KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 28.
W tabeli przedstawiono koszty poniesione na wyprodukowanie 700 sztuk wyrobów gotowych oraz 600 sztuk produktów niezakończonych przerobionych w 50%. Jednostkowy koszt sprzedaży wyrobów gotowych wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę składającą się z dwóch kolumn i pięciu wierszy (wliczając wiersz nagłówkowy).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
47,00 zł jest poprawne, ponieważ do technicznego kosztu wytworzenia wlicza się tylko materiały bezpośrednie, płace bezpośrednie i koszty wydziałowe: 28 000 + 15 000 + 4 000 = 47 000 zł.
Produkcję niezakończoną przelicza się na jednostki ekwiwalentne: 700 + 600 × 50% = 1000 sztuk. Po podzieleniu 47 000 zł przez 1000 otrzymujemy 47,00 zł na sztukę.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba zastosować kalkulację podziałową prostą z produkcją niezakończoną. Najpierw ustala się techniczny koszt wytworzenia, czyli sumę kosztów produkcyjnych odnoszonych do produktu. W tym przypadku są to materiały bezpośrednie 28 000 zł, płace bezpośrednie 15 000 zł oraz koszty wydziałowe 4 000 zł. Razem daje to 47 000 zł.

Następnie produkcję niezakończoną przelicza się na jednostki ekwiwalentne. Skoro 600 sztuk jest przerobionych w 50%, odpowiada to 300 sztuk w pełni ukończonych. Do 700 sztuk wyrobów gotowych dodajemy więc 300 sztuk ekwiwalentnych, co łącznie daje 1000 jednostek ekwiwalentnych.

Jednostkowy koszt wynosi zatem 47 000 zł / 1000 = 47,00 zł. Dlatego odpowiedź "47,00 zł" jest prawidłowa. Odpowiedź "43,00 zł" wynika z pominięcia kosztów wydziałowych i uwzględnienia wyłącznie materiałów oraz płac bezpośrednich. Odpowiedź "49,00 zł" pojawia się wtedy, gdy błędnie dolicza się koszty zarządu do kosztu wytworzenia. Tymczasem koszty zarządu są kosztami okresu i nie zwiększają technicznego kosztu wytworzenia produktu. Odpowiedź "32,00 zł" zwykle jest skutkiem nieprawidłowego doboru zarówno sumy kosztów, jak i podstawy podziału.

W praktyce ta umiejętność służy do wyceny wyrobów gotowych i produkcji w toku w bilansie. Zgodnie z zasadą wyceny produktów po koszcie wytworzenia trzeba oddzielać koszty produkcyjne od kosztów okresu. Na egzaminie warto zawsze sprawdzić dwa elementy: które pozycje kosztów tworzą koszt wytworzenia oraz czy produkcję niezakończoną należy przeliczyć na jednostki ekwiwalentne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To suma kosztów produkcyjnych przypadających na wytworzenie produktu. W typowym zadaniu obejmuje materiały bezpośrednie, płace bezpośrednie i koszty wydziałowe. Nie obejmuje natomiast kosztów zarządu ani kosztów sprzedaży, bo są one traktowane jako koszty okresu.
Produkty niezakończone przelicza się według stopnia przerobu na liczbę umownych sztuk całkowicie ukończonych. Jeżeli 600 sztuk wykonano w 50%, daje to 300 jednostek ekwiwalentnych. Dopiero suma wyrobów gotowych i tych jednostek stanowi podstawę do obliczenia kosztu jednostkowego.
Koszty zarządu nie służą bezpośrednio wytworzeniu konkretnego produktu, dlatego nie zwiększają technicznego kosztu wytworzenia. Są ujmowane jako koszty okresu. W takich zadaniach ich doliczenie zawyża wynik i prowadzi do błędnego kosztu przypadającego na jedną sztukę.
Oznacza to, że produkty w toku nie są jeszcze ukończone, ale część prac została już wykonana. W obliczeniach nie traktuje się ich jak pełnych sztuk, tylko przelicza proporcjonalnie. Dzięki temu wycena produkcji w toku i wyrobów gotowych lepiej odzwierciedla rzeczywisty stopień przetworzenia.
Wyroby gotowe i produkcję w toku wycenia się według kosztu wytworzenia, czyli po kosztach produkcyjnych przypadających na daną jednostkę. W praktyce trzeba oddzielić koszty produkcyjne od kosztów okresu, a następnie prawidłowo rozliczyć produkty niezakończone przez jednostki ekwiwalentne.
Tę metodę stosuje się tam, gdzie wytwarza się jednorodne produkty, a koszty można rozliczyć na dużą liczbę podobnych sztuk. Jest typowa dla produkcji masowej lub ciągłej. W wersji z produkcją niezakończoną trzeba dodatkowo ustalić jednostki ekwiwalentne według stopnia przerobu.
Najczęstsze pomyłki to doliczenie kosztów zarządu do kosztu wytworzenia, pominięcie kosztów wydziałowych albo nieuwzględnienie stopnia przerobu produkcji niezakończonej. Uczniowie często też mylą koszt wytworzenia z kosztem własnym sprzedaży, co prowadzi do wyboru zawyżonego lub zaniżonego wyniku.
Koszt wytworzenia obejmuje koszty produkcyjne związane z powstaniem produktu, natomiast koszt własny sprzedaży jest pojęciem szerszym i służy ustaleniu wyniku na sprzedaży. W zadaniach dotyczących wyceny zapasów trzeba skupić się na koszcie wytworzenia, a nie na wszystkich kosztach działalności.
Warto ćwiczyć rozpoznawanie rodzajów kosztów, liczenie jednostek ekwiwalentnych i szybkie budowanie wzoru: koszt produkcyjny podzielony przez jednostki ekwiwalentne. Dobrą metodą jest też zaznaczanie w tabeli, które pozycje wchodzą do kosztu wytworzenia, a które trzeba wyłączyć z obliczeń.
Nie. Najpierw trzeba ustalić, które koszty mają charakter produkcyjny i mogą tworzyć koszt wytworzenia. Dopiero ta suma jest dzielona przez liczbę jednostek ekwiwalentnych. Jeśli bez analizy uwzględnisz wszystkie wartości z tabeli, bardzo łatwo otrzymasz wynik niezgodny z zasadami rachunku kosztów.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że po podzieleniu 47 000 zł przez 1000 otrzymujemy 47,00 zł na sztukę.

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, art. 28, Dz.U. 2023 poz. 120
  • Kontekst zadania przekazany w danych wejściowych: opis kalkulacji podziałowej prostej z produkcją niezakończoną oraz wyjaśnienie TKW = 28 000 + 15 000 + 4 000 = 47 000 zł
  • Zweryfikowany opis ilustracji przekazany w danych wejściowych: tabela kosztów z pozycjami materiały bezpośrednie, płace bezpośrednie, koszty wydziałowe i koszty zarządu

Materiały:

  • arkusze egzaminacyjne EKA.07 z zadaniami z rachunku kosztów
  • zestawy ćwiczeń z kalkulacji podziałowej prostej
  • opracowania dotyczące wyceny zapasów według kosztu wytworzenia

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego