KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 47.
W sytuacji, gdy Ewa Nowak podwyższyła czynsz za lokal, który jest używany na podstawie umowy najmu przez Adama Wysockiego, mamy do czynienia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podwyższenie czynszu w trakcie trwania umowy najmu nie tworzy nowego stosunku prawnego i nie kończy istniejącego.
Zmienia jedynie treść (warunki) już istniejącego zobowiązania między wynajmującym a najemcą, więc jest to zmiana stosunku prawnego, a nie jego powstanie, rozwiązanie ani wygaśnięcie.

Pełne wyjaśnienie:

W przedstawionej sytuacji strony łączy już stosunek prawny wynikający z umowy najmu: jedna strona oddaje lokal do używania, a druga płaci czynsz. Gdy w ramach tej trwającej relacji dochodzi do podwyższenia czynszu, zmienia się wysokość świadczenia pieniężnego należnego od najemcy. Oznacza to modyfikację treści istniejącego zobowiązania, czyli zmianę stosunku prawnego.

Odpowiedź "z powstaniem stosunku prawnego" nie pasuje, ponieważ stosunek powstaje w chwili nawiązania relacji (np. zawarcia umowy). Sama zmiana warunku umowy nie tworzy nowej relacji między stronami, tylko koryguje jej parametry.

Odpowiedź "z rozwiązaniem stosunku prawnego" jest nietrafna, bo rozwiązanie oznacza zakończenie więzi prawnej (np. w wyniku porozumienia lub innych zdarzeń kończących). Podwyższenie czynszu nie wskazuje na zakończenie najmu, lecz na jego dalsze wykonywanie na zmienionych warunkach.

Odpowiedź "z wygaśnięciem stosunku prawnego" również jest błędna. Wygaśnięcie to ustanie stosunku wskutek zdarzenia kończącego (np. upływu czasu, spełnienia świadczeń w zobowiązaniach jednorazowych albo innych przewidzianych okoliczności). W przypadku najmu podwyższenie czynszu nie powoduje ustania relacji, tylko aktualizuje jej treść.

W nauce do egzaminu warto zapamiętać prostą regułę: jeżeli strony pozostają te same i nadal realizują umowę, a zmienia się jedynie warunek (np. kwota, termin, zakres świadczenia), to zazwyczaj mamy do czynienia ze zmianą stosunku prawnego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosunek prawny to relacja między stronami, z której wynikają prawa i obowiązki. W najmie jedna strona udostępnia lokal do używania, a druga płaci czynsz i używa lokalu zgodnie z umową. Treścią stosunku są właśnie te wzajemne świadczenia i uprawnienia.
Bo strony i podstawa korzystania z lokalu pozostają te same, a modyfikacji ulega tylko warunek świadczenia (wysokość czynszu). Nie powstaje nowa umowa "od zera" i nie dochodzi do zakończenia relacji, tylko do aktualizacji jej treści.
Powstanie stosunku prawnego to moment, gdy relacja prawna zaczyna istnieć, np. po zawarciu umowy. Od tej chwili strony mogą żądać wykonania ustalonych obowiązków. Sama zmiana warunków później nie jest "powstaniem", tylko modyfikacją już istniejącej relacji.
Rozwiązanie oznacza zakończenie relacji prawnej między stronami, np. w wyniku porozumienia albo skutecznego wypowiedzenia, jeśli jest dopuszczalne. Skutkiem jest ustanie obowiązku dalszego udostępniania lokalu i płacenia czynszu za kolejne okresy po zakończeniu.
Wygaśnięcie to ustanie stosunku wskutek określonego zdarzenia (np. upływu czasu, na jaki zawarto umowę, gdy nie jest przedłużona). Rozwiązanie częściej wiąże się z działaniem stron (np. porozumieniem). W testach kluczowe jest, że oba pojęcia dotyczą zakończenia relacji, a nie zmiany jej warunków.
Nie zawsze. Zmiana czynszu co do zasady oznacza zmianę treści istniejącej umowy (np. poprzez aneks lub mechanizm przewidziany w umowie). Nowa umowa byłaby typowa wtedy, gdy strony kończą dotychczasową relację i tworzą całkowicie nową na innych podstawach.
Podwyżka czynszu zmienia element treści zobowiązania, czyli wysokość świadczenia pieniężnego należnego od najemcy. Pozostałe elementy (strony, przedmiot – lokal, cel najmu) zwykle pozostają bez zmian, dlatego mówimy o zmianie, a nie o powstaniu lub ustaniu stosunku.
Najczęściej mylą zmianę warunku umowy z powstaniem nowej relacji albo traktują "rozwiązanie" i "wygaśnięcie" jako synonimy bez analizy. Pomaga sprawdzanie: czy relacja trwa dalej i czy strony pozostają te same. Jeśli tak, zwykle chodzi o zmianę treści.
Samo podwyższenie jest zmianą warunków, ale w praktyce spór o czynsz może pośrednio prowadzić do zakończenia najmu (np. gdy strony nie akceptują warunków i dochodzi do wypowiedzenia). W pytaniach testowych kluczowe jest jednak rozróżnienie zdarzenia "zmiana czynszu" od zdarzenia "zakończenie umowy".
Najpierw ustal, czy relacja już istniała. Potem sprawdź, czy zdarzenie: tworzy relację (powstanie), modyfikuje jej warunki (zmiana) czy kończy ją (rozwiązanie/wygaśnięcie). Taki schemat ogranicza pomyłki nawet w dłuższych opisach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny prawa cywilnego (zobowiązania, najem, stosunek prawny)
  • Słowniki/kompendia terminów prawniczych (hasła: stosunek prawny, wygaśnięcie, rozwiązanie, zmiana umowy) – wymagają wskazania konkretnego tytułu przy weryfikacji
  • Materiały dydaktyczne szkół/CKZ z zakresu podstaw prawa cywilnego dla kierunków administracyjnych – wymagają wskazania konkretnego tytułu/rozdziału przy weryfikacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego