Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2023



PYTANIE NR 24.
W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego strona, która wniosła wniosek o zmianę nazwiska, zmarła. Jak w tej sytuacji powinien postąpić organ administracji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zmiana nazwiska jest sprawą ściśle osobistą, więc po śmierci wnioskodawcy postępowanie staje się bezprzedmiotowe.
W takiej sytuacji organ powinien zakończyć sprawę decyzją o umorzeniu postępowania (nie zawieszać go ani nie podejmować działań zastępczych, jak wyznaczanie pełnomocnika).

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji kluczowe jest ustalenie, czy przedmiot postępowania może "przejść" na następców prawnych. Zmiana nazwiska dotyczy tożsamości i sytuacji prawnej konkretnej osoby, a więc ma charakter ściśle osobisty. Oznacza to, że po śmierci wnioskodawcy nie ma podmiotu, którego sytuację prawną można rozstrzygnąć w zakresie żądanej zmiany.

Skutkiem jest bezprzedmiotowość postępowania: brak możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia, bo ustała przesłanka podmiotowa niezbędna do załatwienia sprawy. W takim przypadku organ administracji publicznej powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 KPA.

Dlaczego pozostałe możliwości są nieprawidłowe?

  • "Zawiesić postępowanie administracyjne." Zawieszenie służy przeczekaniu przeszkody przejściowej. Śmierć strony w sprawie osobistej nie jest przeszkodą przejściową, tylko powoduje trwały brak strony, a sprawa nie może być kontynuowana.
  • "Wyznaczyć pełnomocnika reprezentującego stronę." Pełnomocnik działa w imieniu istniejącej strony. Po śmierci wnioskodawcy strona w tym zakresie nie istnieje, więc nie ma kogo reprezentować.
  • "Pozostawić podanie w aktach sprawy bez rozpoznania." To nie jest właściwe zakończenie wszczętego postępowania. Skoro postępowanie już trwa, organ powinien je formalnie zakończyć decyzją o umorzeniu.

W praktyce organ najpierw weryfikuje informację o zgonie i charakter sprawy. Jeżeli dotyczy prawa osobistego (jak zmiana nazwiska), kończy ją w trybie umorzenia jako bezprzedmiotową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza umorzenie postępowania administracyjnego?
Umorzenie to zakończenie postępowania bez rozstrzygnięcia merytorycznego, gdy dalsze prowadzenie sprawy nie ma sensu (np. postępowanie stało się bezprzedmiotowe). Organ wydaje wówczas decyzję, która formalnie zamyka sprawę w aktach.
Dlaczego śmierć strony w sprawie o zmianę nazwiska prowadzi do umorzenia?
Zmiana nazwiska ma charakter ściśle osobisty i dotyczy wyłącznie tożsamości wnioskodawcy. Po jego śmierci nie ma podmiotu, którego nazwisko można zmienić, więc postępowanie staje się bezprzedmiotowe i należy je zakończyć umorzeniem.
Kiedy zamiast umorzenia stosuje się zawieszenie postępowania?
Zawieszenie stosuje się, gdy istnieje przeszkoda przejściowa w prowadzeniu sprawy, która może w przyszłości ustać (np. konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego). W sprawie osobistej po śmierci strony przeszkoda jest trwała, więc właściwe jest umorzenie.
Czy spadkobiercy mogą kontynuować postępowanie administracyjne po zmarłej stronie?
To zależy od charakteru sprawy. W sprawach, w których prawa i obowiązki mogą przejść na następców prawnych (zwykle majątkowych), postępowanie może być kontynuowane. W sprawach ściśle osobistych, takich jak zmiana nazwiska, kontynuacja przez spadkobierców nie jest możliwa.
Co to jest bezprzedmiotowość postępowania w KPA?
Bezprzedmiotowość oznacza, że z jakiejś przyczyny nie da się już rozstrzygnąć sprawy w sposób sensowny i skuteczny (brak przedmiotu lub podmiotu postępowania). Wtedy organ powinien zakończyć postępowanie decyzją o umorzeniu.
Czy organ może wyznaczyć pełnomocnika za zmarłą stronę?
Nie. Pełnomocnik działa w imieniu i na rzecz istniejącej strony. Po śmierci wnioskodawcy w sprawie osobistej brakuje strony postępowania, więc nie ma podstaw do "zastępowania" jej pełnomocnikiem. Prawidłowe jest umorzenie sprawy jako bezprzedmiotowej.
Jak organ powinien udokumentować informację o śmierci strony w aktach?
Organ powinien oprzeć się na wiarygodnej informacji (np. zawiadomieniu, odpisie aktu zgonu lub innej potwierdzonej informacji) i odnotować ją w aktach. Następnie ocenia charakter sprawy i wydaje decyzję procesową, najczęściej umarzając postępowanie w sprawie ściśle osobistej.
Dlaczego nie wolno "pozostawić podania w aktach bez rozpoznania" w tej sytuacji?
Jeżeli postępowanie zostało już wszczęte i jest prowadzone, organ powinien je formalnie zakończyć właściwym rozstrzygnięciem. "Pozostawienie w aktach" nie zamyka postępowania w sposób przewidziany procedurą i nie rozstrzyga o jego dalszym bycie prawnym.
Jakie są najczęstsze pomyłki na egzaminie przy umorzeniu i zawieszeniu?
Najczęściej myli się mechanizm: śmierć strony automatycznie kojarzona jest z zawieszeniem, bez sprawdzenia, czy sprawa jest dziedziczna. Drugi błąd to traktowanie umorzenia jako "uznaniowego", choć przy bezprzedmiotowości w praktyce trzeba sprawę zakończyć decyzją o umorzeniu.
Jak rozpoznać, że sprawa administracyjna ma charakter ściśle osobisty?
Sprawa ma charakter ściśle osobisty, gdy dotyczy cech i uprawnień nierozerwalnie związanych z osobą (np. tożsamość, dane osobowe, niektóre uprawnienia indywidualne) i nie może być wykonywana przez inne osoby. Wtedy śmierć strony zwykle powoduje bezprzedmiotowość i umorzenie.
info

Statystycznie 37% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Źródła:

  • Kodeks postępowania administracyjnego z 14 czerwca 1960 r., tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 1691, art. 105 § 1

Materiały:

  • Tekst Kodeksu postępowania administracyjnego (dział o decyzjach i zakończeniu postępowania)
  • Komentarze i opracowania dydaktyczne do KPA omawiające art. 105 (umorzenie) oraz skutki śmierci strony
  • Zbiory pytań egzaminacyjnych z zakresu KPA (umorzenie, zawieszenie, następstwo prawne)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego