W odbiorze robót melioracyjnych (w tym sieci drenarskich i rowów odpływowych) jednym z podstawowych kroków jest sprawdzenie zgodności wykonania z projektem. W tym zadaniu kontrolowana jest szerokość dna rowu i podana jest dopuszczalna odchyłka wynosząca ±5 cm.
Jak poprawnie zastosować tolerancję ±5 cm?
- Dla każdego rowu bierzemy wartość projektową (z projektu) oraz wartość zmierzoną (z kontroli).
- Liczymy odchyłkę: odchyłka = pomiar − projekt (albo wartość bezwzględną różnicy).
- Rów jest wykonany prawidłowo, jeśli odchyłka mieści się w zakresie od −5 cm do +5 cm. To oznacza, że również wynik dokładnie równy 5 cm (lub −5 cm) jest jeszcze dopuszczalny.
Następnie wykonuje się proste zliczenie: ile z czterech rowów spełnia kryterium tolerancji. Z danych w tabeli wynika, że kryterium to spełniają dwa rowy, a pozostałe dwa przekraczają dopuszczalną odchyłkę (są zbyt wąskie lub zbyt szerokie w stosunku do projektu).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Odpowiedź "Jeden" oznaczałaby, że tylko jeden pomiar mieści się w tolerancji. To jest typowy wynik błędu zliczania albo błędnego potraktowania wartości granicznych jako niedopuszczalnych.
- Odpowiedź "Trzy" mogłaby wynikać z pominięcia jednego z rowów, z niepoprawnego porównania (np. do złej wartości projektowej) lub z pomylenia znaków przy odchyłkach.
- Odpowiedź "Cztery" byłaby poprawna tylko wtedy, gdy wszystkie cztery wyniki mieściłyby się w zakresie projektu ±5 cm. Skoro tak nie jest, wybór ten wskazuje na niezastosowanie kryterium tolerancji lub odczyt danych z niewłaściwej kolumny tabeli.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaznacz sobie na marginesie przedział dopuszczalny (np. "projekt ±5 cm") i przy każdym wierszu tabeli szybko sprawdź, czy różnica mieści się w tym zakresie. To ogranicza pomyłki przy zliczaniu.