KWALIFIKACJA SPL1 - CZERWIEC 2019 (test 2)

PYTANIE NR 37.
W tabeli zestawiono roczne zapotrzebowanie na ciepło w bieżącym roku w gminie. Ze względu na termomodernizację budynków działalności gospodarczej w przyszłym roku planowane jest zmniejszenie ciepłochłonności o 30%. Oblicz planowane zapotrzebowanie na ciepło w przyszłym roku dla budynków działalności gospodarczej.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi rocznego zapotrzebowania na ciepło w gminie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zmniejszenie ciepłochłonności o 30% oznacza, że w przyszłym roku zapotrzebowanie wyniesie 70% wartości z tabeli dla budynków działalności gospodarczej. Oblicza się więc: wartość z tabeli × 0,70. Spośród podanych wyników temu przeliczeniu odpowiada 210 GW.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba wykonać typowe przeliczenie procentowe na podstawie wartości wyjściowej odczytanej z tabeli (dla budynków działalności gospodarczej w bieżącym roku).

Kluczowe jest rozumienie sformułowania: "zmniejszenie o 30%". Oznacza ono spadek w stosunku do wartości początkowej, czyli po zmianie pozostaje:

  • 100% − 30% = 70% wartości wyjściowej,
  • co w zapisie dziesiętnym daje mnożnik 0,70.

Algorytm obliczeń:

  • odczytaj z tabeli roczne zapotrzebowanie dla budynków działalności gospodarczej (rok bieżący),
  • policz wartość_planowana = wartość_bieżąca × 0,70,
  • porównaj otrzymany wynik z wariantami odpowiedzi.

Odpowiedź "210 GW" jest zgodna z obniżeniem o 30% (czyli pozostawieniem 70% wartości). Pozostałe propozycje są typowymi wynikami błędów:

  • "350 GW" sugeruje brak redukcji albo odczytanie niewłaściwej pozycji z tabeli (np. innej grupy budynków).
  • "91 GW" często wynika z pomylenia wiersza/kolumny lub przypadkowego zastosowania procentu do innej liczby niż ta dotycząca działalności gospodarczej.
  • "49 GW" bywa skutkiem błędnej interpretacji "o 30%" jako "do 30%" albo policzenia 30% zamiast 70% (zastosowanie mnożnika 0,30).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy masz obniżkę o p%, najszybciej policz najpierw 100% − p%, a dopiero potem zastosuj mnożnik (tu: 0,70). To ogranicza ryzyko pomylenia "o" i "do".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gdy coś ma być mniejsze o 30%, to po zmianie zostaje 70% wartości wyjściowej. Liczysz więc: wartość × 0,70. To szybsze i bezpieczniejsze niż odejmowanie "30%" w kilku krokach.
Bo 30% to część, która znika, a nie ta, która zostaje. Po redukcji pozostaje 100% − 30% = 70%. Zamiana procentów na ułamek dziesiętny daje 70% = 0,70, więc mnożysz przez 0,70.
To standardowy zapis na obniżkę względem wartości początkowej. Wynik ma być mniejszy, ale bazuje na tej samej wielkości z tabeli/tekstu. Najpierw ustalasz, ile zostaje (70%), a potem wykonujesz przeliczenie.
Nie. "O 30%" oznacza spadek o 30 punktów procentowych wartości początkowej (zostaje 70%). "Do 30%" oznacza, że wynik końcowy ma wynosić 30% wartości wyjściowej (mnożnik 0,30).
Po obniżce o 30% wynik powinien być wyraźnie mniejszy od wartości z tabeli, ale nadal większy niż połowa (bo 70% > 50%). Jeśli wychodzi liczba bardzo mała (np. ~30%), to zwykle znak, że policzono nie tę część.
Najczęściej: (1) odczyt złej komórki tabeli, (2) policzenie 30% zamiast 70%, (3) odjęcie "30" zamiast 30%, (4) pominięcie informacji, że chodzi o konkretną grupę (np. działalność gospodarcza), (5) błędne zaokrąglenie.
To analogia do prognozowania: jeśli przewidujesz, że popyt spadnie o 30%, to planowana sprzedaż/zużycie wyniesie 70% danych historycznych. Tak samo przelicza się zapotrzebowanie na materiały opakowaniowe, miejsca składowania czy liczbę wysyłek.
Gdy masz przesłanki do zmiany trendu: modernizacja procesu, zmiana technologii, utrata dużego klienta, sezonowość, optymalizacja zużycia materiałów. Wtedy bierzesz dane bazowe (np. z poprzedniego roku) i przeliczasz je mnożnikiem 1 − p.
30% to 0,30, bo dzielisz przez 100. Jeśli potrzebujesz tego, co zostaje po obniżce, liczysz 1 − 0,30 = 0,70. W praktyce na kalkulatorze: wartość × 0,7.
Jeśli masz cztery liczby, szukasz takiej, która jest około 7/10 wartości bazowej. Warto szybko policzyć w głowie 10% wartości (dzieląc przez 10), pomnożyć razy 3 i odjąć od 100% albo od razu oszacować 70%.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Zmniejszenie ciepłochłonności o 30% oznacza, że w przyszłym roku zapotrzebowanie wyniesie 70% wartości z tabeli dla budynków działalności gospodarczej."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Procent" https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-27)
  • Khan Academy (PL) – materiały o procentach (dział: Procenty) https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki: działania na procentach i obniżki/podwyżki
  • Zadania treningowe z odczytu danych z tabel i wykresów
  • Podstawy planowania popytu i prognozowania w logistyce (w ujęciu ogólnym)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego