KWALIFIKACJA ELE5 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 33.
W tabeli zamieszczono wyniki pomiarów rezystancji wybranych zestyków układu przedstawionego na schemacie. Pomiary przeprowadzono w wyjściowym położeniu styków w stanie beznapięciowym. Na podstawie analizy wyników pomiarów wskaż uszkodzony element.
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny oraz tabelę z wynikami pomiarów rezystancji.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W stanie beznapięciowym rezystancja mierzona na sprawnym torze powinna wskazywać ciągłość (mała wartość), a przerwa daje bardzo dużą rezystancję.
Analiza tabeli pomiarów względem położenia wyjściowego styków prowadzi do wniosku, że to element zabezpieczający w torze zasilania ma przerwę, czyli uszkodzony jest bezpiecznik "F2".

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarach rezystancji wykonywanych w stanie beznapięciowym ocenia się przede wszystkim, czy pomiędzy wskazanymi zaciskami/stykami istnieje ciągłość elektryczna (mała rezystancja) czy przerwa (rezystancja bardzo duża lub wskazanie "OL"). Warunek "wyjściowe położenie styków" oznacza, że przyciski, styki pomocnicze i styki przekaźników/styczników należy traktować jako niepobudzone (NO otwarte, NC zamknięte – zgodnie ze schematem).

Jeżeli z tabeli wynika, że tor, który w tym stanie powinien być zamknięty (np. przez styki spoczynkowe) wykazuje przerwę, najczęściej wskazuje to na element, który z definicji powinien przewodzić bez dodatkowych warunków, czyli m.in. na bezpiecznik w szeregu. Uszkodzony bezpiecznik daje objaw przerwy: nie ma ciągłości przez jego zaciski, mimo że nie jest to element sterowany.

  • Odpowiedź "F2" pasuje do sytuacji, gdy pomiar pokazuje brak ciągłości w torze zabezpieczenia, mimo że pozostałe elementy w gałęzi (styki spoczynkowe, przewody) są logicznie poprawne.
  • Odpowiedzi "S1" i "S0" (typowo łączniki/przyciski) bywają mylące, bo ich stan zależy od położenia. W położeniu wyjściowym jeden z nich może być rozwarty (NO), co samo w sobie nie oznacza uszkodzenia. Żeby uznać je za uszkodzone, tabela musiałaby wskazywać przerwę tam, gdzie dany styk w stanie spoczynku ma być zamknięty.
  • Odpowiedź "K3" (typowo przekaźnik/stycznik) również zależy od pobudzenia cewki. W stanie beznapięciowym jego styki pozostają w stanie spoczynkowym; brak ciągłości na styku NO jest wtedy normalny, a nie awaryjny.

Na egzaminie warto stosować prostą procedurę: (1) ustal, które styki w stanie wyjściowym powinny być zwarte/rozwarte, (2) porównaj to z tabelą pomiarów, (3) szukaj elementu, który "łamie" ciągłość w miejscu, gdzie schemat wymaga przewodzenia. Taki wzorzec najczęściej prowadzi do bezpiecznika "F2".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To pomiar wykonywany przy odłączonym zasilaniu, który sprawdza ciągłość obwodu i obecność przerw. Niska rezystancja zwykle oznacza połączenie elektryczne, a bardzo wysoka/"OL" wskazuje przerwę. Wynik interpretuje się zawsze w odniesieniu do schematu i stanu styków.
Sprawny bezpiecznik powinien mieć bardzo małą rezystancję (ciągłość). Jeśli miernik pokazuje bardzo dużą rezystancję lub "OL" między zaciskami bezpiecznika, oznacza to przerwę wkładki i uszkodzenie. Taki objaw jest niezależny od położenia styków sterujących.
Bo część styków jest normalnie otwarta (NO) lub normalnie zamknięta (NC). W położeniu wyjściowym niektóre obwody mają mieć przerwę i to nie jest usterka. Bez tego założenia łatwo błędnie uznać prawidłowo rozwarty styk za element uszkodzony.
W wielu schematach spotyka się konwencję: S dla łączników/przycisków (styki sterujące), K dla przekaźników lub styczników, a F dla elementów zabezpieczających, np. bezpieczników. Trzeba jednak zawsze sprawdzić legendę/oznaczenia w danym zadaniu.
Tak. Styk NO (normalnie otwarty) w stanie spoczynkowym nie przewodzi, więc pomiar rezystancji może wskazać przerwę. O usterce mówimy dopiero wtedy, gdy styk powinien być zamknięty (np. NC w spoczynku albo NO po zadziałaniu) a nadal nie ma ciągłości.
  1. Ustal, które elementy są w szeregu w danym torze.
  2. Określ stan styków w położeniu wyjściowym (NO/NC).
  3. Sprawdź, gdzie schemat wymaga ciągłości.
  4. Porównaj z pomiarami i znajdź miejsce "nagłej" przerwy.
Najczęściej winny jest element, który powinien przewodzić niezależnie od sterowania.
Bo w stanie beznapięciowym styki pozostają w położeniu spoczynkowym i część z nich ma przerwę "z natury". Żeby potwierdzić usterkę przekaźnika, często trzeba sprawdzić zarówno styki NC, jak i NO oraz ewentualnie stan cewki, a nie tylko pojedynczy pomiar.
Częste błędy to: pomiar bez pełnego odłączenia zasilania, złe przyłożenie końcówek do zacisków, utlenione styki dające niestabilny odczyt, mierzenie przez równoległe gałęzie obwodu oraz brak rozpoznania, czy badany element jest połączony z innymi ścieżkami. To utrudnia wskazanie usterki.
Wykonuje się je podczas serwisu, przeglądów i uruchomień, np. przy układach sterowania urządzeń towarzyszących instalacjom gazowym (zabezpieczenia, blokady, sygnalizacja). Pomiar beznapięciowy pozwala bezpiecznie wykryć przerwy i błędne połączenia przed włączeniem zasilania.
Ćwicz na prostych schematach: rozpoznawanie NO/NC, analiza torów szeregowych i równoległych oraz interpretacja "ciągłość vs przerwa". Pomaga też nawyk porównywania kilku pomiarów naraz, a nie jednego wyniku. Warto znać typowe usterki: przepalony bezpiecznik i rozłączony styk.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Podręczniki do elektrotechniki/automatyki: pomiary elektryczne i czytanie schematów sterowania
  • Instrukcje producentów mierników (funkcja "ciągłość", pomiar niskich rezystancji, zasady bezpieczeństwa)
  • Materiały szkoleniowe z diagnostyki obwodów sterowania (styczniki, przekaźniki, bezpieczniki, przyciski)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego