń od separacji, mieszania czy poprawy struktury tłuszczu.
