KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 20.
W przedstawionym fragmencie dziennika pomiaru wysokości punktów osnowy realizacyjnej brakująca wartość wysokości punktu 15 (oznaczona znakiem zapytania) wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z pomiarami geodezyjnymi, co jest istotne w kontekście kwalifikacji zawodowej TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wysokość punktu 15 wyznacza się z zapisu w dzienniku niwelacji, korzystając z wysokości punktu nawiązania oraz obliczonego przewyższenia wynikającego z odczytów na łatach. Po prawidłowym zsumowaniu odczytów wstecz i w przód oraz zachowaniu znaków i dokładności do 0,001 m otrzymuje się wynik 310,283 m.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z dziennikiem niwelacji celem jest wyznaczenie brakującej wysokości punktu na podstawie danych pomiarowych zapisanych w tabeli. Typowy tok postępowania w niwelacji geometrycznej polega na:

  • odczytaniu z dziennika wartości potrzebnych do obliczenia przewyższenia (najczęściej odczyty wstecz i w przód),
  • wyznaczeniu przewyższenia zgodnie z przyjętą konwencją rachunkową (kluczowe jest, aby konsekwentnie stosować tę samą zasadę dla całego dziennika),
  • obliczeniu wysokości poszukiwanego punktu z wykorzystaniem znanej wysokości punktu odniesienia (reperu/punktu osnowy o znanej wysokości),
  • wykonaniu kontroli rachunkowej (zgodność sum odczytów i sensowność wyniku w ciągu niwelacyjnym),
  • zaokrągleniu wyniku do wymaganej dokładności (w treści odpowiedzi podano 0,001 m, czyli do 1 mm).

Odpowiedź "H15 = 310,283 m" jest poprawna, ponieważ wynika z prawidłowego przeliczenia dziennika: zastosowano właściwe znaki przewyższeń oraz zachowano dokładność zapisu wysokości. Pozostałe propozycje różnią się o kilka milimetrów, co typowo wskazuje na jeden z błędów technicznych:

  • "H15 = 310,280 m" – wynik zaniżony, często powstaje po błędnym zaokrągleniu pośrednim albo pominięciu drobnej poprawki wynikającej z sumowania w kolumnach dziennika.
  • "H15 = 310,286 m" – wynik zawyżony; częsta przyczyna to pomylenie odczytu wstecz z odczytem w przód w jednym stanowisku lub błąd znaku w pojedynczym przewyższeniu.
  • "H15 = 310,289 m" – odchylenie większe; zwykle świadczy o skumulowaniu dwóch drobnych pomyłek (np. błędny odczyt jednej kreski na łacie oraz zaokrąglenie w niewłaściwym miejscu).

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz odpowiedź, zapisz użyty wzór (np. na przewyższenie) i wykonaj krótką kontrolę sum – pozwala to szybko wykryć błąd znaku lub przestawienie odczytów między kolumnami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dziennik niwelacji to tabela, w której zapisuje się odczyty z łat, stanowiska instrumentu oraz obliczenia pośrednie prowadzące do wyznaczenia wysokości punktów. Służy do uporządkowania pomiaru, kontroli rachunkowej oraz do późniejszego opracowania wyników w dokumentacji pomiarowej.
Przewyższenie wyznacza się z różnicy odczytów na łacie: porównuje się odczyt wstecz (na punkt o znanej wysokości lub wcześniejszy punkt ciągu) z odczytem w przód (na punkt wyznaczany). Kluczowe jest konsekwentne trzymanie jednej konwencji znaków w całym dzienniku.
Zmiana znaku lub zamiana odczytu wstecz z w przód odwraca sens przewyższenia, przez co wynikowa wysokość może być zawyżona albo zaniżona. W praktyce błąd rzędu kilku milimetrów często wynika właśnie z pojedynczego pomylenia kolumn w dzienniku lub niekonsekwencji w zapisie.
Najczęściej pojawiają się: pomylenie odczytów wstecz/w przód, błąd znaku w przewyższeniu, zbyt wczesne zaokrąglanie wyników pośrednich oraz pominięcie kontroli sum. Na egzaminie warto zawsze wykonać krótką kontrolę rachunkową przed wyborem odpowiedzi.
Wiarygodność ocenia się przez kontrolę rachunkową dziennika (zgodność sum, sensowność przewyższeń między kolejnymi punktami) oraz przez porównanie z oczekiwanym przebiegiem terenu lub układem osnowy. Jeżeli wynik odstaje o kilka centymetrów bez powodu, zwykle oznacza błąd w odczycie lub w znaku.
Osnowa realizacyjna to sieć punktów zakładana na potrzeby konkretnej inwestycji (np. budowy), która umożliwia tyczenie i kontrolę robót. Jej punkty muszą mieć określone współrzędne i/lub wysokości, a ich wyznaczenie i kontrola odbywa się na podstawie pomiarów i dzienników pomiarowych.
W zadaniach z niwelacji często spotyka się wysokości podane do 0,001 m (czyli do 1 mm). To oznacza, że rachunki należy prowadzić starannie i unikać zaokrąglania pośrednich wartości zbyt wcześnie. Końcowe zaokrąglenie wykonuje się dopiero na wyniku wysokości punktu.
To typowy zabieg egzaminacyjny: wszystkie odpowiedzi są "blisko", a o wyniku decyduje poprawna interpretacja dziennika i dokładne rachunki. Różnice o 3–6 mm zwykle wynikają z jednego błędu technicznego (znak, pomylenie odczytu, zaokrąglenie), a nie z całkowicie złej metody.
Niwelację geometryczną stosuje się m.in. do wyznaczania rzędnych roboczych na budowie, zakładania i kontroli osnów wysokościowych, pomiarów deformacji oraz do prac, w których wymagana jest precyzyjna różnica wysokości między punktami. Jest to jedna z podstawowych metod wyznaczania wysokości w terenie.
Najlepiej przećwiczyć kilka pełnych przykładów dzienników: rozpoznawanie odczytów, liczenie przewyższeń i wysokości, a na końcu kontrolę rachunkową. Pomaga też wyrobienie nawyku zapisywania wzoru przed liczeniem oraz sprawdzanie jednostek i dokładności (0,001 m). To ogranicza typowe błędy "z rozpędu".
info

Statystycznie 30% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wysokość punktu 15 wyznacza się z zapisu w dzienniku niwelacji, korzystając z wysokości punktu nawiązania oraz obliczonego przewyższenia wynikającego z odczytów na łatach.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej (dział: niwelacja geometryczna)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych/techników: dziennik niwelacji i obliczenia wysokości
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń niwelacyjnych dla technika geodety

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego