KWALIFIKACJA DRM4 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 20.
W trakcie obróbki hydrotermicznej element o grubości 60 mm po 40 minutach parzenia osiągnie w środku temperaturę około
Wykres liniowy (nomogram) przedstawiający zależność temperatury w środku elementu od jego grubości i czasu obróbki.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyt wykonuje się z nomogramu: dla grubości 60 mm na osi X należy znaleźć punkt przecięcia z krzywą czasu 40 min. Z osi Y odczytuje się temperaturę w środku elementu, która wypada między 60°C a 70°C, czyli w przybliżeniu 68°C.

Pełne wyjaśnienie:

W tym typie zadania kluczowa jest umiejętność poprawnego odczytu z nomogramu, a nie wykonywanie obliczeń. Nomogram przedstawia zależność temperatury w środku elementu od jego grubości (oś X) oraz czasu parzenia (rodzina krzywych opisanych minutami).

Aby wyznaczyć temperaturę dla elementu o grubości 60 mm po 40 minutach:

  • odszukaj na osi X wartość 60 mm,
  • znajdź krzywą oznaczoną 40 (czas w minutach),
  • zaznacz punkt przecięcia i przenieś go poziomo na oś Y, aby odczytać temperaturę.

Dla tych danych punkt leży pomiędzy 60°C a 70°C, bliżej 70°C, co daje około 68°C. To wartość przybliżona, ponieważ odczyt z wykresu ma charakter szacunkowy (zależny od skali i grubości linii).

Pozostałe odpowiedzi są typowymi "pułapkami" wynikającymi z odczytu z innej krzywej czasowej:
75°C odpowiada dłuższemu czasowi parzenia (około 50 min), więc jest zbyt wysokie dla 40 min.
82°C odpowiada jeszcze dłuższemu czasowi (około 60 min), więc także zawyża wynik.
88°C wiąże się z kolejną krzywą (około 70 min) i jest zdecydowanie za wysokie dla 40 min.

W praktyce (np. przed gięciem) zbyt niska temperatura rdzenia może powodować pęknięcia i trudności w kształtowaniu, a zbyt wysoka może pogarszać właściwości drewna. Dlatego operator powinien konsekwentnie kontrolować trzy elementy odczytu: grubość, czas i dopiero potem temperaturę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To proces ogrzewania drewna w wodzie lub parze wodnej, aby podnieść temperaturę w całym przekroju, w tym w rdzeniu. Stosuje się go m.in. przed gięciem lub inną obróbką technologiczną. Temperatura w środku rośnie stopniowo, zależnie od grubości i czasu.
Najpierw wybierz grubość na osi X, potem znajdź krzywą odpowiadającą czasowi (np. 40 min). Punkt przecięcia przenieś na oś Y i odczytaj temperaturę. Ważne jest, aby nie pomylić krzywych czasowych, bo da to zawyżony lub zaniżony wynik.
Ciepło musi "przeniknąć" do rdzenia przez warstwy zewnętrzne. Im większa grubość, tym dłuższa droga przewodzenia i większa bezwładność cieplna, więc wyrównanie temperatury trwa dłużej. Dlatego dla tej samej temperatury końcowej grubsze elementy wymagają dłuższego parzenia.
Nie. W praktyce i na nomogramach widać zwykle szybki wzrost temperatury na początku, a potem spowolnienie, gdy różnice temperatur w przekroju maleją. Przyjmowanie zależności liniowej prowadzi do błędnych szacunków i często do przeszacowania temperatury w rdzeniu.
Najczęstsze to: odczyt z niewłaściwej krzywej czasu (np. 50 zamiast 40 min), pomylenie osi X i Y, odczyt "na oko" bez sprawdzenia punktu przecięcia oraz nieuwzględnienie grubości elementu. Pomaga prowadzenie odczytu krok po kroku i kontrola jednostek.
Nomogramy stosuje się, gdy nie da się łatwo zmierzyć temperatury w środku elementu bez jego uszkodzenia. Pomagają dobrać czas obróbki do grubości i wymaganej temperatury rdzenia, np. przy przygotowaniu drewna do gięcia, stabilizacji lub innych operacji zależnych od temperatury.
Chodzi o temperaturę rdzenia przekroju, a nie powierzchni. Powierzchnia ogrzewa się szybciej, natomiast środek osiąga zadany poziom później. W technologii (np. gięcie) to właśnie temperatura rdzenia często decyduje o podatności drewna na odkształcenie.
Stosuje się przybliżenie: jeśli punkt leży między np. 60°C a 70°C, ocenia się położenie względem tych wartości (bliżej 60, w połowie, bliżej 70). Warto zachować konsekwencję w zaokrąglaniu oraz pamiętać, że nomogram daje wartości orientacyjne, nie "co do jednego stopnia".
To typowa konstrukcja pytań egzaminacyjnych: odpowiedzi są "realistyczne", ale każda pasuje do innej krzywej czasu na nomogramie. Zadanie sprawdza, czy zdający potrafi wskazać właściwy czas (np. 40 min) i nie pomylić go z sąsiednimi (50, 60, 70 min).
Ćwicz odczyt wykresów: wybór osi, jednostek, krzywej parametru (czas) i interpolację między wartościami. Rozwiązuj kilka przykładów dla różnych grubości i czasów, a po każdym sprawdzaj, czy wynik ma sens (dłuższy czas zwykle daje wyższą temperaturę w środku).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Nomogram/wykres do zadania (ilustracja w bazie pytania) – odczyt wartości dla 60 mm i 40 min

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe i DTR urządzeń do parzenia (jeśli dostępne w zakładzie)
  • Materiały dydaktyczne z technologii drewna dotyczące hydrotermicznej obróbki i gięcia
  • Ćwiczenia z odczytu wykresów i nomogramów (zadania z osiami X/Y i krzywymi parametrycznymi)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego