KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2009

PYTANIE NR 27.
W przedsiębiorstwie produkcyjnym zajmującym się produkcją suszarek do bielizny w ciągu miesiąca wyprodukowano:
- 4 000 szt. suszarek o stopniu wykończenia 100 %,
- 2 000 szt. suszarek o stopniu wykończenia 50 %.
Techniczny koszt wytworzenia produkcji wynosił 50 000 zł. Jaki jest koszt wytworzenia 1 szt. suszarki do bielizny?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się jednostki ekwiwalentne: 4 000 szt. w 100% = 4 000 oraz 2 000 szt. w 50% = 1 000. Razem 5 000 jednostek ekwiwalentnych. Koszt jednostkowy = 50 000 zł / 5 000 = 10,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu występuje produkcja zakończona (100%) oraz produkcja w toku (50%). Aby poprawnie policzyć koszt wytworzenia 1 sztuki, nie można traktować wszystkich sztuk jednakowo, bo część wyrobów jest niedokończona. Stosuje się więc ideę jednostek ekwiwalentnych, czyli przelicza produkcję w toku na równowartość wyrobów w pełni ukończonych.

Krok 1: jednostki ekwiwalentne
• 4 000 szt. o stopniu wykończenia 100% = 4 000 jednostek ekwiwalentnych.
• 2 000 szt. o stopniu wykończenia 50% = 2 000 × 0,5 = 1 000 jednostek ekwiwalentnych.
Razem: 4 000 + 1 000 = 5 000 jednostek ekwiwalentnych.

Krok 2: koszt jednostkowy
Skoro techniczny koszt wytworzenia całej produkcji w miesiącu wynosi 50 000 zł, to koszt wytworzenia 1 jednostki ekwiwalentnej (czyli 1 sztuki "w pełni") wynosi:
50 000 zł / 5 000 = 10,00 zł.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "6,00 zł" zwykle wynika z błędu polegającego na podzieleniu kosztu przez 8 333 lub inną błędnie wyznaczoną liczbę jednostek (np. mieszanie procentów i ilości).
  • "4,00 zł" może być skutkiem nieprawidłowego założenia, że koszt rozkłada się na 12 500 jednostek lub pomyłki w zerach przy dzieleniu.
  • "12,50 zł" często pojawia się, gdy ktoś dzieli 50 000 zł tylko przez 4 000 szt. wyrobów ukończonych i ignoruje fakt, że produkcja w toku (50%) też "zużyła" część kosztów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się stopień zaawansowania (np. 50%), niemal zawsze trzeba wykonać przeliczenie na jednostki ekwiwalentne, a dopiero potem dzielić koszty przez właściwą ilość.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jednostki ekwiwalentne to sposób przeliczenia produkcji niezakończonej na "równowartość" wyrobów gotowych. Jeśli wyrób ma 50% wykończenia, to 1 taka sztuka odpowiada 0,5 jednostki ekwiwalentnej. Dzięki temu koszty dzieli się przez realną, porównywalną wielkość produkcji.
Najpierw przelicz ilość sztuk w toku na jednostki ekwiwalentne: ilość × 0,5. Potem dodaj do wyrobów ukończonych (100%). Otrzymaną sumę jednostek ekwiwalentnych wykorzystaj jako mianownik: koszt całkowity / jednostki ekwiwalentne.
Bo 2 000 sztuk ma tylko 50% wykończenia, czyli nie jest to 2 000 pełnych wyrobów. Taka produkcja nie "zawiera" jeszcze całego kosztu wytworzenia jak wyrób gotowy. Dzieląc przez 6 000, zaniżasz koszt jednostkowy i ignorujesz stopień zaawansowania.
Oznacza, że przeciętnie każdy wyrób w toku ma wykonane połowę prac/zużycia w porównaniu do wyrobu gotowego. W obliczeniach kosztu jednostkowego traktuje się to jako 0,5 sztuki wyrobu gotowego (jednostki ekwiwalentnej), a nie jako pełną sztukę.
Najczęściej błędnie sumuje się wszystkie sztuki (bez przeliczenia na ekwiwalent), myli się 50% z 0,05 albo dzieli się koszt tylko przez wyroby ukończone. Częsty jest też błąd w rachunkach (zera), mimo poprawnie dobranej metody przeliczania.
Zwykle wtedy, gdy w treści pojawia się informacja o procentowym stopniu zaawansowania produkcji w toku (np. 30%, 50%, 80%) albo o wyrobach niezakończonych na koniec okresu. To sygnał, że część produkcji trzeba przeliczyć na równowartość wyrobów gotowych.
Wykonaj szybki test: jednostki ekwiwalentne muszą być mniejsze niż suma sztuk (gdy jest produkcja w toku <100%). Koszt jednostkowy powinien dać po przemnożeniu przez jednostki ekwiwalentne koszt całkowity. Warto też oszacować: 50 000/5 000 ≈ 10.
Tak. Produkcja w toku jest częścią zapasów i trzeba ją wycenić, aby prawidłowo ustalić koszt własny sprzedaży i wynik finansowy okresu. W praktyce do wyceny wykorzystuje się m.in. stopień zaawansowania, aby przypisać do produkcji w toku odpowiednią część kosztów wytworzenia.
Stosujesz prosty przelicznik: 2000 × 0,5 = 1000. To znaczy, że te 2000 sztuk w toku odpowiada łącznie 1000 sztukom wyrobów gotowych pod względem poniesionych kosztów (zakładając uśredniony stopień wykończenia).
Ćwicz schemat: (1) rozpoznaj produkcję w toku, (2) policz jednostki ekwiwalentne, (3) podziel koszt całkowity przez ekwiwalent, (4) sprawdź rachunki. Warto przerobić kilka wariantów z różnymi procentami wykończenia i porównać wyniki z kluczem.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Najpierw oblicza się jednostki ekwiwalentne: 4 000 szt."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z rachunku kosztów dla technika ekonomisty (dział: kalkulacja kosztów, produkcja w toku)
  • Zadania treningowe z kalkulacji jednostek ekwiwalentnych i kosztu jednostkowego
  • Notatki/ściąga: schemat liczenia jednostek ekwiwalentnych (ilość * stopień zaawansowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego