Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM4 - STYCZEŃ 2017



PYTANIE NR 14.
W tabeli przedstawiono skalę wzorców do oznaczania barwy wody.
Wyznacz barwę badanej próbki wody, korzystając ze wzoru:
Ilustracja przedstawia tabelę oraz wzór matematyczny, które są częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Barwę wody w skali Pt-Co wyznacza się przez porównanie badanej próbki ze wzorcami (lub odczyt z krzywej wzorcowej) i podaje w mgPt/dm3.
Jeżeli barwa próbki odpowiada wzorcowi o wartości 5, wynikiem oznaczenia jest 5 mgPt/dm3, a pozostałe wartości nie pasują do dopasowania.

Pełne wyjaśnienie:

Barwa wody w praktyce laboratoryjnej jest często wyrażana w tzw. skali Pt-Co (platynowo-kobaltowej). Wynik podaje się jako mgPt/dm3, czyli wartość odpowiadająca barwie roztworu wzorcowego o zdefiniowanej intensywności barwy.

W zadaniach egzaminacyjnych spotyka się dwa typowe sposoby wyznaczenia barwy:

  • porównanie wizualne badanej próbki z szeregiem wzorców (skala w tabeli/na ilustracji),
  • odczyt/inferencja z krzywej wzorcowej (gdy podany jest wzór/relacja i dane do obliczenia lub odczytu).

Jeżeli próbka odpowiada wzorcowi o wartości 5 mgPt/dm3, to taki zapis jest wynikiem oznaczenia. Tę odpowiedź wybiera się wtedy, gdy porównanie barwy (lub wynik z relacji wzorcowej) wskazuje właśnie poziom 5 w przyjętej skali.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0 mgPt/dm3 oznaczałoby idealny brak barwy w skali wzorców. Jest to częsty "odruchowy" wybór, ale jest poprawny tylko wtedy, gdy próbka rzeczywiście odpowiada zerowemu wzorcowi.
  • 10 mgPt/dm3 to barwa wyraźnie większa niż 5 w tej samej skali. Wskazuje na mocniejsze zabarwienie niż w przypadku wzorca 5.
  • 15 mgPt/dm3 również oznacza jeszcze wyższą barwę i byłoby wyborem właściwym tylko wtedy, gdy próbka odpowiadałaby wzorcowi 15.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zwracaj uwagę na jednostkę mgPt/dm3 i na to, czy zadanie wymaga odczytu/dopasowania, czy realnych obliczeń. W pytaniach o skalę wzorców najczęściej kluczowe jest poprawne przyporządkowanie próbki do poziomu wzorca.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza jednostka mgPt/dm3 w oznaczaniu barwy wody?
mgPt/dm3 to zapis wyniku w skali Pt-Co (platynowo-kobaltowej). Nie oznacza realnego stężenia platyny w próbce, tylko barwę równoważną barwie roztworu wzorcowego o danej intensywności. To standardowy sposób raportowania barwy w badaniach jakości wody.
Jak wyznacza się barwę próbki na podstawie skali wzorców?
Najczęściej porównuje się próbkę z szeregiem wzorców o rosnącej barwie i wybiera wzorzec najbardziej podobny (metoda porównawcza) albo wykorzystuje się zależność wzorcową/krzywą wzorcową i odczytuje wartość odpowiadającą próbce. Wynik zapisuje się w mgPt/dm3.
Dlaczego w odpowiedziach pojawiają się wartości 0, 5, 10 i 15 mgPt/dm3?
Są to typowe stopnie skali wzorców używane w zadaniach do porównania barwy: od wzorca bezbarwnego (0) do kolejnych poziomów barwy. W praktyce laboratorium skala może być gęstsza, a wyniki można też interpolować, ale na egzaminie często stosuje się kilka charakterystycznych poziomów.
Jakie są najczęstsze błędy przy odczycie barwy w skali Pt-Co?
Najczęściej myli się znaczenie jednostki (traktuje mgPt/dm3 jak stężenie pierwiastka), wybiera "okrągłą" wartość bez dopasowania do wzorca lub ignoruje warunki obserwacji (światło, czystość naczyń). Błędem jest też uznanie, że woda "zawsze" ma 0 mgPt/dm3.
Czy oznaczanie barwy wody zawsze wymaga obliczeń?
Nie. Często jest to oznaczenie porównawcze (wizualne) lub odczyt z przygotowanej skali/krzywej wzorcowej. Obliczenia mogą pojawić się wtedy, gdy zadanie podaje zależność (np. regresję) i wymaga podstawienia danych pomiarowych, ale nie jest to regułą w każdym ćwiczeniu.
Jakie przyrządy stosuje się do instrumentalnego oznaczania barwy?
Do oznaczeń instrumentalnych używa się kolorymetrów i spektrofotometrów, które mierzą pochłanianie/ transmitancję przy określonych długościach fali. Aparat porównuje sygnał próbki z wzorcami lub krzywą wzorcową. W zadaniach egzaminacyjnych często sprowadza się to do poprawnej interpretacji skali Pt-Co.
Co to jest wzorzec barwy i po co się go stosuje?
Wzorzec barwy to roztwór (lub odniesienie) o znanej, ustalonej intensywności barwy. Stosuje się go, aby móc porównać próbkę z punktem odniesienia i otrzymać wynik liczbowy. Bez wzorców ocena barwy byłaby subiektywna i trudna do porównania między laboratoriami.
Kiedy wynik 0 mgPt/dm3 jest uzasadniony w badaniu wody?
Wynik 0 mgPt/dm3 jest uzasadniony wtedy, gdy próbka odpowiada wzorcowi bezbarwnemu w użytej metodzie i warunkach oceny. W praktyce wiele próbek ma niezerową barwę (nawet niewielką), dlatego 0 nie należy wybierać "z automatu" bez porównania do skali.
Jak odróżnić barwę 5 mgPt/dm3 od 10 mgPt/dm3 na skali?
Różnica polega na intensywności zabarwienia: 10 mgPt/dm3 odpowiada wyraźnie mocniejszemu zabarwieniu niż 5 mgPt/dm3. Aby uniknąć pomyłek, porównuj próbkę z oboma wzorcami w tych samych warunkach oświetlenia i w identycznych naczyniach pomiarowych.
Jak przygotować się do zadań egzaminacyjnych z barwy wody?
Opanuj pojęcia: skala Pt-Co, wzorce, sposób raportowania mgPt/dm3 oraz różnicę między odczytem porównawczym a obliczeniem z zależności wzorcowej. Warto przećwiczyć przykładowe zadania z tabelą/krzywą wzorcową i zwracać uwagę na jednostki oraz opis metody.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • ISO 7887, Water quality — Examination and determination of colour, rozdział dot. skali Pt-Co (Hazen) i raportowania wyniku
  • APHA/AWWA/WEF, Standard Methods for the Examination of Water and Wastewater, metoda 2120 Color (opis skali Pt-Co i interpretacji wyniku)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z analityki wody (część: oznaczanie barwy i mętności)
  • Instrukcje laboratoryjne do przygotowania i stosowania wzorców Pt-Co
  • Rozdziały o kolorymetrii/spektrofotometrii w podręcznikach analizy instrumentalnej
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego